7 दिवसांपूर्वी
- कॉपी लिंक

इराणमधील अशांततेमुळे पुन्हा एकदा इस्लामिकरिपब्लिकच्या अस्तित्वावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झालेआहे. मागील घटनांप्रमाणेच निदर्शनांचे चित्र समोर येतआहेत. सोशल मीडिया वातावरण आणखी तापवतआहे. इराणबाहेर सत्ता परिवर्तन होईल अशी अटकळपसरत आहे. १९७९ च्या इस्लामिक क्रांतीपासून इराणनेराजकीय सुधारणा चळवळी, आर्थिक चिंता,सामाजिक निर्बंध किंवा इतर तात्कालीक कारणांमुळे अनेक काळ अंतर्गत अशांततेचा अनुभव घेतला आहे. सर्व प्रकारची आंदोलने होऊनही तीच व्यवस्था कायम आहे. याचे कारण असे की इस्लामिक क्रांतीने केवळ शाहला काढून टाकले नाही आणि नवीन सरकारस्थापन केले नाही तर एक विशिष्ट व्यवस्था निर्माणकेली. त्यात विचारसरणी, धर्मगुरूंचे अधिकार आणि सुरक्षा यंत्रणा एकमेकांशी जोडलेली आहेत.
या व्यवस्थेच्या केंद्रस्थानी इस्लामिक रिव्होल्यूशनरीगार्ड कॉर्प्स आहे. ते केवळ सीमांचे रक्षण करणारेपारंपारिक सैन्य नाही तर क्रांतीचे रक्षक आहे. एकसंस्था म्हणून त्याचे अस्तित्व इस्लामिक रिपब्लिकपासूनवेगळे करता येत नाही. अरब स्प्रिंग दरम्यान इजिप्तआणि तुर्कीमधील सैन्याने सत्ताधारी वर्गाचे नव्हे तरराज्याचे रक्षण केले. परंतु इराणमध्ये सुरक्षा यंत्रणा स्वतःराजकीय व्यवस्थेचा भाग आहे. म्हणून अशांततेच्याकाळात ते तटस्थ किंवा अलिप्त राहू शकत नाही. परंतुयाचा अर्थ असा नाही की इराणी सरकार दबावाशिवायआहे. पिढ्यानपिढ्या होणाऱ्या बदलांमुळे गंभीर आव्हानेनिर्माण झाली आहेत. आज निदर्शनांचे नेतृत्व करणाऱ्यातरुण आणि शहरी मध्यमवर्गाला १९७९ च्या क्रांतीशीभावनिक जोड नाही. त्यांची विचारसरणी क्रांतीच्याआठवणींपेक्षा डिजिटल कनेक्टिव्हिटी, जागतिकअनुभव आणि वाढत्या अपेक्षांमुळे अधिक प्रेरित आहे.इराणला दीर्घकाळ लागू असलेल्या निर्बंधांचा मोठाफटका बसला आहे. आर्थिक एकाकीपणामुळे विकासखुंटला आहे. आधुनिकीकरण मर्यादित झाले. संधी कमीझाल्या आहेत. याचा फटका सामान्य लोकांना सहनकरावा लागला आहे. त्यामुळे निदर्शने वाढली आहेत.विशेषतः देशाचे उज्ज्वल भविष्य न पाहणाऱ्यातरुणांमध्ये. अमेरिका आणि इस्रायलशी शत्रुत्व देखीलसामाजिक ओझे म्हणून पाहिले जात आहे. इराणमध्ये२००९, २०१७-१८, २०१९ आणि २०२२ मधीलअशांततेसह अनेक मोठ्या निदर्शने झाली . प्रत्येक वेळीबाहेरील लोकांनी राजवटीच्या पतनाबद्दल अंदाजलावला. प्रत्येक वेळी तीच व्यवस्था कायम राहिली.निदर्शनांचे नेतृत्व करण्यास सक्षम एकसंध राष्ट्रीय नेतृत्वनाही. विरोधी नेते अनेकदा सरकारबाहेर राहिले आहेत.इराणी समाजात विश्वासार्हतेचा अभाव आहे. परिणामीनिदर्शने अचानक सुरू होऊ शकतात. परंतु त्यांना जोरमिळत नाही. इराणच्या सुरक्षेत कोणतेही तडे नाहीत.आयआरजीसी, पोलिस आणि गुप्तचर संस्था एकजूट,निष्ठावान, प्रभावी आहेत. अलिकडच्या आठवड्यातपाश्चात्य आवाज अधिक वाढले. व्हेनेझुएलासारख्याअमेरिकेच्या कृतींमुळे ते बळकट झाले आहेत. परंतुइराण व्हेनेझुएला नाही. हा खूप मोठा अधिक सुरक्षित ,गुंतागुंतीचा देश आहे. तेथील बाह्य लष्करी कारवाईमुळेपश्चिम आशियामध्ये तणाव वाढू शकतो. अनेकदा असेगृहीत धरले जाते की बाह्य शक्ती राजवट बदल घडवूनआणू शकतात. परंतु हेतू आणि क्षमतांमध्ये मोठी दरीआहे. भूतकाळात परदेशातून प्रायोजित अशांततेमुळेइराणमध्ये "परदेशी कट’ असल्याच्या गृहितकालाबळकटी मिळाली. राष्ट्रवादाला खतपाणी मिळाले.शिवाय चीन- रशियालाही अस्थिर इराण नको.हे हेमहत्त्वाचे ठरते. (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे)

इराणमध्ये निदर्शनांचे नेतृत्व करणाऱ्यातरुणांना १९७९ च्या क्रांतीशी भावनिकनाळ नाही. तरीही ही एक व्यवस्था आहे.त्यात विचारसरणी, धर्मगुरूंची शक्तीआणि सुरक्षा यंत्रणा एकमेकांशी जोडलेलेआहेत.

This post was originally published on this site.
शहर
- नाशिक: १८ वर्षीय विद्यार्थ्याची मित्रांनीच दगड आणि धारदार शस्त्राने वार करून केली निर्घृण हत्या; चौघे संशयित ताब्यात
- नाशिक: २४ ते २७ नोव्हेंबरदरम्यान नाशिक-त्र्यंबक मार्गावरील वाहतूक बंद! पुलाच्या गर्डर कामामुळे पर्यायी मार्ग आणि वेळापत्रक जाहीर
- नाशिक: महापालिकेत स्वीकृत नगरसेवकांवरून भाजपमध्ये मोठा भूकंप! शहराध्यक्षांचा राजीनामा घेतला, ठाकरे गटाचे दोन उमेदवार नियुक्त
- पुणे: चार वर्षांच्या मुलीच्या वाढदिवशीच शिक्षिकेची निर्घृण हत्या! पुरंदर तालुक्यातील घटनेने हळहळ, आरोपी दीर ७ तासांत जेरबंद
महाराष्ट्र
- कोल्हापूर: टेम्पोतून उतरताना बैल उधळला, पकडायला गेले अन् जीवाला मुकले! आजरा तालुक्यात तारेच्या कुंपणाचा शॉक लागून शेतकऱ्याचा मृत्यू; मायलेकरांवर गुन्हा दाखल
- नाशिक: १८ वर्षीय विद्यार्थ्याची मित्रांनीच दगड आणि धारदार शस्त्राने वार करून केली निर्घृण हत्या; चौघे संशयित ताब्यात
- नाशिक: २४ ते २७ नोव्हेंबरदरम्यान नाशिक-त्र्यंबक मार्गावरील वाहतूक बंद! पुलाच्या गर्डर कामामुळे पर्यायी मार्ग आणि वेळापत्रक जाहीर
- नाशिक: महापालिकेत स्वीकृत नगरसेवकांवरून भाजपमध्ये मोठा भूकंप! शहराध्यक्षांचा राजीनामा घेतला, ठाकरे गटाचे दोन उमेदवार नियुक्त
गुन्हा
- अमरावती: बाळ विक्री प्रकरणाचे धागेदोरे अकोल्यापर्यंत! चौथे बालक सुखरूप ताब्यात, दाम्पत्याला अटक; तपासातून धक्कादायक खुलासे
- पुणे: चार वर्षांच्या मुलीच्या वाढदिवशीच शिक्षिकेची निर्घृण हत्या! पुरंदर तालुक्यातील घटनेने हळहळ, आरोपी दीर ७ तासांत जेरबंद
- ठाणे: शहापुरात संतापजनक घटना: ओळखीच्या तरुणाचे ७ वर्षांच्या मुलीवर अत्याचार; पोटदुखीतून धक्कादायक प्रकार उघड
- नाशिक: निवृत्त आरटीओ अधिकारी हेमंत हेमाडे यांची राहत्या घरात गोळी झाडून आत्महत्या
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १७ नोव्हेंबर २०२६: सूर्य आणि मंगळ करणार राजयोग निर्माण, या राशींचे नशीब फळफळणार!
- आजचे राशिभविष्य १४ नोव्हेंबर २०२६: बुधादित्य योग आणि शनिकृपेमुळे या राशींचे नशीब उजळणार, जाणून घ्या काय सांगते तुमचे भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- गोवा: विधानसभेचे १६ डिसेंबरला एकदिवसीय अधिवेशन; विरोधकांचा 'लोकशाहीचा अपमान' म्हणत हल्लाबोल
- नवी दिल्ली: युधिष्ठिर सेतूवर भरधाव एसयूव्हीची ऑटोला धडक; पळण्याच्या नादात सहा जणांना चिरडले, दोघांचा मृत्यू
- नवी दिल्ली: ५० वर्षांहून जुनी इमारत कोसळल्याने चिमुकल्यासह दोघांचा मृत्यू; मी १० वर्षांपूर्वीच घर सोडण्याचा सल्ला दिला होता, म्हणत मामाला अनावर झाले अश्रू!
- गोवा: लोकशाहीच्या रक्षणासाठी भाजपने पणजीत काढली 'लोकशाही बचाव' पदयात्रा!
























Subscribe to my channel




