नवनीत गुर्जर यांचा कॉलम:सत्तासुंदरीची खिचडी आणि निवडणुका‎

‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎गुरू गोरखनाथ आणि त्यांच्या सहकारी योगींच्या‎भारतभर अनेक कथा प्रचलित आहेत. आज‎गोरखपूरमध्ये असलेल्या गोरखनाथ मंदिर भागात पूर्वी‎दाट झाडी होती. कथेनुसार एका नेपाळी सुंदरीने गुरू‎गोरखनाथ यांना भोजनासाठी आमंत्रित केले. योगी फक्त‎खिचडी खातात हे तिला ठाऊक होते. त्यामुळे तिने‎विविध पक्वान्नांच्या ताटांऐवजी खिचडीची ताटे वाढली.‎दूर बसलेल्या गुरू गोरखनाथांना मात्र त्या सुंदरीच्या‎मनातील खोट जाणवली. ते गोरखपूरजवळील दाट‎झाडीत ध्यानस्थ होऊन बसले.‎ ती सुंदरी वाट पाहून थकली. रोज खिचडी शिजवत‎राहिली, वाढत राहिली... पण गोरखनाथ आलेच नाहीत.‎खिचडी शिजवता शिजवता ती स्वतःही दगडांत दगड‎होऊन बसली. पण गोरखनाथ आले नाहीत. त्या‎सुंदरीच्या अथांग वेदना त्या दगडांतून गरम पाण्याचा झरा‎होऊन वाहू लागल्या. आजही त्या ठिकाणी खिचडीची‎मोठी भांडी शिजवली जातात. उत्तर प्रदेश आणि‎पंजाबमध्येही सत्तासुंदरीची खिचडी शिजत आहे.‎वर्षअखेरीस किंवा नव्या वर्षाच्या सुरुवातीला येथे‎निवडणुका होण्याची शक्यता आहे. काँग्रेस पक्ष,‎समाजवादी पक्ष, भारतीय जनता पक्ष, आम आदमी पक्ष...‎प्रत्येकाचा स्वतःचा अजेंडा आहे. प्रत्येकाने आपापले ‎‎राजकीय पट मांडून ठेवले आहेत. आता पाहायचे एवढेच‎की, बाजी कोण मारणार? सत्तासुंदरीचा स्वीकार कोण ‎‎करणार किंवा तिचे आमंत्रण कोण स्वीकारणार?‎ उत्तर प्रदेशचा विचार केला तर देणगी -चोरीचा मुद्दा ‎‎जवळपास निकाली निघालेला आहे. त्यामुळे तेथे‎भारतीय जनता पक्षाविरोधात सध्या कोणतीही स्पष्ट ‎‎सत्ताविरोधी लाट दिसत नाही. तसेही मागील लोकसभा ‎‎निवडणुकांच्या निकालावरून या विधानसभा‎निवडणुकांचा अंदाज बांधणे योग्य ठरणार नाही. त्यामुळे ‎‎सध्या तरी उत्तर प्रदेशात विद्यमान सत्ताधाऱ्यांचे पारडे‎जड दिसत आहे. समाजवादी पक्षानेही गेल्या साडेचार‎वर्षांत उत्तर प्रदेशात कोणतेही मोठे आंदोलन उभे केले‎नाही, जेणेकरून योगी सरकार बचावात्मक भूमिकेत‎आले असते. उलट समाजवादी पक्ष आणि काँग्रेसने ‎‎आंदोलनाच्या अनेक संधी गमावल्या. त्याचा त्यांना‎राजकीय लाभ मिळू शकला असता. गुंडगिरी आटोक्यात ‎‎आणण्याचे आणि बाहुबलींवर कारवाई करण्याचे श्रेय‎मात्र योगी सरकारकडे जाते आणि ते लोकांच्या बोलण्यात ‎‎तसेच त्यांच्या चेहऱ्यावरही दिसून येते. पंजाबचा विचार ‎‎केला, तर येथे नव्याने सत्तेत आलेल्या आम आदमी‎पक्षाचे सरकार आहे.अनेक बाबतींत त्याची वाटचाल‎समाधानकारक सुरू असल्याचे दिसते. उत्तर‎प्रदेशप्रमाणेच पंजाबमध्येही सध्या सत्ताधारी पक्षाचेच‎पारडे जड दिसते . निवडणुका जवळ आल्यावर काय‎घडेल हे आताच ठामपणे काही सांगता येत नाही. कारण‎निवडणुका आणि त्यांचे वातावरण हे बाबू देवकीनंदन‎खत्री यांच्या चंद्रकांता आणि चंद्रकांता संतती या‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎कादंबऱ्यांसारखे असते. चंद्रकांताची चर्चा झाली की‎क्रूरसिंह येतोच आणि अनेक अय्यारही समोर येतात. पण‎निवडणुका असा एखादा अय्यार नाहीत की त्या लोकांच्या‎अंतर्मनात झोपलेल्या देवत्वाला जागे करतील.‎ लोक आपल्या अंतर्मनातील देवत्व जागवून मतदान करू‎लागतील असा दिवस कधी येईल? लोक चांगल्या‎व्यक्तींना निवडतील आणि योग्य नसलेल्यांना पराभूत‎करतील असे कधी घडेल? हा कोणत्याही राजकीय‎पक्षाचा प्रश्न नाही; तो व्यक्तीचा प्रश्न आहे. पक्ष कोणताही‎असो, त्याचा उमेदवार योग्य असेल तर त्यालाच निवडून‎दिले पाहिजे. पंजाबमध्ये मतदान प्रामुख्याने भावनिक‎मुद्द्यांवर होते. हा भावना प्रधान प्रदेश आहे. फाळणीची‎सर्वाधिक झळ जर कोणाला बसली असेल तर ती‎पंजाबला. त्या दिवसांची आठवण झाली की संपूर्ण पंजाब‎आजही हादरतो. अंगावर शहारे येतात. स्वतःच्या‎वेदनांच्या कथा सांगून सांगून थकून गेलेला हा पंजाब‎आहे. पण त्या वेदना अजूनही संपण्याची चिन्हे दिसत‎नाहीत. हा तोच पंजाब आहे. त्याने असंख्य मृतदेह पाहिले‎आहेत. मृतवत झालेले माणसे पाहिली आहेत. संघर्ष,‎हिंसाचार आणि गोळीबाराच्या छायेत गेलेला तो काळ‎इतिहासातील सर्वाधिक अंधाऱ्या पर्वासारखा होता.‎दिवस असो वा रात्र, वारा असा सळसळत वाहायचा,‎जणू इतिहासाच्या कुशीत बसून रडत आहे.‎ बाहेर उंचच उंच झाडे दुःखांसारखी उभी होती. ती झाडे‎अजूनही कोसळलेली नाहीत. ती कुठे ना कुठे जिवंत‎आहेत. मनाच्या एखाद्या कोपऱ्यात.‎ म्हणूनच या भावनिक आणि भावना प्रधान प्रदेशाकडे‎अत्यंत समजूतदारपणे आणि गांभीर्याने पाहिले पाहिजे.‎राजकीय पक्षांनी मत मागताना आणि जनतेने मतदान‎करताना हीच संवेदनशीलता जपली तरच पंजाबशी‎खऱ्या अर्थाने न्याय होऊ शकेल.‎ निवडणुकांसाठी प्रत्येकाचा‎आपापला राजकीय पट‎‎उत्तर प्रदेश, पंजाबमध्ये सत्तासुंदरीची‎खिचडी शिजत आहे. वर्षअखेरीस किंवा‎नव्या वर्षाच्या सुरुवातीला येथे‎निवडणुका होऊ शकतात. काँग्रेस, सपा,‎भाजप, आम आदमी पक्ष... प्रत्येकाचा‎स्वतःचा अजेंडा आहे. आपापले राजकीय‎पट मांडले आहेत.‎