आजकाल एका आजारी नातेवाइकाच्या देखभालीसाठी माझा बहुतेक वेळ रुग्णालयात जात आहे, तेव्हा मी तिथे दोन प्रकारचे लोक पाहिले. एक ते, जे खराब प्रकृतीमुळे अंथरुणावर आहेत. दुसरे ते, जे पांढरा कोट घालून रुग्णालयाच्या कॉरिडॉरमध्ये चालताना चर्चा करत आहेत की कसे निरोगी जीवन जगावे आणि आयुष्य दीर्घ ठेवावे. ते कधीच असे म्हणत नाहीत की काय खाऊ नये, केवळ तेव्हाच सांगतात जेव्हा एखाद्याच्या शरीरात पोटॅशियमसारख्या खनिजांचे प्रमाण खूप जास्त होते आणि त्याला केळे न खाण्यास सांगितले जाते- कारण केळ्यात पोटॅशियम भरपूर असते. एका बरे होत असलेल्या रुग्णाजवळ बसून संवाद साधताना मला अनेक तथ्यांचा शोध घेण्याची भरपूर वेळ मिळाला. मला समजले की पृथ्वी वनस्पती आणि त्यांच्या उत्पादनांमधून आपल्याला 88 शोधण्यायोग्य आणि 118 न शोधण्यायोग्य खनिजे देते. भारतीय लोकसंख्येवर जंक फूडचा परिणाम जेव्हा ‘अर्बन लक्झरी’च्या पुढे जाऊन एक राष्ट्रीय आरोग्य आपत्ती बनत आहे, तेव्हा मला जाणवले की आपण सर्वांनी हे समजून घेण्याची नितांत गरज आहे की अन्नाला केवळ दीर्घ आयुष्याचेच नाही, तर निरोगी आयुष्याचे साधन कसे बनवता येईल. बेरी, अक्रोड, पालेभाज्या आणि मसाले हे असे काही खाद्यपदार्थ आहेत, जे ‘पॉलीफेनोल्स’ने समृद्ध असतात. हे एक वनस्पती संयुग आहे, जे हृदय, चयापचय, मेंदू आणि आतड्यांच्या आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर मानले जाते. विज्ञान सांगते की जर या गोष्टींची काळजी घेतली तर नक्कीच आयुष्य केवळ दीर्घच नाही, तर निरोगीदेखील होईल. तर अखेर हे पॉलीफेनोल्स आहेत तरी काय? हे वनस्पतींद्वारे उत्पादित संयुगांचा एक विशाल आणि वैविध्यपूर्ण समूह आहे. यामुळेच त्या वनस्पतींच्या प्रजातींचे रंग आणि चव तयार होते. वनस्पती हे का बनवतात? कारण ते त्यांना अतिनील किरणांपासून आणि रोगांपासून वाचवतात. अशा परिस्थितीत जेव्हा आपण हे खातो, तेव्हा ते आपलेही संरक्षण करतात. जरी 8 हजार प्रकारचे पॉलीफेनोल्स ज्ञात आहेत, तरीही ते या चारपैकी एका वर्गाशी संबंधित असतात. 1. फ्लेव्होनॉइड्स, जे बेरी, लिंबूवर्गीय फळे, सफरचंद, पालेभाज्या, सोयाबीन, चहा आणि कोकोमध्ये मिळतात. 2. फेनोलिक ॲसिड, जे कॉफी, बेरी, संपूर्ण धान्य, लाल कांदा, नट्स, औषधी वनस्पती आणि मसाल्यांमध्ये मिळतात. 3. स्टिलबीन्स, जे बेरी, लाल द्राक्षे आणि शेंगदाण्यांमध्ये मिळतात. 4. लिग्नॅन्स, जे जवस (अळशी), तीळ आणि संपूर्ण धान्यामध्ये असतात. पॉलीफेनोल्स निरोगी पद्धतीने वय वाढवण्यास कशी मदत करतात? हे शक्तिशाली अँटिऑक्सिडंट आहेत आणि त्यांच्यामध्ये दाहशामक गुणधर्मदेखील असतात. हे रक्तवाहिन्यांचे कार्य सुधारतात, खराब कोलेस्टेरॉल कमी करून चांगले कोलेस्टेरॉल वाढवतात. हे प्रोबायोटिक आहेत, जे आतड्यांमध्ये फायदेशीर बॅक्टेरिया वाढवतात. असे मानले जाते की हे इन्सुलिनचा स्राव आणि स्नायूंच्या पेशींमध्ये ग्लुकोजचा प्रवेश सुधारतात. हे केवळ मेंदूतील रक्तप्रवाह सुधारत नाहीत, तर काही पॉलीफेनोल्समध्ये तर ‘ब्लड-ब्रेन बॅरियर’ ओलांडण्याची क्षमतादेखील असते- जे मेंदूच्या पेशींना ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस आणि सुजेपासून वाचवतात. शोध असे सुचवतात की पॉलीफेनोल्स फॅट ऑक्सिडेशन वाढवून काही प्रमाणात वजन नियंत्रणातही मदत करतात. म्हणजेच ते फॅट तोडू शकतात. याचे ठोस पुरावे आहेत की पॉलीफेनोल्सने समृद्ध अन्न, विशेषतः फ्लेव्होनॉइड्स, हृदयविकारांपासून संरक्षण देते. जरी पॉलीफेनोल्सचा कोणताही रोजचा डोस निर्धारित नाही, तरीही अभ्यास सांगतात की रोज 500 ते 1500 मिलिग्रॅमचे सेवन आपल्याला जुनाट आजारांपासून वाचवू शकते. ज्या लोकांना हे जाणून घ्यायचे आहे की कोणत्या वनस्पतीमध्ये किती पॉलीफेनोल्स असतात, ते मला लिहू शकतात, मी उत्तर देईन. आता आपल्या पूर्वजांच्या खाण्याच्या सवयींवर नजर टाका. वर सांगितलेली प्रत्येक गोष्ट कोणत्या ना कोणत्या स्वरूपात आपल्या अन्नात असायची. आता निर्णय तुम्हाला घ्यायचा आहे की तुम्ही आपल्या ज्येष्ठांच्या खानपान सवयींना स्वीकारू इच्छिता की पाश्चात्त्य फास्ट फूडला. निवड तुमची आहे.
फंडा असा आहे की जगण्यासाठी आपल्याला अन्नाची गरज आहे. तर मग आपण आपल्या दैनंदिन अन्नाला दीर्घ आणि निरोगी आयुष्याचे साधन बनवण्याचा प्रयत्न का करू नये?
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- पुणे: ई-बाईक टॅक्सीविरोधात पुण्यातील दीड लाख रिक्षाचालकांचे २३ नोव्हेंबरपासून बेमुदत आंदोलन; राज्यातही संपाची हाक
- पुणे: बोर्ड तोडूनच दाखवा! लक्ष्मी रस्त्यावरील कारवाईवरून फत्तेचंद रांका आक्रमक; महापालिका अधिकाऱ्यांशी जोरदार बाचाबाची
- नागपूर: कायदा फक्त विरोधकांसाठीच का? महेश बालगींच्या शिक्षेवरून आणि जंगलतोडीवरून विजय वडेट्टीवारांचा सरकारला खडा सवाल
- नाशिक: लुटणाऱ्यांनाच तुम्ही निवडून देता, तुमचे रक्त का खवळत नाही; खड्डे, दूषित पाणी आणि वृक्षतोडीवरून सुजात आंबेडकरांचा संताप
महाराष्ट्र
- पुणे: महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या आवारात तुफान राडा! रेखा कोंडे यांना लाथाबुक्क्यांनी मारहाण, चार महिलांविरोधात गुन्हा दाखल
- कोल्हापूर: ओपन हार्ट सर्जरीचा धोका टळला अकरावी दहावी शस्त्रक्रिया यशस्वी करत कोल्हापूरचे सीपीआर रुग्णालय राज्यात अव्वल
- रायगड: जागतिक मंचावर सुवर्णतेज! शिरवलीच्या शौर्या निलेश पवारची जागतिक थायबॉक्सिंग स्पर्धेत ऐतिहासिक सुवर्णभरारी
- पुणे: ई-बाईक टॅक्सीविरोधात पुण्यातील दीड लाख रिक्षाचालकांचे २३ नोव्हेंबरपासून बेमुदत आंदोलन; राज्यातही संपाची हाक
गुन्हा
- नाशिक: निवृत्त आरटीओ अधिकारी हेमंत हेमाडे यांची राहत्या घरात गोळी झाडून आत्महत्या
- जळगाव: गावी परतल्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांत लग्नातील वादातून २१ वर्षीय तरुणाचा निर्घृण खून; १५ संशयित पोलिसांच्या ताब्यात
- रत्नागिरी: चिपळूणमध्ये खळबळ! रात्री घरातून बाहेर पडलेल्या सांगलीच्या तरुणाची दगडाने ठेचून हत्या, वालोपे परिसरात आढळला मृतदेह"
- गोंदिया: उदमांजर शिकारप्रकरणी सहा जण जेरबंद; गोंदिया वनविभागाची धडक कारवाई, कामठा परिसरातील घटना
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १७ नोव्हेंबर २०२६: सूर्य आणि मंगळ करणार राजयोग निर्माण, या राशींचे नशीब फळफळणार!
- आजचे राशिभविष्य १४ नोव्हेंबर २०२६: बुधादित्य योग आणि शनिकृपेमुळे या राशींचे नशीब उजळणार, जाणून घ्या काय सांगते तुमचे भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- गोवा: विधानसभेचे १६ डिसेंबरला एकदिवसीय अधिवेशन; विरोधकांचा 'लोकशाहीचा अपमान' म्हणत हल्लाबोल
- नवी दिल्ली: युधिष्ठिर सेतूवर भरधाव एसयूव्हीची ऑटोला धडक; पळण्याच्या नादात सहा जणांना चिरडले, दोघांचा मृत्यू
- नवी दिल्ली: ५० वर्षांहून जुनी इमारत कोसळल्याने चिमुकल्यासह दोघांचा मृत्यू; मी १० वर्षांपूर्वीच घर सोडण्याचा सल्ला दिला होता, म्हणत मामाला अनावर झाले अश्रू!
- गोवा: लोकशाहीच्या रक्षणासाठी भाजपने पणजीत काढली 'लोकशाही बचाव' पदयात्रा!




























Subscribe to my channel




