पुणे मतदार यादीत मोठा फेरबदल! तब्बल ११ लाख गायब आणि २ लाख मृत मतदार समोर; २४ ऑगस्टला प्रसिद्ध होणार सुधारित प्रारूप मतदार यादी

पुणे जिल्ह्यातील आगामी निवडणुकांच्या व लोकशाही प्रक्रियेच्या दृष्टीने एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. जिल्हा निवडणूक प्रशासनाकडून मतदार यादी पुनरिक्षण कार्यक्रमांतर्गत जय्यत तयारी सुरू असून, या विशेष पडताळणीदरम्यान पुणे जिल्ह्यातून तब्बल ११ लाखाहून अधिक मतदार गायब (पत्ता नसलेले किंवा स्थलांतरित) असल्याचे आणि २ लाखांवर मृत मतदार अजूनही यादीत कायम असल्याचा धक्कादायक प्रकार समोर आला आहे. या सर्व त्रुटी दूर करून मतदार यादी पूर्णपणे पारदर्शक, अचूक आणि अद्ययावत करण्यासाठी येत्या २४ ऑगस्ट २०२६ रोजी सुधारित प्रारूप मतदार यादी (Draft Electoral Roll) अधिकृतपणे प्रसिद्ध केली जाणार आहे.

मतदार यादी पुनर्रचनेची पार्श्वभूमी व सर्वेक्षणातील खुलासे:

• घरोघरी सर्वेक्षण आणि बीएलओंचे काम: निवडणूक आयोगाच्या निर्देशानुसार पुणे जिल्ह्यातील सर्व विधानसभा मतदारसंघांमध्ये बूथ लेव्हल ऑफिसर (BLO) यांच्यामार्फत घरोघरी जाऊन प्रत्यक्ष पडताळणी मोहीम राबवण्यात आली. या मोहिमेदरम्यान अनेक धक्कादायक बाबी उघडकीस आल्या, ज्यामध्ये मोठ्या प्रमाणावर नागरिक जुने पत्ते सोडून इतरत्र स्थलांतरित झाले आहेत किंवा त्यांचे मृत्यूनंतरही नाव मतदार यादीतून वगळण्यात आलेले नव्हते.

• ११ लाख मतदारांचा पत्ता नाही: अनेक वर्षांपासून शहरात किंवा जिल्ह्यात वास्तव्य न करणाऱ्या, दुबार नावे असणाऱ्या किंवा पत्ता बदलून गेलेल्या तब्बल ११ लाखांहून अधिक मतदारांची नावे शोधण्यात प्रशासनाला यश आले असून, त्यांची नावे वगळण्याची वा सुधारणा करण्याची प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात आहे.

• २ लाख मृत मतदार: बऱ्याच मतदारांच्या मृत्यूची नोंद होऊनही त्यांच्या कुटुंबीयांनी किंवा यंत्रणेने वेळेत फॉर्म ७ न भरल्यामुळे सुमारे २ लाखांपेक्षा जास्त मृत व्यक्तींची नावे अद्यापही कागदोपत्री मतदार यादीत कायम राहिली होती. अशा नावांची खात्री करून ती यादीतून वगळण्याचे मोठे काम प्रशासनाने हाती घेतले आहे.

२४ ऑगस्ट रोजी प्रारूप यादी जाहीर होणार: प्रशासनाने घेतलेल्या या विशेष शोधमोहिमेनंतर अद्ययावत करण्यात आलेली नवीन प्रारूप मतदार यादी २४ ऑगस्ट २०२६ रोजी सर्व संबंधित मतदान केंद्र आणि निवडणूक कार्यालय स्तरावर जाहीर केली जाईल. या यादी जाहीर झाल्यानंतर नागरिकांना आपली नावे तपासता येणार असून, नवीन नाव नोंदणी करणे, पत्ता बदलणे किंवा हरवलेल्या नावांची दुरुस्ती करण्यासाठी ठराविक मुदतीत हरնी व आक्षेप नोंदवण्याची संधी दिली जाणार आहे. नागरिकांनी आपली नावे यादीत तपासून लोकशाही प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग घ्यावा, असे आवाहन जिल्हा निवडणूक प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.