मुंबई: शाळांच्या परिसरातील जंक फूड विक्रीबाबत टोलवाटोलवी खपवून घेणार नाही; एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंढे यांचा सज्जड इशारा

मुंबई: राज्यातील शाळांच्या ५० मीटरच्या परिसरामध्ये जंक फूड आणि अस्वच्छ खाद्यपदार्थांच्या विक्रीवर लागू असलेल्या बंदीची कठोर अंमलबजावणी करण्याबाबत शाळा व्यवस्थापन आणि मुख्याध्यापकांची जबाबदारी अतिशय मोठी आहे. त्यांना आपली ही महत्त्वाची जबाबदारी कोणत्याही परिस्थितीत झटकून देता येणार नाही, असा स्पष्ट इशारा अन्न व औषध प्रशासनाचे (एफडीए) आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिला आहे. दरम्यान, या निर्णयाची कडक अंमलबजावणी करण्याच्या मुद्द्यावरून शिक्षण खात्याकडून काही प्रमाणात टोलवाटोलवी केली जात असल्याचे चित्र समोर आल्यानंतर तुकाराम मुंढे यांनी ही ठाम भूमिका मांडली आहे.

अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) अनुपालन आदेश जारी करताच, गत २८ जुलै रोजी शिक्षण आयुक्त, राज्यातील सर्व जिल्ह्यांचे जिल्हाधिकारी, मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि इतर सर्व संबंधितांना अधिकृत ई-मेल पाठवून यासंदर्भातील सविस्तर माहिती दिली आहे. शिक्षण आयुक्तांच्या माध्यमातून हे सर्व महत्त्वाचे आदेश थेट राज्यातील प्रत्येक शाळेपर्यंत पोहोचवले जात आहेत. त्यामुळे आम्हाला अद्याप कोणतेही आदेश मिळाले नाहीत, अशा प्रकारची तकलादू आणि खोटी कारणे कोणालाही सांगता येणार नाहीत, असे तुकाराम मुंढे यांनी अत्यंत स्पष्ट शब्दांत सुनावले आहे. काही शाळांच्या व्यवस्थापनांकडून आणि मुख्याध्यापकांकडून अद्याप आदेश हातात आले नसल्याचे सांगितले जात आहे, मात्र प्रशासनाकडून अशा प्रकारची कोणतीही टोलवाटोलवी किंवा चालढकल चालवून घेतली जाणार नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

केवळ शाळा आणि मुख्याध्यापकच नव्हे, तर विद्यार्थी पालकांनीही यामध्ये सक्रिय पुढाकार घेणे गरजेचे आहे. जर शाळेच्या परिसरात नियमांचा भंग होत असेल, तर तो तातडीने थांबवण्यासाठी शाळांच्या शिक्षक-पालक सभेत (PTA) यावर गंभीर चर्चा करून योग्य तो निर्णय घेण्याची गरज असल्याचे मत तुकाराम मुंढे यांनी व्यक्त केले. अशा प्रकारच्या नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या बाबींविषयी राज्यातील कोणताही सजग नागरिक थेट एफडीएकडे अधिकृत तक्रार नोंदवू शकतो, आणि तक्रारदाराची ओळख पूर्णपणे गोपनीय ठेवली जाईल, असेही त्यांनी आश्वासित केले. पालकांनी देखील आपल्या मुलांना शाळेत जाताना किंवा खाण्यासाठी जंक फूड देण्याचे टाळावे, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली. विशेषतः, ज्या शाळांमध्ये जेवणाच्या सुट्टीत बाहेरून वडापाव, समोसा किंवा बर्गरसारखे अनहल्दी पदार्थ विकणाऱ्या विक्रेत्यांना कॅम्पसमध्ये बोलावले जाते, त्यांनी हे प्रकार तात्काळ थांबवावेत, अन्यथा संबंधित शाळा आणि विक्रेत्यांवर अत्यंत कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असा कडक इशारा त्यांनी दिला आहे.

एफडीएच्या या अनुपालन आदेशानुसार शाळांच्या प्रांगणात आणि शाळांपासून ५० मीटर अंतरापर्यंत वडापाव, बर्गर, चिप्स आणि इतर सर्व तत्सम जंक फूड पदार्थांच्या विक्रीवर, वाटपावर तसेच त्याच्या जाहिरातींवर सक्त बंदी घालण्यात आली आहे. हा महत्त्वाचा निर्णय घेण्यापूर्वी राज्यभरातील सुमारे पाच हजार शिक्षकांना विशेष कार्यशाळेत प्रशिक्षण देऊन याविषयी अवगत करण्यात आले होते. त्यांना २०२० पासून अस्तित्वात असलेल्या या नियमांबद्दल पूर्ण माहिती देण्यात आली होती. त्यामुळे कायद्याची किंवा नियमांची आपल्याला माहितीच नव्हती, असा युक्तिवाद करणे पूर्णपणे चुकीचे आणि अस्वीकार्य आहे, असे तुकाराम मुंढे यांनी शेवटी स्पष्ट केले.