एन. रघुरामन यांचा कॉलम:महान लीडर यश मिळवण्यापूर्वीच प्रेरित करतात

अशोक फक्त 21 वर्षांचे होते. त्या काळी नोकऱ्या खूप कमी होत्या. त्यांची अस्वस्थता त्यांना नेहमी सशस्त्र दलात संधी शोधण्यासाठी प्रेरित करत असे. मग एक संधी चालून आली. त्यांनी विचार केला होता तशी नाही, पण त्या मार्गावर पाऊल ठेवण्याच्या ती खूप जवळ होती. हे सीआरपीएफमधील एक पद होते. त्यांनी नशीब आजमावण्याचा निर्णय घेतला. तिथे आधीच शेकडो लोक उपस्थित होते. उत्सुक आणि आशेने भरलेले. जेव्हा त्यांना सांगण्यात आले की रेजिमेंटला कठीण आणि दुर्गम भागात तैनात केले जाईल, तेव्हा निम्म्याहून अधिक लोक निघून गेले. त्यानंतर अनेक जण पुढच्या चाचणी फेऱ्यात बाहेर पडले. अशोक टिकून राहिले, कारण त्यांच्यात काहीतरी साध्य करण्याची जिद्द होती. तो थकवणारा दिवस संपण्यापूर्वी मेजर के. के. चॅटर्जी यांची नजर भुकेल्या आणि थकलेल्या अशोक यांच्यावर पडली. मेजर चॅटर्जी सैन्यातील सेवेनंतर आपली दुसरी नोकरी करत होते. ते अशोक यांना ऑफिसर्स मेसमध्ये घेऊन गेले. त्यांना भरपेट जेवण दिले आणि मग असे काही केले, ज्याची अपेक्षा नव्हती. मेजर यांनी अशोक यांची ओळख आपल्या पत्नीशी करून दिली. एखादा उमेदवार किंवा रिक्रूट म्हणून नाही, तर अशा व्यक्तीच्या रूपात ज्याने आधीच आपले योगदान दिले आहे. मेजर चॅटर्जी यांनी अशोक यांच्याबद्दल इतक्या उदारपणे गोष्टी सांगितल्या की, अजून निवडीची वाट पाहत असलेल्या अशोक यांना स्वतःलाही माहीत नव्हते की त्यांच्यात इतके गुण आहेत. त्यांच्या पत्नीने मेजर यांचे बोलणे पूर्ण लक्ष देऊन ऐकले. त्यांच्या डोळ्यांत उत्सुकता होती आणि पतीच्या कोणत्याही दबावाविना त्यांच्या ओठांतून शब्द बाहेर पडत होते. त्या शब्दांनी अशोक यांचा सगळा थकवा दूर केला. असे का होणार नाही? चांगल्या कपड्यांमध्ये सजलेल्या, शालीन महिलेचे शब्द सडपातळ अशोक यांच्या गळ्यात एखाद्या माळेसारखे होते. त्यांना वाटले की रुजू होण्यापूर्वीच त्यांनी आपली एक जागा निर्माण केली आहे. अशोक यांना जाणवले की त्यांना त्यांच्या भावी पदासाठी किंवा भूमिकेसाठी नाही, तर त्यांनी इथपर्यंत पोहोचण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांसाठी ओळखले जात आहे. अधिकृतपणे ड्युटी सुरू करण्यापूर्वीच एका कमांडिंग ऑफिसरने त्यांच्यावर विश्वास ठेवला, त्यांच्याशी अभिमानाने संवाद साधला आणि त्यांच्या पत्नीनेही कौतुक केले. हा अशोक चौकुलकर यांचा पहिला धडा होता, जो इतक्या वर्षांत शाळा आणि कॉलेजच्या कोणत्याही पुस्तकाने शिकवला नव्हता - एखाद्या तरुण व्यक्तीने मिळवलेल्या यशाला लवकर स्वीकारणे, कोणतीही वाट न पाहता त्याला प्रोत्साहित करणे आणि लीडरशिपला केवळ आदेश देण्याच्या कामाच्या पुढे नेणे. आपले पहिले पुस्तक ‘कॉर्न ऑन द कॉब अँड स्टोरीज- पोर्ट्रेट्स ऑफ लाइफ’ मध्ये या अनुभवाबद्दल अशोक आपल्याच शब्दांत सांगतात की, मेजर यांनी त्यांना आपल्या नियुक्ती पत्राचा मसुदा स्वतःच तयार करण्यास सांगितले, जे वायरलेस रेडिओद्वारे वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना पाठवले जाणार होते. हा त्यांचा दुसरा धडा होता की जबाबदारी सुविधेची वाट पाहत नाही. त्या दिवशी नियुक्ती पत्र मिळण्यापूर्वीच अशोक शिकले की, जेव्हा ते लोकांची निवड करतील तेव्हा त्यांना कसा प्रस्ताव तयार करायला शिकावे लागेल. ते सकाळी 7 वाजता घरातून निघाले होते आणि रात्री 9 वाजेनंतर परतले, पण त्यात एक फरक होता- त्यांच्या हातात नियुक्ती पत्र होते. त्यांचे पुस्तक तुम्हाला आंध्र प्रदेशातील विजयवाडा येथे घेऊन जाते, जिथे त्यांना पहिल्या दिवसाच्या ड्युटीसाठी रिपोर्ट करायचे होते. तेथून त्यांची बटालियन 36 वाहनांच्या ताफ्यातून मध्य प्रदेशातील नीमचला कशी गेली. आणि मग अचानक मध्यरात्री उत्तर प्रदेशातील अलाहाबादला (आताचे प्रयागराज) पाठवली गेली, जिथे त्यांना पोलिस बंडखोरी हाताळण्यात मदत करायची होती. त्यांना अनेक दिवस तिथे एका टेकडीवर काही मोठ्या झाडांखाली राहावे लागले. या पुस्तकाने मला जे शिकवले, त्या केवळ कथाच नाहीत. याच्या प्रत्येक चॅप्टरमध्ये असा एक धडा आहे, ज्याबद्दल आजच्या बहुतांश मुलांना आणि कॉर्पोरेट लीडर्सनाही माहिती नाही. पैशांच्या विपुलतेमुळे आपली मुले सर्वोत्तम सुविधांची मागणी करू लागली आहेत आणि आपले लीडर्स आपल्या तरुण पिढीच्या सर्वोत्तम गुणांना योग्य प्रकारे ओळखू शकत नाहीत. फंडा असा आहे की, जेव्हा प्रोत्साहन पुढे-पुढे चालते, तेव्हा लोक मनापासून त्याचे अनुसरण करतात. ते केवळ पगारासाठी काम करत नाहीत तर अपेक्षेपेक्षा चांगली कामगिरी करतात, कारण कुणीतरी त्यांच्यात अभिमानाचे बीज पेरलेले असते.