लंडन: सरन्यायाधीशांच्या कार्यक्रमात गोंधळ! 'कॉकरोच' टिप्पणीवरून विद्यार्थ्यांचा जाब; भारतीय उच्चायुक्तांनी व्यक्त केली नाराजी.

लंडन: भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) सूर्यकांत यांचा लंडन दौरा एका अप्रिय घटनेमुळे चर्चेत आला आहे. ४ जून रोजी लंडन येथील 'बर्कबेक कॉलेज'मध्ये सरन्यायाधीशांचे "आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि आंतरराष्ट्रीय कायदा" या विषयावर व्याख्यान आयोजित करण्यात आले होते. मात्र, या व्याख्यानादरम्यान उपस्थित काही विद्यार्थ्यांनी भारतात अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि असहिष्णुतेबाबत प्रश्न विचारल्याने कार्यक्रमात तणावाचे वातावरण निर्माण झाले.

नेमके काय घडले? व्याख्यान संपल्यानंतर प्रश्नोत्तरांच्या सत्रात एका विद्यार्थिनीने सरन्यायाधीशांना भारतात असहिष्णुतेच्या वाढत्या घटनांबाबत प्रश्न विचारण्याचा प्रयत्न केला. तिने सरन्यायाधीशांच्या नुकत्याच केलेल्या एका वादग्रस्त विधानाचा उल्लेख करत विचारले की, "भारतात असहिष्णुतेबद्दल जगभरातून चिंता व्यक्त केली जात असताना, आपल्यासारख्या उच्च पदावरील व्यक्तींनी अशा प्रकारची टिप्पणी करणे योग्य आहे का?" येथे संदर्भ होता सरन्यायाधीशांनी १५ मे रोजी सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणीदरम्यान केलेल्या त्या विधानाचा, ज्यामध्ये त्यांनी काही बेरोजगार तरुणांना आणि खोट्या पदव्याधारकांना "कॉकरोच" (झुरळे) आणि "पॅरासाइट्स" (परजीवी) असे संबोधले होते. या विधानानंतर भारतात मोठा वाद निर्माण झाला होता आणि 'कॉकरोच जनता पार्टी' नावाचे एक उपरोधिक आंदोलनही सुरू झाले होते.

आयोजकांचा हस्तक्षेप: विद्यार्थिनीने प्रश्न विचारण्यास सुरुवात करताच कार्यक्रमाच्या संयोजकांनी तिला मध्येच थांबवले. "हा विषय 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स'शी संबंधित नसल्याने आपण हा प्रश्न घेऊ शकत नाही," असे सांगत आयोजकांनी तिला शांत करण्याचा प्रयत्न केला. यामुळे उपस्थित काही विद्यार्थी संतापले आणि त्यांनी "Give us some respect!" (आम्हाला सन्मान द्या) अशी घोषणाबाजी करत आपला विरोध दर्शवला.

भारतीय उच्चायुक्तांची प्रतिक्रिया: या गोंधळाची गंभीर दखल घेत युनायटेड किंगडममधील भारतीय उच्चायुक्तांनी (High Commission of India) एक अधिकृत निवेदन जारी केले आहे. त्यात म्हटले आहे की, "कार्यक्रमादरम्यान एका व्यक्तीने व्यत्यय आणण्याचा प्रयत्न केला. सार्वजनिक व्यासपीठावर अशा प्रकारचे असभ्य वर्तन अस्वीकार्य असून ते लोकशाही मूल्ये आणि शिष्टाचाराला धरून नाही. मतभेद लोकशाहीचा भाग असले तरी ते आदरपूर्वक व्यक्त केले पाहिजेत."

सरन्यायाधीशांनी यापूर्वीच स्पष्ट केले होते की, त्यांचे ते विधान सर्व सामान्य तरुणांसाठी नव्हते, तर केवळ खोट्या पदव्यांचा वापर करून समाजात अस्थिरता पसरवणाऱ्या लोकांच्या संदर्भात होते. मात्र, लंडनमध्ये घडलेल्या या घटनेने पुन्हा एकदा हा वाद चर्चेत आणला आहे.