महाराष्ट्रात उद्योगांना मोठा झटका; १ डिसेंबरपासून वीज महागली, प्रतियुनिट ९.९० पैशांची दरवाढ

मुंबई/नागपूर: स्वतःला 'उद्योगस्नेही' म्हणवून घेणाऱ्या महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील औद्योगिक आणि व्यावसायिक ग्राहकांना मोठा आर्थिक धक्का दिला आहे. वीज विक्रीवरील करात वाढ केल्यामुळे १ डिसेंबरपासून वीज महागली असून, प्रतियुनिट ९.९० पैशांची अतिरिक्त वसुली सुरू झाली आहे.

महत्वाचे बदल:
महावितरणने जाहीर केलेल्या नवीन निर्णयानुसार, औद्योगिक आणि व्यावसायिक अशा दोन्ही श्रेणीतील ग्राहकांवर हा बोजा पडणार आहे.

औद्योगिक ग्राहक: आता विक्री कर म्हणून प्रतियुनिट २८.९४ पैसे आकारले जातील (यापूर्वी हा दर १९.०४ पैसे होता).

व्यावसायिक ग्राहक: आता विक्री कर म्हणून प्रतियुनिट २७.९० पैसे आकारले जातील (यापूर्वी हा दर १८.०० पैसे होता).

दरवाढीचे कारण काय?
राज्य सरकारने केंद्र व राज्य शासनाच्या संयुक्त 'कुसुम घटक ब' (सौर कृषी पंप योजना) योजनेसाठी निधी उभारण्यासाठी ही दरवाढ केली आहे. या वाढीव करातून मिळणारी रक्कम प्रामुख्याने शेतकऱ्यांच्या सौर ऊर्जा प्रकल्पांसाठी वापरली जाणार असल्याचे सरकारने म्हटले आहे.

उद्योगांचे पलायन होण्याची भीती:
ऊर्जा तज्ज्ञांच्या मते, महाराष्ट्रातील वीजदर देशात आधीच सर्वाधिक आहेत. उद्योगांना दर कमी होण्याची अपेक्षा असताना, करात वाढ केल्यामुळे उत्पादन खर्चात मोठी वाढ होणार आहे. यामुळे राज्यातील उद्योग शेजारील राज्यांत (उदा. गुजरात किंवा कर्नाटक) स्थलांतरित होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
विशेषतः लोखंड, पोलाद आणि प्लास्टिक उद्योगांना, जिथे वीज हा मुख्य कच्चा माल आहे, त्यांना याचा मोठा फटका बसेल.

तज्ज्ञांचे मत:
ऊर्जातज्ज्ञ महेंद्र जिचकर यांनी सांगितले की, "वीज विक्रीवर लागणारा कर हा जीएसटीमध्ये समाविष्ट नसल्यामुळे उद्योगांना त्याचे 'इनपुट टॅक्स क्रेडिट' मिळत नाही. परिणामी, हा पूर्ण भार उद्योजकांच्या खिशावर पडतो, ज्यामुळे जागतिक बाजारात महाराष्ट्रातील उत्पादने महाग ठरू शकतात."