AI-Powered Reservation System Launching in August

भारतीय रेल्वेने आपल्या तिकीट आरक्षण प्रणालीमध्ये (Passenger Reservation System - PRS) एक ऐतिहासिक बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. गेल्या ४० वर्षांपासून वापरात असलेली ही जुनी प्रणाली आता पूर्णपणे बदलली जाणार असून, ऑगस्ट २०२६ पासून अत्याधुनिक 'एआय' (AI) आधारित नवीन प्रणाली कार्यान्वित केली जाईल.

प्रकल्पाची मुख्य वैशिष्ट्ये:

अत्याधुनिक तंत्रज्ञान: रेल्वेची सध्याची आरक्षण प्रणाली १९८६ मध्ये सुरू झाली होती. नवीन प्रणाली ही अधिक प्रगत, वेगवान आणि मोठी क्षमता असलेली असेल, जी वाढती प्रवासी संख्या आणि ऑनलाईन बुकिंगचा भार सहज पेलू शकेल.

एआय-आधारित वेटलिस्ट प्रेडिक्शन: नवीन प्रणालीचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे 'एआय-पॉवर्ड वेटलिस्ट प्रेडिक्शन टूल'. हे साधन वेटलिस्टवरील तिकीट कन्फर्म होण्याची शक्यता वर्तवेल. या एआय मॉडेलची अचूकता ५३ टक्क्यांवरून आता ९४ टक्क्यांपर्यंत सुधारली आहे, ज्यामुळे प्रवाशांना त्यांचा प्रवास अधिक चांगल्या प्रकारे नियोजित करणे शक्य होईल.

प्रवाशांची सोय: रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी या बदलाबाबत आढावा बैठक घेतली असून, प्रणाली स्थलांतरित करताना प्रवाशांना कोणतीही गैरसोय होऊ नये, असे स्पष्ट निर्देश अधिकाऱ्यांना दिले आहेत.

डिजिटल क्रांती: भारतीय रेल्वेच्या डिजिटल मोहिमेचा भाग म्हणून 'रेलवन' (RailOne) ॲप अत्यंत लोकप्रिय ठरले आहे. जुलै २०२५ मध्ये सुरू झालेल्या या ॲपचे ३.५ कोटींहून अधिक डाउनलोड झाले असून, त्याद्वारे दररोज सुमारे ९.२९ लाख तिकिटे बुक केली जातात. सध्या देशातील ८८ टक्के तिकीट बुकिंग ऑनलाईन माध्यमातून होत आहे.

हा बदल रेल्वेच्या तिकीट बुकिंग प्रक्रियेला अधिक स्मार्ट आणि विश्वासार्ह बनवण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल मानले जात आहे.