सेसिलिया रिकाप यांचा कॉलम:‎‎‎‎‎‎‎‎सर्वांच्या नजरा ‘एआय’तंत्रज्ञानावर, पण खरी ताकद ‘क्लाउड’च्या हाती‎

गुगलने (अल्फाबेट) नुकतेच आपले ताज्या तिमाहीचे‎निकाल जाहीर केले, तेव्हा गुंतवणूकदारांना त्यांच्या‎नकारात्मक ‘फ्री कॅश फ्लो’ आणि डेटा सेंटर्सवर‎वाढणाऱ्या खर्चाची चिंता वाटली. पण गुगल ही‎ओपनएआय किंवा ॲन्थ्रोपिकसारखी कंपनी नाही. या‎कंपन्या प्रचंड खर्च करून फायदेशीर बिझनेस मॉडेलच्या‎शोधात आहेत. गुगल तशी नाही. गुगल ही‎क्लाउड-कम्प्युटिंग क्षेत्रातील एक दिग्गज कंपनी आहे.‎दुसऱ्या तिमाहीत त्यांच्या क्लाउड विभागाचे निकाल‎असाधारण राहिले आहेत. गुगल क्लाउडचा महसूल दरवर्षी‎82 टक्क्यांनी वाढला आहे. आता तो गुगल सर्चमधून‎मिळणाऱ्या महसुलाच्या 40 टक्क्यांपर्यंत पोहोचला आहे.‎ मायक्रोसॉफ्ट आणि ॲमेझॉन या इतर दोन टेक दिग्गज‎कंपन्यांचीही अशीच स्थिती आहे. मायक्रोसॉफ्टचा क्लाउड‎व्यवसाय हा सर्वाधिक वेगाने वाढणारा विभाग आहे. यातून‎ते विक्रमी नफा कमवत आहेत. दुसरीकडे, ॲमेझॉन वेब‎सर्व्हिसेसच्या निव्वळ विक्रीत दरवर्षी 37 टक्क्यांची वाढ‎झाली आहे. मागील 18 तिमाहींमधील ही सर्वात वेगवान‎वाढ असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. एआयची जितकी‎चर्चा वाढेल, तितकाच क्लाउडचा वापर वाढेल. पर्यायाने‎यांचा व्यवसायही तितकाच पसरेल.‎ क्लाउडवर मालकी असल्यामुळे या कंपन्यांच्या हाती‎संपूर्ण डिजिटल संरचनेचे नियंत्रण आहे. डेटा आणि‎सॉफ्टवेअरपासून ते सेमीकंडक्टर आणि अत्याधुनिक‎एआय मॉडेल्सपर्यंत सर्व काही क्लाउडच्या माध्यमातून‎उपलब्ध करून दिले जाते. डिजिटल तंत्रज्ञान विकसित‎करणाऱ्यांसाठी किंवा ते लागू करणाऱ्यांसाठी क्लाउड हे‎एक अत्यावश्यक सुपरमार्केट बनले आहे. एकाच ठिकाणी‎सर्व काही मिळण्याचे केंद्र म्हणून क्लाउडची उपयोगिता‎आणखी वाढते. परिणामी, हजारो कंपन्यांचे एक विशाल‎नेटवर्क तयार झाले आहे. यात सॅप, ओरॅकल आणि‎आयबीएमसारख्या इतर दिग्गज कंपन्यांचाही समावेश‎आहे. या कंपन्या ॲमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणि गुगलच्या‎मालकीच्या प्लॅटफॉर्मवरून आपले तंत्रज्ञान उपलब्ध करून‎देत आहेत. क्लाउड हे असे ठिकाण आहे जिथे अनेक‎कंपन्या एकत्र येऊन डिजिटल तंत्रज्ञानाची निर्मिती करतात.‎मात्र, त्याचा मोठा फायदा मोजक्याच कंपन्यांना मिळतो.‎क्लाउडवरील नियंत्रणामुळे ॲमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणि‎गुगलला ओरॅकल व एनव्हिडियासारख्या इतर विशाल टेक‎कंपन्यांहून वेगळा दर्जा मिळाला आहे.‎ ओरॅकल किंवा मेटाच्या उलट, या क्लाउड दिग्गज‎कंपन्या केवळ एआय मॉडेल्स प्रशिक्षित करण्यासाठी किंवा‎चालवण्यासाठी डेटा सेंटर्समध्ये गुंतवणूक करत नाहीत. तर‎अधिकाधिक ग्राहकांना आपल्या विद्यमान‎इकोसिस्टीममध्ये आणण्यासाठीही ते गुंतवणूक करत‎आहेत. प्रत्येक उद्योगातील कंपन्या, सरकारे आणि अगदी‎आंतरराष्ट्रीय संस्थाही ॲमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणि‎गुगलकडून त्यांच्या गरजेनुसार तयार केलेली डिजिटल‎सेवांची मोठी पॅकेजेस भाड्याने घेतात. यामध्ये व्हर्च्युअल‎सर्व्हर्सवरील स्टोरेज, कंटेंट डिलिव्हरी नेटवर्क, सायबर‎सुरक्षा सॉफ्टवेअर, यूझर ट्रॅफिक रूट करण्याचे तंत्रज्ञान‎आणि इतर शेकडो सेवांचा समावेश असतो. एआय‎मॉडेल्समध्ये जितकी स्पर्धा वाढेल, तितक्याच या क्लाउड‎दिग्गज कंपन्या अधिक मजबूत होतील. जास्त एआय‎मॉडेल्सचा अर्थ असा की, डिजिटल तंत्रज्ञानाचा अधिक‎विकास आणि वापर होईल. यामुळे क्लाउड व्यवसायाचाही‎अधिक विस्तार होईल. ओपनएआय आणिॲन्थ्रोपिकसारख्या एआय लॅब्सना आपला संपूर्ण वेळ‎आणि लक्ष अधिक प्रगत मॉडेल्स विकसित करण्यावर‎केंद्रित करावे लागते. त्यामुळे त्या अधिकाधिक क्लाउड‎सेवांचा वापर करू लागतात. एआयचे भविष्य काहीही‎असो, पण क्लाउड दिग्गज कंपन्यांचे नियंत्रण वाढतच‎जाईल. (@प्रोजेक्ट सिंडिकेट)‎