जेव्हा एखादा कॉलेजचा विद्यार्थी मला विचारतो की, एआयच्या या नवीन जगात कोणते कौशल्य सर्वात महत्त्वाचे आहे, तेव्हा माझे उत्तर नेहमी ‘सातत्य’ हे असते. म्हणजे एखादे काम फक्त काही महिने किंवा वर्षे नाही, तर दशकानुदशके करणे. त्यात एक दिवसाचाही खंड न पडू देणे. ही केवळ कष्टाची गोष्ट नाही, तर तो एक असा शिस्तबद्ध भाव आहे, जो प्रत्येक आई कोणतीही तक्रार न करता आयुष्यभर जपते. या प्रश्नावर मनुष्यबळ (एचआर) क्षेत्रातील तज्ज्ञांची उत्तरे वेगळी असू शकतात. जसे की - सुव्यवस्थित असणे, प्रामाणिकपणा, सकारात्मकता, विश्वासार्हता, समर्पण किंवा उत्तम संवाद कौशल्य. मात्र, जर तुम्ही ओपनएआयचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सॅम आल्टमॅन यांना विचारले, तर त्यांचे उत्तर यशासाठी आवश्यक असलेल्या इतर सर्व गुणवत्तेपेक्षा वेगळे असेल. ते म्हणतील, ‘हाय-एजन्सी बना.’ आल्टमॅन दीर्घकाळ टिकणाऱ्या लवचिकतेवर आणि दीर्घकालीन ध्येयावर भर देत आले आहेत. त्यांनी त्यांच्या प्रसिद्ध ‘हाउ टु बी सक्सेसफुल’ या निबंधातही याचा उल्लेख केला आहे. पण जसजसे एआय रोजची कामे स्वयंचलित (ऑटोमेट) करत आहे, तसतसे त्यांचे लक्ष ‘हाय-एजन्सी’ या संकल्पनेवर स्थिरावले आहे. हे तुम्ही 2024 ते 2026 या काळात त्यांनी दिलेल्या मुलाखतींमध्ये पाहू शकता. ‘हाय-एजन्सी’ म्हणजे काय, हे समजून घेण्यासाठी एका ‘डिटेन्शन टेस्ट’पासून सुरुवात करूया. तयार आहात? पूर्ण लेख वाचण्यापूर्वी स्वतःला फसवू नका, तर मोकळ्या मनाने या चाचणीत सहभागी व्हा. कल्पना करा की, तुम्हाला एका परदेशी विमानतळावर अडकवण्यात आले आहे आणि अधिकाऱ्यांनी तुम्हाला फक्त एक फोन कॉल करण्याची परवानगी दिली आहे. आता सांगा, तुम्ही कुणाला फोन कराल? तुमच्या गृहिणी पत्नीला, जी घाबरून जाईल? 70 वर्षांच्या वडिलांना? की तुमच्या भावाला, जो एका प्रभावशाली सरकारी पदावर आहे. जर तुम्हाला ‘हाय-एजन्सी’चा अर्थ माहीत असेल, तर तुम्ही तुमच्या भावालाच फोन कराल. कारण कदाचित तोच तुमच्या आयुष्यातील ‘सर्वात जास्त एजन्सी’ असलेली व्यक्ती असेल. तो घाबरणार नाही. कदाचित तुमच्याकडून डझनभर प्रश्न विचारून घेईल. यंत्रणेला दोष देत बसण्याऐवजी समस्या सोडवण्याचे मार्ग शोधू लागेल. ‘हाय-एजन्सी’ ही एक अशी मानसिक स्थिती आहे, ज्यात तुम्ही एक निष्क्रिय प्रवासी न बनता तुमच्या आयुष्याचे चालक स्वतः बनता. ही विचारसरणी परिस्थिती किंवा मर्यादा जशा आहेत तशा स्वीकारण्यास नकार देते. यामध्ये असा आंतरिक विश्वास असतो की, तुमच्या कृतीचा परिणामांवर प्रभाव पडतो. ‘हाय-एजन्सी’ व्यक्तीमध्ये खालील गुण दिसतात: 1. कृतीची तत्परता: त्यांना स्पष्ट परवानगी, आदर्श परिस्थिती किंवा अचूक सूचनांची वाट पाहावी लागत नाही. समस्या समोर आली की ते त्वरित कामाला लागतात.
2. पूर्ण जबाबदारी घेणे: ते समस्या सोडवण्याची पूर्ण जबाबदारी स्वतः घेतात, मग ती त्यांच्या कार्यक्षेत्राच्या बाहेरची का असेना.
3. संसाधनांचा वापर: ‘हे अशक्य आहे’ असे म्हणून थांबण्याऐवजी, ते विचार करतात की ‘चला, दुसरा मार्ग आजमावून पाहू.’ हवा तो निकाल मिळेपर्यंत ते नवनवीन मार्ग अवलंबत राहतात.
कामाच्या ठिकाणी ‘हाय-एजन्सी’ मानसिकता कशी विकसित करावी? नियमित व्यायामाने शरीर कमावतो तसे, मुद्दाम अंगीकारलेल्या काही सवयी ‘हाय-एजन्सी’ विकसित करू शकतात. यासाठी पाच क्षेत्रांवर काम करणे आवश्यक आहे:
1. समस्या नको, उपाय घेऊन जा: आपल्या मॅनेजरकडे समस्या घेऊन जाण्यापूर्वी किमान दोन व्यावहारिक उपाय सुचवा.
2. नियमांना मार्गदर्शक समजा: वेगाने निकाल देण्यासाठी कठोर कॉर्पोरेट प्रक्रियांचा वापर कायद्याच्या आणि नैतिकतेच्या चौकटीत राहून आपल्या सोयीनुसार करा.
3. अडथळ्यांवर मात करा: जर एखाद्या सहकाऱ्याने ‘नाही’ म्हटले, तर इतर पर्याय, डेटा किंवा मार्ग शोधा.
4. मर्यादित संसाधनांत काम करा: बजेट कमी असेल तरीही मोफत टूल्सचा वापर करून उच्च दर्जाचे उत्पादन बनवा.
5. धोका पत्करा: जेव्हा नेतृत्व उपलब्ध नसेल, तेव्हा आवश्यक निर्णय स्वतःच्या जबाबदारीवर घ्या. ‘हाय-एजन्सी’ची मूळ संकल्पना ही आहे की, आपले आयुष्य बदलण्याची ताकद आपल्या सर्वांमध्ये आहे. याचा स्वीकार करणे हा नैराश्य आणि हतबलतेवरचा उत्तम उपाय ठरू शकतो. सतत काम करण्याच्या या युगात, नेमके आपले लक्ष कुठे असावे हे ठरवणे, हाच आपला ‘हाय-एजन्सी’चा सर्वात महत्त्वाचा निर्णय ठरू शकतो. फंडा असा की, ‘हाय-एजन्सी’ ही एक मूल्यनिरपेक्ष संज्ञा आहे, ती सकारात्मकही नाही आणि नकारात्मकही नाही. हे अशा व्यक्तीचे वर्णन आहे, जो धोका पत्करूनही कृती करतो.
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- पुणे: जे. एम. रोड खाऊ गल्लीत 'एफडीए'चा धडक कारवाईचा दणका; १७ पैकी ८ आस्थापने बंद, ६ परवाने निलंबित
- नागपूर: अंबाझरीजवळ स्वामी विवेकानंद स्मारकाजवळ भरधाव कार नाल्यात कोसळून एकाचा दुर्दैवी मृत्यू
- मुंबई: शायना एनसींच्या कथित निषेध आंदोलनावरून शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरेंचा फोटो फाडल्याच्या वादावर उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांची प्रतिक्रिया!
- पुणे: आयुक्त स्वतः उतरले रस्त्यावर! एफसी रोडवर महापालिकेची धडक कारवाई; तब्बल २४ हजार ५०० चौरस फुटांचे अनधिकृत बांधकाम जमीनदोस्त!
महाराष्ट्र
- रत्नागिरी: वारीला गेले अन् विठुरायाच्या चरणी विसावले! येरडवचे माजी ग्रामपंचायत सदस्य जगन्नाथ सावंत यांचे पंढरपूरमध्ये निधन
- पुणे: जे. एम. रोड खाऊ गल्लीत 'एफडीए'चा धडक कारवाईचा दणका; १७ पैकी ८ आस्थापने बंद, ६ परवाने निलंबित
- सांगली: जिल्हा बँकेच्या अध्यक्ष निवडीवेळी जयंत पाटील चीनमध्ये तोंड लपवून बसले; भाजप आमदार गोपीचंद पडळकरांचा घणाघात
- जळगाव: गावी परतल्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांत लग्नातील वादातून २१ वर्षीय तरुणाचा निर्घृण खून; १५ संशयित पोलिसांच्या ताब्यात
गुन्हा
- रत्नागिरी: चिपळूणमध्ये खळबळ! रात्री घरातून बाहेर पडलेल्या सांगलीच्या तरुणाची दगडाने ठेचून हत्या, वालोपे परिसरात आढळला मृतदेह"
- गोंदिया: उदमांजर शिकारप्रकरणी सहा जण जेरबंद; गोंदिया वनविभागाची धडक कारवाई, कामठा परिसरातील घटना
- कोल्हापूर: पुणे रेल्वे प्रवासादरम्यान धक्कादायक घटना हातकणंगलेत रेल्वेखाली सापडून विवाहितेचा संशयास्पद मृत्यू; आत्महत्या की घातपात? चर्चांना उधाण
- पुणे: आळंदीत दिवसाढवळ्या थरारक रक्तपात! जुन्या वादातून पीसीएमटी चौकात रिक्षाचालकावर खंजीराने जीवघेणा हल्ला; परिसरात एकच दहशत
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १७ नोव्हेंबर २०२६: सूर्य आणि मंगळ करणार राजयोग निर्माण, या राशींचे नशीब फळफळणार!
- आजचे राशिभविष्य १४ नोव्हेंबर २०२६: बुधादित्य योग आणि शनिकृपेमुळे या राशींचे नशीब उजळणार, जाणून घ्या काय सांगते तुमचे भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- नवी दिल्ली: युधिष्ठिर सेतूवर भरधाव एसयूव्हीची ऑटोला धडक; पळण्याच्या नादात सहा जणांना चिरडले, दोघांचा मृत्यू
- नवी दिल्ली: ५० वर्षांहून जुनी इमारत कोसळल्याने चिमुकल्यासह दोघांचा मृत्यू; मी १० वर्षांपूर्वीच घर सोडण्याचा सल्ला दिला होता, म्हणत मामाला अनावर झाले अश्रू!
- गोवा: लोकशाहीच्या रक्षणासाठी भाजपने पणजीत काढली 'लोकशाही बचाव' पदयात्रा!
- उत्तर प्रदेश: लग्नापूर्वीच तिरंग्यात परतला अलीगढ़चा शिपाई; नायक करन चौधरी यांच्या अंगावर काटा आणणारी बलिदान गाथा



























Subscribe to my channel




