इस्रो आणि डीआरडीओमध्ये नुकतेच झालेले बदलसरकारच्या दृष्टिकोनातील बदलांचे संकेत देतात. इस्रोआपल्या तंत्रज्ञानाची आणि जबाबदाऱ्यांची देवाणघेवाणखाजगी क्षेत्रातील कंपन्यांशी संबंधी आहे. त्यातस्टार्टअप्सचाही समावेश आहे. इस्रो आता चंद्रावरभारतीय अंतराळवीर उतरवणे, मंगळ ग्रहाचे संशोधनकरणे व 2035 पर्यंत भारताचे स्वतःचे अंतराळ स्थानकउभारणे यांसारख्या मोठ्या मोहिमांवर लक्ष केंद्रितकरेल. सध्या भारतात अंतराळ क्षेत्राशी संबंधी 440 हूनअधिक स्टार्टअप्स कार्यरत आहेत. त्याच वेळी भारताची प्रमुख संरक्षण संशोधन संस्था‘डीआरडीओ'' देखील इस्रोच्या मॉडेलवर पुढे जातआहे. क्षेपणास्त्रे, ड्रोन्स व हवाई संरक्षण यंत्रणांच्या निर्मितीसाठी ती एल अँड टी, टाटा ॲडव्हान्स सिस्टीम्स, महिंद्रा डिफेन्स सिस्टीम्स व भारत फोर्जसारख्याखाजगी कंपन्यांशी सहकार्य करेल. खाजगी कंपन्या आधीपासूनच सैन्यासाठी टँक आणि नौदलासाठीजहाजे बनवत आहेत. इस्रो आणि डीआरडीओ यादोघांची ही पावले योग्य दिशेने पडत आहेत. भारत दीर्घकाळापासून लढाऊ विमानांच्या निर्मितीसाठी‘हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड''सारख्या सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांवर अवलंबून राहिला आहे. हीव्यवस्था पुढेही सुरू राहील. परंतु अत्याधुनिक संरक्षणप्रकल्पांच्या विस्तृत मालिकेसाठी उत्पादन सुविधाउभारण्यात खाजगी कंपन्यांचा सहभाग सतत वाढेल.संरक्षण मंत्राल्याने हे स्पष्ट करताना म्हटले की, देशांतर्गतउत्पादन क्षमता वाढवणे, संरक्षण औद्योगिक पायामजबूत करणे आणि पुरवठा साखळीत उद्योग तसेचइतर तंत्रज्ञान-भागीदारांच्या सहभागाच्या संधी निर्माणकरणे हा यामागचा उद्देश आहे. संरक्षण, अंतराळ क्षेत्राततांत्रिकदृष्ट्या सक्षम खाजगी कंपन्यांना समाविष्टकरण्याव्यतिरिक्त सरकारने आता धाडसी सुधारणांचाविचार केला पाहिजे. पाश्चात्य देशांमध्ये कॉर्पोरेटलीडर्स सरकारने मंत्री बनणे आणि सरकारमधीललोकांनी कॉर्पोरेट क्षेत्रात जाणे ही एक प्रस्थापित परंपराआहे. उदाहरणार्थ, ब्रिटनचे माजी उपपंतप्रधान निकक्लेग हे मार्क झुकरबर्गच्या ‘मेटा'' कंपनीचेव्हाईस-प्रेसिडेंट बनले. ब्रिटनचे माजी पंतप्रधान डेव्हिडकॅमेरॉन राजकारणात येण्यापूर्वी ‘कार्लटनकम्युनिकेशन्स'' या मीडिया कंपनीत कार्यकारी पदावरकार्यरत होते. भारतातही इन्फोसिसचे चेअरमन नंदननिलेकणी यांनी अनेक सरकारी समित्यांमध्ये काम केलेआहे. त्यांच्यावर एका महत्त्वाच्या राष्ट्रीय ओळखउपक्रमाची जबाबदारी सोपवण्यात आली होती. सध्या ते‘नीट'' परीक्षांच्या व्यवस्थेत सुधारणा करण्यासाठीस्थापन केलेल्या उच्चस्तरीय तज्ज्ञ समितीचे अध्यक्षपदभूषवत आहेत. निलेकणी हे एक उत्तम मंत्रीही सिद्धझाले असते. तीच गोष्ट टाटा सन्सचे चेअरमन नटराजनचंद्रशेखरन यांच्या बाबतीतही सांगता येईल. त्यांचा टाटासमूहातील कार्यकाळ पुढील वर्षी पूर्ण होत आहे. पणदुर्दैवाने भारतात राजकारणाचे इतर घटक अडसरठरतात. तरीही काही तंत्रज्ञांना केंद्रीय मंत्रिमंडळात स्थानआहे . उदाहरणार्थ- एस. जयशंकर आणि अश्विनीवैष्णव. हे दोघेही माजी नोकरशहा आहेत. जयशंकर हेभारतीय परराष्ट्र सेवेतील आहेत तर वैष्णव हे भारतीयप्रशासकीय सेवेतील आहेत. दोघांचाही कोणताहीराजकीय मतदारसंघ नाही, तरीही दोघेही उत्तम मंत्रीसिद्ध झाले आहेत. वास्तविक जयशंकर यांनीआयएफएसमधून निवृत्त झाल्यानंतर व केंद्रीयमंत्रिमंडळात समावेश होण्यापूर्वी काही काळ टाटासमूहासोबतही काम केले होते. अशा प्रकारच्यानियुक्त्यांची ऐतिहासिक उदाहरणेही उपलब्ध आहेत.जवाहरलाल नेहरू यांचे पहिले केंद्रीय मंत्रिमंडळ तरतंत्रज्ञांनी भरलेले होते. अर्थतज्ज्ञ, शिक्षणतज्ज्ञ आणिटाटा सन्सचे कॉर्पोरेट अधिकारी डॉ. जॉन मथाई यांचीनेहरूंनी रेल्वे आणि वाहतूक मंत्री म्हणून नियुक्ती केलीहोती. व्यावसायिकांना मंत्रिमंडळात समाविष्टकरण्यासाठी विचारांत बदल करण्याची गरज आहे.महिंद्रा समूहाचे माजी सीईओ पवन गोयंका यांचेचउदाहरण घ्या. अंतराळ विभागाअंतर्गत अंतराळ क्षेत्राचेनियामक असणाऱ्या ‘इन-स्पेस''चे प्रमुख म्हणून त्यांचीनियुक्ती निर्विवाद यश ठरली. गोयंका यांनी भारताच्याअंतराळ मोहिमांमध्ये व्यावसायिक दृष्टिकोन आणिनवीन ऊर्जा निर्माण केली आहे. (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे.) एस. जयशंकर आणि अश्विनी वैष्णव हेमाजी नोकरशहा आहेत. जयशंकर हेभारतीय परराष्ट्र सेवेत तर वैष्णव हेभारतीय प्रशासकीय सेवेतून आलेलेआहेत. दोघांचाही कोणताही राजकीयमतदारसंघ नाही, तरीही दोघेही अत्यंतउत्तम मंत्री सिद्ध झाले आहेत.
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- पुणे: बोर्ड तोडूनच दाखवा! लक्ष्मी रस्त्यावरील कारवाईवरून फत्तेचंद रांका आक्रमक; महापालिका अधिकाऱ्यांशी जोरदार बाचाबाची
- नागपूर: कायदा फक्त विरोधकांसाठीच का? महेश बालगींच्या शिक्षेवरून आणि जंगलतोडीवरून विजय वडेट्टीवारांचा सरकारला खडा सवाल
- नाशिक: लुटणाऱ्यांनाच तुम्ही निवडून देता, तुमचे रक्त का खवळत नाही; खड्डे, दूषित पाणी आणि वृक्षतोडीवरून सुजात आंबेडकरांचा संताप
- ठाणे: शहापुरात संतापजनक घटना: ओळखीच्या तरुणाचे ७ वर्षांच्या मुलीवर अत्याचार; पोटदुखीतून धक्कादायक प्रकार उघड
महाराष्ट्र
- कोल्हापूर: महिन्याला २६ कोटींहून अधिक उलाढालीची झेप! गोकुळच्या दूध दरवाढीच्या निर्णयावेळी चार अशासकीय सदस्य अनुपस्थित
- पुणे: बोर्ड तोडूनच दाखवा! लक्ष्मी रस्त्यावरील कारवाईवरून फत्तेचंद रांका आक्रमक; महापालिका अधिकाऱ्यांशी जोरदार बाचाबाची
- नागपूर: कायदा फक्त विरोधकांसाठीच का? महेश बालगींच्या शिक्षेवरून आणि जंगलतोडीवरून विजय वडेट्टीवारांचा सरकारला खडा सवाल
- महाराष्ट्र: लोकसहभागातून जलसंधारणाला वेग; चार गावांत वनराई बंधाऱ्यांची उभारणी
गुन्हा
- नाशिक: निवृत्त आरटीओ अधिकारी हेमंत हेमाडे यांची राहत्या घरात गोळी झाडून आत्महत्या
- जळगाव: गावी परतल्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांत लग्नातील वादातून २१ वर्षीय तरुणाचा निर्घृण खून; १५ संशयित पोलिसांच्या ताब्यात
- रत्नागिरी: चिपळूणमध्ये खळबळ! रात्री घरातून बाहेर पडलेल्या सांगलीच्या तरुणाची दगडाने ठेचून हत्या, वालोपे परिसरात आढळला मृतदेह"
- गोंदिया: उदमांजर शिकारप्रकरणी सहा जण जेरबंद; गोंदिया वनविभागाची धडक कारवाई, कामठा परिसरातील घटना
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १७ नोव्हेंबर २०२६: सूर्य आणि मंगळ करणार राजयोग निर्माण, या राशींचे नशीब फळफळणार!
- आजचे राशिभविष्य १४ नोव्हेंबर २०२६: बुधादित्य योग आणि शनिकृपेमुळे या राशींचे नशीब उजळणार, जाणून घ्या काय सांगते तुमचे भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- नवी दिल्ली: युधिष्ठिर सेतूवर भरधाव एसयूव्हीची ऑटोला धडक; पळण्याच्या नादात सहा जणांना चिरडले, दोघांचा मृत्यू
- नवी दिल्ली: ५० वर्षांहून जुनी इमारत कोसळल्याने चिमुकल्यासह दोघांचा मृत्यू; मी १० वर्षांपूर्वीच घर सोडण्याचा सल्ला दिला होता, म्हणत मामाला अनावर झाले अश्रू!
- गोवा: लोकशाहीच्या रक्षणासाठी भाजपने पणजीत काढली 'लोकशाही बचाव' पदयात्रा!
- उत्तर प्रदेश: लग्नापूर्वीच तिरंग्यात परतला अलीगढ़चा शिपाई; नायक करन चौधरी यांच्या अंगावर काटा आणणारी बलिदान गाथा


























Subscribe to my channel




