महाराष्ट्र: लोकसहभागातून जलसंधारणाला वेग; चार गावांत वनराई बंधाऱ्यांची उभारणी

महाराष्ट्र: पावसाचे वाहून जाणारे पाणी अडवून त्याचा योग्य विनियोग व्हावा, तसेच उपलब्ध पाण्याचे संवर्धन आणि जमिनीत पाण्याचा निचरा होण्यास मदत व्हावी, या उद्देशाने महाराष्ट्रभूषण डॉ. नानासाहेब धर्माधिकारी प्रतिष्ठानच्या वतीने श्रीवर्धन तालुक्यातील भोस्ते, शेखाडी, वडवली आणि गोंडघर येथे वनराई बंधाऱ्यांची उभारणी करण्यात आली. या चार गावांमध्ये प्रत्येकी एक याप्रमाणे चार बंधारे बांधण्यात आले. या कामात प्रतिष्ठानच्या सुमारे २५० स्वयंसेवकांसह स्थानिक ग्रामस्थांनीही श्रमदानातून सहभाग नोंदविला.

महाराष्ट्रभूषण डॉ. नानासाहेब धर्माधिकारी प्रतिष्ठानचे अध्यक्ष पद्मश्री डॉ. आप्पासाहेब धर्माधिकारी व रायगडभूषण सचिनदादा धर्माधिकारी यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा उपक्रम राबविण्यात आला. प्रतिष्ठानच्या माध्यमातून विविध सामाजिक, पर्यावरणपूरक आणि लोकहिताचे उपक्रम सातत्याने राबविले जातात. त्याचाच एक भाग म्हणून विविध ठिकाणी जलसंधारणाच्या कामांना प्राधान्य देत वनराई बंधाऱ्यांची उभारणी केली जाते.

या उपक्रमात प्रतिष्ठानच्या सुमारे २५० स्वयंसेवकांनी प्रत्यक्ष श्रमदान केले. त्यांना संबंधित गावांतील ग्रामस्थांनीही सहकार्य केले. विशेष म्हणजे, या सामाजिक कार्यात शासकीय अधिकारी आणि लोकप्रतिनिधींनीही सहभागी होत सहकार्य केले. प्रशासन, लोकप्रतिनिधी, प्रतिष्ठानचे स्वयंसेवक आणि स्थानिक नागरिक यांच्या एकत्रित सहभागातून हे काम पूर्ण करण्यात आले. विविध घटकांनी एकत्र येऊन केलेल्या या प्रयत्नातून लोकसहभागातून जलसंधारणाचे काम कशा प्रकारे प्रभावीपणे करता येऊ शकते, हे अधोरेखित झाले.

वनराई बंधाऱ्यांमुळे पावसाळ्यात वाहून जाणारे पाणी अडविण्यासोबतच सध्या उपलब्ध असलेले पाणीही अडवून ते जमिनीत जिरविण्यास मदत होते. त्यामुळे जमिनीतील ओलावा टिकून राहणे, भूजलपातळी सुधारण्यास हातभार लागणे आणि स्थानिक जलस्रोतांची पाणीधारण क्षमता वाढण्यास मदत होऊ शकते. या बंधाऱ्यांचा लाभ संबंधित चार गावांतील शेती, विहिरी आणि दैनंदिन पाण्याच्या गरजांसाठी होऊ शकतो.

कोकणातील श्रीवर्धन तालुक्याच्या भौगोलिक परिस्थितीत डोंगराळ भागातून वाहून जाणारे पाणी योग्य प्रकारे अडवून साठवणे व जमिनीत मुरवणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. भोस्ते, शेखाडी, वडवली आणि गोंडघर या चार गावांमध्ये उभारण्यात आलेल्या वनराई बंधाऱ्यांमुळे स्थानिक पातळीवर पाणी साठवणुकीला चालना मिळून जमिनीतील आर्द्रता टिकून राहण्यास मदत होईल.

सुमारे २५० स्वयंसेवकांनी उत्स्फूर्त श्रमदानातून हे काम पूर्ण केले असून, स्थानिक ग्रामस्थ, लोकप्रतिनिधी आणि शासकीय अधिकाऱ्यांच्या सहभागामुळे हा उपक्रम अधिक परिणामकारक ठरला. सामाजिक जबाबदारीची जाणीव ठेवून केलेल्या अशा श्रमदानातून गावांच्या विकासात लोकांचा सक्रिय सहभाग किती मोलाचा असतो, हे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे.

उन्हाळ्याच्या काळात आणि पुढील हंगामात स्थानिक विहिरी, ओढे व जलस्रोतांमधील पाण्याची पातळी टिकवून ठेवण्यास आणि शेतीसाठी आवश्यक पाण्याचा आधार निर्माण करण्यास या बंधाऱ्यांचा उपयोग होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.



शहर

महाराष्ट्र

राजकीय

विडियो गॅलेरी

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *