नवी दिल्ली: न्यायव्यवस्थेत प्रलंबित खटल्यांचे प्रमाण कमी करण्यासाठी आणि नागरिकांना वेळेवर न्याय मिळवून देण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने आज (२९ मे २०२६) एक ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांच्या नेतृत्वाखालील खंडपीठाने कलम १४२ अंतर्गत विशेष अधिकार वापरून उच्च न्यायालयांसाठी नवीन नियमावली जाहीर केली आहे.
काय आहेत नवीन निर्देश?
तीन महिन्यांची मुदत: उच्च न्यायालयात एखादा खटला राखून ठेवल्यास (Reserved Verdict), त्याचा निकाल तीन महिन्यांच्या आत देणे अनिवार्य आहे. जर या कालावधीत निकाल दिला गेला नाही, तर संबंधित खटला मुख्य न्यायाधीशांसमोर सादर करावा लागेल आणि त्यानंतरही दोन आठवड्यांत निकाल न मिळाल्यास तो खटला दुसऱ्या खंडपीठाकडे हस्तांतरित केला जाईल.
जामीन अर्जांवर तातडीचा निर्णय: जामीन अर्जांवरील निकाल शक्यतो त्याच दिवशी किंवा राखून ठेवल्यास दुसऱ्या दिवशी जाहीर करणे आवश्यक आहे. जामिनाचा आदेश त्याच दिवशी तुरुंग प्रशासनाला कळवून, संबंधित कैद्याची सुटका त्याच दिवशी किंवा जास्तीत जास्त दुसऱ्या दिवशी करणे अपेक्षित आहे.
वेबसाइटवर माहिती: निकालाचा मुख्य भाग जाहीर झाल्यानंतर तो २४ तासांच्या आत उच्च न्यायालयाच्या वेबसाइटवर अपलोड करणे बंधनकारक आहे. निकालाचे सविस्तर कारणे सात दिवसांत अपलोड करणे आवश्यक आहे.
पारदर्शकता: प्रत्येक उच्च न्यायालयाच्या वेबसाइटवर संबंधित प्रकरणाची सुनावणी कधी पूर्ण झाली आणि निकाल कधी राखून ठेवला, याची तारीख स्पष्टपणे नमूद करावी लागेल.
न्यायालयाची भूमिका:
न्यायालयाने नमूद केले की, निकालाला होणारा विलंब हा तक्रारदारांसाठी "भरून न निघणारे नुकसान" (Irreparable harm) ठरतो. विशेषतः वैयक्तिक स्वातंत्र्याशी संबंधित प्रकरणांमध्ये विलंब खपवून घेतला जाणार नाही. हे निर्देश कोणत्याही विशिष्ट न्यायाधीशांविरुद्ध नसून न्यायव्यवस्था अधिक कार्यक्षम आणि पारदर्शक बनवण्यासाठी असल्याचेही सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे.
तीन महिन्यांची डेडलाईन: जर एखादा खटला राखून ठेवला असेल (Reserved Verdict), तर तो खटला ३ महिन्यांच्या आत निकाली काढणे बंधनकारक आहे
बॅकअप प्लॅन (Reassignment): जर ३ महिन्यांत निकाल दिला गेला नाही, तर उच्च न्यायालयाच्या रजिस्ट्रार जनरलने तो विषय मुख्य न्यायमूर्तींसमोर (Chief Justice) मांडला पाहिजे. मुख्य न्यायमूर्ती आणखी २ आठवड्यांची मुदत देऊ शकतात. जर तरीही निकाल दिला गेला नाही, तर तो खटला दुसऱ्या खंडपीठाकडे (Bench) वर्ग केला जाईल.
कारणांचा खुलासा: जर निकाल दिल्यानंतर १५ दिवसांच्या आत सविस्तर निकाल अपलोड झाला नाही, तर पक्षकार त्यासाठी अर्ज करू शकतात. ३० दिवसांपर्यंत निकाल अपलोड न झाल्यास, तो खटला दुसऱ्या खंडपीठाकडे नेण्यासाठी अर्ज करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
शहर
- मुंबई: अवघ्या २४ तासांत संपत्ती आणि पाण्याच्या वादातून खुनाचे दोन भीषण प्रयत्न; पोलीस प्रशासनात खळबळ
- पुणे: पत्नीच्या सततच्या त्रासाला कंटाळून ३५ वर्षीय तरुणाची आत्महत्या; लोहगाव पोलीस ठाण्यात पत्नीविरोधात गुन्हा दाखल
- नवी मुंबई: सीबीडी बेलापूरच्या पारसिक हिलवरून थेट रेल्वे रुळावर कोसळली कार; १७ वर्षीय विद्यार्थी थोडक्यात बचावला, लोकल सेवा विस्कळीत
- पुणे: मंचर-कलंब परिसरात शेतातील कृषी पंप सुरू करताना विजेचा धक्का लागून महिलेचा जागीच मृत्यू
महाराष्ट्र
- मुंबई: अवघ्या २४ तासांत संपत्ती आणि पाण्याच्या वादातून खुनाचे दोन भीषण प्रयत्न; पोलीस प्रशासनात खळबळ
- पुणे: पत्नीच्या सततच्या त्रासाला कंटाळून ३५ वर्षीय तरुणाची आत्महत्या; लोहगाव पोलीस ठाण्यात पत्नीविरोधात गुन्हा दाखल
- नवी मुंबई: सीबीडी बेलापूरच्या पारसिक हिलवरून थेट रेल्वे रुळावर कोसळली कार; १७ वर्षीय विद्यार्थी थोडक्यात बचावला, लोकल सेवा विस्कळीत
- पुणे: मंचर-कलंब परिसरात शेतातील कृषी पंप सुरू करताना विजेचा धक्का लागून महिलेचा जागीच मृत्यू
गुन्हा
- पुणे: आंबेगाव तालुक्यातील मंचरमध्ये पहाटेच्या सुमारास खिडकी तोडून घरात घुसले तीन चोरटे; बेडरूममधून सोन्याचे मंगळसूत्र आणि ऐवज लांबवला, संपूर्ण घटना सीसीटीव्हीत कैद
- पुणे: लॉजमध्ये प्रियकरासोबत वाद; तरुण रागाने निघून गेला अन् तरुणीने संपवलं आयुष्य, हडपसरमधील घटना
- पुणे: जावयाचा आई-वडिलांना कॉल अन् काही क्षणांतच पुण्यात नामांकित आयटी कंपनीतील वैष्णवीचा धक्कादायक मृत्यू; हुंड्यासाठी छळाचा गंभीर आरोप
- पुणे : ज्येष्ठ डॉक्टरांच्या घरात घुसून मारहाण अन् खंडणी, 'बिग बॉस' फेम दिव्या शिंदेवर पुण्यात गुन्हा दाखल!
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- गौरी पूजन व गुरुवारचा शुभ संयोग: आजचे राशिभविष्य आणि कोणत्या राशींवर होणार स्वामीकृपा!
- आजचे राशिभविष्य १७ सप्टेंबर २०२६: गौराईच्या आगमनाने या राशींचे नशीब उजळणार, होणार मोठा धनलाभ!
- पंचांग १६ सप्टेंबर २०२६: कलानिधी योग, नीचभंग राजयोग आणि गणेशोत्सवातील शुभ मुहूर्त; जाणून घ्या संपूर्ण माहिती
- आजचे राशिभविष्य १५ सप्टेंबर २०२६: महादेवाची कृपा आणि गणेशाची साथ या राशींसाठी ठरणार भाग्य चमकवणारी, होणार धनलाभ!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
Subscribe to my channelदेश विदेश
- मध्य प्रदेश: मतदान न करण्याच्या' इशाऱ्यामुळे संतापले केंद्रीय मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधिया; गुना येथे ३ कोटींच्या रस्ता प्रकल्पाची त्वरित घोषणा!
- दिल्ली: धर्म म्हणजे कोणताही रिलीजन किंवा पूजापद्धती नव्हे; राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवतांचे महत्त्वपूर्ण विधान आणि धर्माची नेमकी व्याख्या
- नवी दिल्ली: पहिले शिवसेना, नंतर राष्ट्रवादी आणि आता तृणमूल काँग्रेस; टीएमसीचे नाव व चिन्ह गोठवल्यावरून राहुल गांधींचा केंद्र सरकार व निवडणूक आयोगावर कडाडून हल्लाबोल
- दिल्ली: विद्यापीठ निवडणूक २०२६ मतदानाच्या पूर्वसंध्येला नॉर्थ कॅम्पसमध्ये दोन विद्यार्थी गट भिडले, तुफान हाणामारीत एक विद्यार्थी गंभीर जखमी!
