अमरावतीत औद्योगिक प्रदूषणाचा मोठा स्फोट! नांदगावपेठच्या जमिनीत सोडियम, पोटॅशियम, क्लोराईड घातक पातळीवर; निरी (NEERI) च्या अहवालानंतर भूसंपादनाचे आदेश!

 

अमरावती: शहरालगत असलेल्या नांदगावपेठ औद्योगिक वसाहतीमधील (MIDC) रासायनिक कंपन्यांमुळे होणाऱ्या भीषण जल आणि वायू प्रदूषणाचा मुद्दा आता अत्यंत गंभीर वळणावर पोहोचला आहे. राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्थेच्या (NEERI) अधिकृत तपासणी अहवालात या परिसरातील शेतजमीन आणि भूगर्भातील पाणी कमालीचे दूषित झाल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. औद्योगिक रासायनिक कचऱ्यामुळे नांदगावपेठ परिसरातील सुपीक काळ्या मातीमध्ये सोडियम, पोटॅशियम आणि क्लोराईडचे प्रमाण प्रचंड वाढले आहे. या गंभीर अहवालानंतर प्रशासकीय यंत्रणा खडबडून जागी झाली असून प्रदूषणाचा फटका बसलेल्या बाधित जमिनींच्या भूसंपादनाचे (Land Acquisition) आदेश जारी करण्यात आले आहेत.

काळ्या मातीचा टाहो; पिके आणि मानवी आरोग्य धोक्यात:

नांदगावपेठ एमआयडीसी परिसरातील रासायनिक सांडपाणी उघड्यावर आणि स्थानिक जलस्रोतांमध्ये सोडले जात असल्याच्या तक्रारी गेल्या अनेक वर्षांपासून स्थानिक शेतकरी करत होते. 'निरी'च्या (NEERI) शास्त्रज्ञांनी केलेल्या माती आणि पाण्याच्या रासायनिक चाचण्यांमध्ये जमिनीची सुपीकता पूर्णपणे नष्ट झाल्याचे सिद्ध झाले आहे. रासायनिक घटकांमुळे पिके करपून जात असून, उत्पादनात प्रचंड घट झाली आहे. यासोबतच प्रदूषित हवेमुळे आणि दूषित भूगर्भातील पाण्यामुळे स्थानिक नागरिकांना श्वसनाचे विकार, त्वचारोग आणि इतर गंभीर आजारांचा सामना करावा लागत असून मानवी आरोग्य धोक्यात आले आहे.

प्रशासनाचे भूसंपादनाचे आदेश; शेतकऱ्यांचे लक्ष भरपाईकडे:

वाढत्या जनक्षोभाची आणि 'निरी'च्या अहवालाची दखनील घेत प्रशासनाने प्रदूषणाचा थेट फटका बसलेल्या शेतजमिनी संपादित करण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. ज्या जमिनी आता शेतीसाठी किंवा मानवी वास्तव्यासाठी अयोग्य ठरल्या आहेत, त्या जमिनींचे रीतसर भूसंपादन करून संबंधित शेतकऱ्यांना योग्य भरपाई देण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात येत आहे. मात्र, केवळ भूसंपादन करून प्रश्न सुटणार नसून दोषी रासायनिक कंपन्यांवर प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने (MPCB) कठोर दंडात्मक कारवाई करावी आणि भविष्यातील प्रदूषण रोखण्यासाठी ठोस उपाययोजना कराव्यात, अशी तीव्र मागणी अमरावती जिल्ह्यातील शेतकरी आणि पर्यावरणप्रेमी संघटनांकडून केली जात आहे.