पेट्रोल पंपवर मशीनचे हँडल पूर्ण दाबल्याने गाडीत कमी पेट्रोल जाते का? जाणून घ्या यामागचे सत्य आणि तथ्य

आपण जेव्हा आपल्या वाहनामध्ये पेट्रोल किंवा डिझेल भरण्यासाठी कोणत्याही इंधन पंपावर (पेट्रोल पंप) जातो, तेव्हा आपल्या मनात अनेकदा विविध शंका येतात. अनेकदा सोशल मीडियावर किंवा लोकांमध्ये अशी चर्चा रंगलेली असते की, पेट्रोल भरताना जर कर्मचाऱ्याने डिस्पेंसिंग मशीनचे नोजल (हँडल) पूर्ण वेगाने किंवा पूर्ण ताकदीने दाबले, तर टाकीत प्रत्यक्षात येणारे पेट्रोल कमी मिळते. यामागचे नेमके तंत्रज्ञान काय आहे आणि या दाव्यामध्ये किती तथ्य आहे, याबाबतची रंजक आणि महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे.

सविस्तर वृत्तानुसार, अनेकांचा असा गैरसमज असतो की नोजल जलद किंवा जोरात दाबल्यास मशीनमधील मोजमापावर काहीतरी परिणाम होतो आणि ग्राहकांची फसवणूक होते. मात्र, तांत्रिकदृष्ट्या हा केवळ एक गैरसमज असल्याचे सिद्ध झाले आहे. पेट्रोल पंपवरील सर्वच आधुनिक मशिन्समध्ये एक अचूक मीटरिंग सिस्टीम (Metering System) बसवलेली असते. या सिस्टीमचे मुख्य काम म्हणजे तुम्ही जेवढे पैसे किंवा लिटर सेट केले आहेत, अगदी तितकेच अचूक इंधन मोजून वाहनाच्या टाकीत पाठवणे. नोजलचा ट्रिगर दाबण्याच्या गतीमुळे किंवा वेगामुळे या मीटरिंग सिस्टमच्या मोजमापावर कोणताही थेट परिणाम होत नाही.

नोजल दाबण्याच्या पद्धतीचा खरा उद्देश आणि वैज्ञानिक कारण: पेट्रोल पंपावरील नोजलचे हँडल किंवा ट्रिगर हे केवळ इंधनाचा फ्लो (प्रवाह वेग) नियंत्रित करण्यासाठी असते. नोजल थोडे दाबल्यास पेट्रोल किंवा डिझेलचा प्रवाह मंद गतीने बाहेर पडतो, तर ते पूर्ण दाबल्यास इंधन वेगाने वाहू लागते. जलद वेगाने इंधन सोडल्यामुळे टाकीत हवा निर्माण होणे किंवा फेस तयार होणे अशी शक्यता असते. काही वेळेस वाहनाच्या टाकीत निर्माण होणाऱ्या या दाबामुळे ऑटो-कटऑफ (Auto-cut-off) सिस्टीम लवकर सक्रिय होते आणि पेट्रोल भरणे आधीच बंद होते, ज्यामुळे ग्राहकांना असे वाटते की पेट्रोल कमी मिळाले आहे.

परंतु याचा अर्थ असा नाही की नोजल पूर्ण दाबल्यामुळे मशीनचे मीटर ग्राहकांची फसवणूक करते. पेट्रोल पंपवरील मशीन डिजिटल मीटरवर चालतात, जे पूर्णपणे पावतीनुसार आणि मोजूनच पेट्रोल सोडतात. असे असले तरी, अनेकदा फसवणुकीचे प्रकार टाळण्यासाठी वाहनचालकांनी पेट्रोल भरताना मशीनमधील मीटर शून्य (Zero) वर आहे की नाही याची खात्री करणे आणि नोजलवर लक्ष ठेवणे नेहमीच फायदेशीर ठरते.