खिसा रिकामा, महागाई जोरात! २००० ते २०२६ दरम्यान जीवनावश्यक वस्तू ५ ते ६ पटीने महागल्या; पेट्रोल अन् दुधाचे दर ऐकून चक्रावाल!खिसा रिकामा, महागाई जोरात! २००० ते २०२६ दरम्यान जीवनावश्यक वस्तू ५ ते ६ पटीने महागल्या; पेट्रोल अन् दुधाचे दर ऐकून चक्रावाल!

नवी दिल्ली: वाढता जीवनखर्च (Cost of Living) हे गेल्या दोन दशकांतील भारताच्या आर्थिक वाटचालीचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य राहिले आहे. गेल्या काही वर्षांत लोकांच्या उत्पन्नात वाढ झाली असली, तरीही त्यासोबतच दैनंदिन जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती देखील कमालीच्या वाढल्या आहेत. २००० सालापासून इंधन, स्वयंपाकाचा गॅस आणि दूध यांसारख्या अत्यंत महत्त्वाच्या ग्राहक वस्तूंच्या किमतींमध्ये तब्बल ५ ते ६ पटीने वाढ झाली असून, एका सोशल मीडिया ग्राफिकमुळे यावर आता इंटरनेटवर जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे.

१) पेट्रोलच्या किमतीत ४ पटीने वाढ

२००० सालाच्या सुरुवातीला देशातील अनेक भागांमध्ये पेट्रोल साधारणपणे २६ रुपये प्रति लिटर दराने मिळत होते. मात्र, आता २०२६ मध्ये हेच पेट्रोल देशातील प्रमुख शहरांमध्ये सुमारे १०२ रुपये प्रति लिटर दरावर पोहोचले आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमती, कर आणि वाहतूक खर्चामुळे पेट्रोलच्या दराने सर्वसामान्यांचे कंबरडे मोडले आहे.

२) दुधाचे दर ५ पटीने महागले

बहुतांश भारतीय घरांमध्ये रोज लागणारे दूध आता पूर्वीसारखे स्वस्त राहिलेले नाही. २००० साली दुधाचे दर प्रति लिटर १४ ते १६ रुपये इतके अत्यंत कमी होते. मात्र, २०२६ मध्ये शहर, ब्रँड आणि फॅटच्या प्रमाणानुसार हेच दर आता ६६ ते ७६ रुपये प्रति लिटरवर गेले आहेत. पशूखाद्याचे वाढलेले भाव, वाहतूक आणि पॅकेजिंगचा खर्च वाढल्याने दूध दरांमध्ये ही मोठी वाढ झाली आहे.

३) स्वयंपाकाचा गॅस ६ पटीने वाढला

गृहिणींचे बजेट कोलमडण्यात एलपीजी (LPG) सिलेंडरच्या दरांचा मोठा वाटा आहे. २००० मध्ये घरगुती एलपीजी सिलेंडरची किंमत अवघी २१५ ते २५० रुपये होती. पण २०२६ मध्ये हाच सिलेंडर ग्राहकांना सुमारे ९१२ रुपयांना मिळत आहे. सरकारच्या विविध अनुदानांनंतरही (Subsidies) हा खर्च मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी एक मोठा भार ठरत आहे.

हा संपूर्ण जीवनावश्यक खर्च नाही: तज्ज्ञ

या आकडेवारीवरून महागाईचा अंदाज येत असला, तरी तज्ज्ञांच्या मते मानवी जीवन केवळ या तीन वस्तूंवर अवलंबून नसते. गेल्या २६ वर्षांत शिक्षण, आरोग्य, घरभाडे, वीज-पाणी बिले आणि मनोरंजनावरील खर्चही प्रचंड वाढला आहे. जागतिक घडामोडी आणि देशांतर्गत धोरणांमुळे उत्पन्न वाढीचा वेग कमी आणि महागाई वाढीचा वेग जास्त अशी सध्याची परिस्थिती आहे.