भारतात मोबाइल, स्वस्त डेटा आणि नव्या ॲप्समुळेआयुष्य सोपे झाले आहे. किराणा घरपोच मिळतो. टॅक्सीदारात येते. जेवण मोबाइल स्क्रीनवरून थेट ताटात येते. पणआता ॲपद्वारे मानवी मदतही मागणीनुसार मिळू लागलीआहे. म्हणजेच एखादी व्यक्ती तुमच्यासोबत बाजारातयेईल. तुमच्या पिशव्या उचलेल. तुमच्यासाठी रांगेत उभीराहील. तुम्हाला पाणी देईल. खुर्ची लावून देईल आणितुमच्या छोट्या-मोठ्या वैयक्तिक सोयींकडे लक्ष देईल.याला आधुनिक सेवा, सुविधा आणि रोजगाराचे नवेमॉडेल म्हटले जात आहे. पण ही खरोखरच सुविधा आहेकी सरंजामशाहीची नवी ॲप-आधारित आवृत्ती? सुविधा वाईट नसते. पण ती जेव्हा आपल्याला आजारी,निष्क्रिय, परावलंबी आणि असंवेदनशील बनवू लागते,तेव्हा आपण थांबून विचार करायला हवा. ॲपवरूनमागवलेली सुविधा स्वस्त वाटू शकते. पण तिचीसामाजिक आणि आरोग्याशी संबंधित किंमत खूप मोठीआहे. आपण समानता, स्वावलंबन आणि आरोग्याकडेवाटचाल करणार आहोत की डिजिटल सरंजामशाहीकडे,हे देशाला ठरवावे लागेल. पूर्वी अशी वृत्ती दरबार, क्लबआणि नोकरांच्या रांगांमध्ये दिसायची. आता तीचमानसिकता मोबाइल ॲप, डिजिटल पेमेंट आणिस्टार्टअप्सच्या चकचकीत भाषेतून परत येत आहे. एखाद्याला रोजगार देणे यातही काही गैर नाही. शेवटी सेवाक्षेत्र हा अर्थव्यवस्थेचा आवश्यक भाग आहे. ड्रायव्हर,घरकाम करणारे, सुरक्षा रक्षक, नर्सिंग अटेंडंट, डिलिव्हरीबॉय हे सर्वजण सन्माननीय आणि आवश्यक काम करतात.अडचण कामात नाही, तर त्या मानसिकतेत आहे. जेव्हाएखादी सक्षम, निरोगी आणि चालती-फिरती व्यक्तीस्वतःचे पाणी स्वतः घेणे, सामान उचलणे, रांगेत उभेराहणे किंवा थोडे चालणे हे आपल्या सामाजिक प्रतिष्ठेच्याविरुद्ध मानू लागते, तेव्हा खरी अडचण निर्माण होते. हा विचार केवळ सामाजिक दृष्ट्याच चिंताजनक नाही,तर आरोग्यासाठीही हानिकारक आहे. आधुनिक शहरीभारत आधीच बैठी जीवनशैली, लठ्ठपणा, मधुमेह, उच्चरक्तदाब, फॅटी लिव्हर, पाठदुखी, तणाव आणि अपुरी झोपयासारख्या समस्यांचा सामना करत आहे. डॉक्टर दररोजरुग्णांना तोच सल्ला देतात. जास्त चाला, पायऱ्या चढा,छोटी कामे स्वतः करा आणि दैनंदिन कामात शरीराचीहालचाल ठेवा. मात्र ॲप-आधारित सुविधांची संस्कृती आपल्यालाउलट्या दिशेने ढकलत आहे. ती सांगते- तुम्ही चालू नका,दुसरे कुणीतरी चालेल. तुम्ही उचलू नका, दुसरे कुणीउचलेल. तुम्ही रांगेत थांबू नका, दुसरे कुणीतरी थांबेल.थोडक्यात सांगायचे तर, शरीराला निष्क्रिय आणिअहंकाराला सक्रिय ठेवा. केवळ जिममध्ये एक तास घाम गाळल्याने आरोग्यघडत नाही. आरोग्य हे दिवसभरातील छोट्या-छोट्याशारीरिक हालचालींतून घडते. बाजारात चालणे, स्वतःचेसामान उचलणे, घरातील छोटी कामे करणे, बस किंवामेट्रोपर्यंत चालत जाणे, रांगेत उभे राहणे, स्वतःचे पाणीस्वतः घेणे आणि मुलांसोबत खेळणे या सर्व गोष्टींचा त्यातसमावेश होतो. आधुनिक जीवनशैलीतून याच गोष्टी वेगानेगायब होत आहेत. जेव्हा आपण प्रत्येक छोटे काम‘आउटसोर्स’ करतो, तेव्हा आपण फक्त पैसे खर्च करतनाही तर आपले स्नायू, हाडे, पचनसंस्था आणिस्वावलंबनही कमकुवत करत असतो. रोजगारआवश्यक आहे, पण प्रत्येक रोजगार म्हणजे सामाजिकप्रगती नसते. सभ्य समाज केवळ नोकऱ्यांच्या संख्येवरठरत नाही. तो कामाची प्रतिष्ठा, कामगारांचे अधिकार,सामाजिक समानता व मानवी संबंधांच्या मूल्यांवरूनहीघडतो. आपल्याला अशी अर्थव्यवस्था हवी, जी लोकांनासन्मान देईल. (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे.)
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- पुणे: आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या डीबीटी प्रक्रियेत मोठे सुधारणा निर्णय; आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना अर्ज करताना आता अनावश्यक कागदपत्रांपासून सुटका
- पुणे: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचा दोन दिवसांचा पुणे दौरा; विविध प्रकल्पांचे उद्घाटन, सहकार क्षेत्राचे भूमिपूजन आणि दिवंगत अजित पवार यांच्या पुतळ्याचे होणार अनावरण
- नागपुर: सडक्या सुपारीचा महाघोटाळा! शहराच्या सीमेवर उभारली हजारो क्विंटलची गोदामं अन् भट्ट्या; रासायनिक प्रक्रियेद्वारे घातक सुपारीची होतेय तस्करी
- नाशिक: लालपरीतून आता थेट अयोध्येचे दर्शन! नाशिकमधूनही राम मंदिराच्या तीर्थयात्रेचे नियोजन; एसटी महामंडळाकडून विशेष सोय उपलब्ध
महाराष्ट्र
- मुंबई: गोरेगावमधील संतापजनक घटना: घरखर्चावरून झालेल्या वादातून दारूच्या नशेत असलेल्या मुलाकडून वृद्ध आईची हत्या; बांगुरनगर पोलिसांनी आवळल्या मुसक्या
- पुणे: आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या डीबीटी प्रक्रियेत मोठे सुधारणा निर्णय; आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना अर्ज करताना आता अनावश्यक कागदपत्रांपासून सुटका
- पुणे: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचा दोन दिवसांचा पुणे दौरा; विविध प्रकल्पांचे उद्घाटन, सहकार क्षेत्राचे भूमिपूजन आणि दिवंगत अजित पवार यांच्या पुतळ्याचे होणार अनावरण
- नागपुर: सडक्या सुपारीचा महाघोटाळा! शहराच्या सीमेवर उभारली हजारो क्विंटलची गोदामं अन् भट्ट्या; रासायनिक प्रक्रियेद्वारे घातक सुपारीची होतेय तस्करी
गुन्हा
- धाराशिव: मोबाईलसाठी पैसे दिले नाही म्हणून जन्मदात्या वडिलांची झोपेतच हत्या; पोटच्या मुलाच्या कृत्याने धाराशिव हादरले!
- पुणे: भाऊबीजेच्या दिवशीच नात्याला काळीमा! दिवाळीचा फराळ घेऊन आलेल्या बहिणींना भावाची बेदम मारहाण; बेसबॉल स्टिकने डोक्यावर केले वार
- मुंबई: पोलिसांची धडक कारवाई! कांदिवलीतील कुख्यात 'टिपू टोळी'वर मोक्का अंतर्गत कठोर कारवाई, १७ गुन्हे दाखल असलेले मुख्य म्होरक्यासह तिघे जण जेरबंद
- नांदेड: फॉर्च्युनर कारला झालेल्या किरकोळ खमकीवरून टोकाचे पाऊल; दुचाकीची चावी काढून मारहाण व भरपाईचा तगादा लावल्याने हदगावच्या तरुणाने संपवले जीवन!
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
- आजचे राशिभविष्य ३१ ऑक्टोबर २०२६ : त्रिग्रह योगाचा तिप्पट लाभ, जाणून घ्या कशी असेल तुमची रास!
- लक्ष्मी-नारायण योगाचे भविष्य: २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मेष, सिंह आणि वृश्चिक राशीच्या लोकांची कामात प्रगती, जाणून घ्या तुमचे राशीभविष्य
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- नवी दिल्ली: सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्रावर काँग्रेस नेत्या प्रियंका गांधींची पहिलीच प्रतिक्रिया; म्हणाल्या, हे पुस्तक म्हणजे अत्यंत मनापासून आणि प्रामाणिकपणे...
- नवी दिल्ली: अरविंद केजरीवाल आणि त्यांच्या मुलीला जीवे मारण्याची धमकी; लॉरेंस बिश्नोई गँगच्या नावाने मागितले ७ कोटी रुपये!
- भोपाल: दारू पिण्यावरून झालेल्या वादानंतर तरुण चढला पाण्याच्या टाकीवर, भावांसमोरच खाली उडी मारत संपवले जीवन
- गोवा: नागरिकांची अनेक वर्षांची मागणी पूर्ण! शिरगाव-पणजी कदंब बससेवा प्रथमच सुरू, प्रवाशांमध्ये आनंदाचे वातावरण!


























Subscribe to my channel




