एन. रघुरामन यांचा कॉलम:कधीही रविवारची सुटी न मिळालेल्या त्या पित्यांना सलाम!

‘तू माझ्या वडिलांना कधी शाळेत होणाऱ्या पॅरेंट्स-टीचर्स मीटिंगला (पीटीएम) येताना पाहिले आहे का? ते नेहमी ऑफिसमध्ये व्यग्र असायचे आणि माझ्या आयुष्यातील त्या महत्त्वाच्या टप्प्यांमध्ये सहभागी होण्याची त्यांना कधीही काळजी वाटली नाही. नेहमी आईच यायची...’. ‘लक्ष्य’ चित्रपटात एक दृश्य आहे, ज्यात हृतिक रोशन आपल्या बालपणीच्या मित्राकडे वडिलांची तक्रार करत असतो. त्याने निवडलेल्या करिअरबाबत वडिलांची तीव्र असहमती असते. पण आजची कथा त्या हीरोची नाही, तर त्या पित्यांची आहे, ज्यांना हेदेखील माहीत नाही की एवढी मेहनत करून आपल्या मुलांचे जीवन सुरक्षित करण्यासाठीही त्यांच्यावर टीका केली जात आहे. ही अशा पित्यांची कहाणी आहे, ज्यांनी क्वचितच आपल्या मुलांना ‘आय लव्ह यू’ म्हटले असेल, कारण ते आपले प्रेम वास्तवात सिद्ध करण्यात मग्न होते. ही अशा वडिलांची कहाणी आहे, जे आपल्या मुलांना कधी वीकेंडला बाहेर फिरायला नेऊ शकले नाहीत - पीटीएमला जाणे तर दूरची गोष्ट आहे. कारण त्यांच्यासाठी कामावरून एक दिवसाच्या गैरहजेरीचा अर्थ संपूर्ण कुटुंबासाठी एका दिवसाच्या उत्पन्नाचे नुकसान असा होता. त्यांच्यासाठी रविवारसारखी कोणतीही गोष्ट नव्हती. जर तुम्ही विचार करत असाल की आजच्या जगातही असे पिता अस्तित्वात आहेत का, तर चला, मी तुमची ओळख 73 वर्षीय बुरसी प्रधान आणि त्यांची 62 वर्षीय पत्नी अनुसया यांच्याशी करून देतो. ते ओडिशातील एका दुर्गम गावात एका मोडक्या घरात राहतात. बुरसी यांनी आपल्या आयुष्यातील मोठा काळ रोजंदारीवरील मजूर म्हणून व्यतीत केला. कामाच्या शोधात ते थेट केरळपर्यंत गेले, कारण त्यांच्यासाठी एक दिवस काम न करण्याचा अर्थ कुटुंबाने एक दिवस उपाशी राहणे असा होता. जेव्हा खराब प्रकृतीमुळे त्यांना पुन्हा गावात परतण्यास भाग पाडले आणि संपूर्ण कुटुंबाचा उदरनिर्वाह शेतीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर अवलंबून राहिला, तेव्हा कुठे बुरसी यांना त्यांच्या अनेक वर्षांच्या कठोर परिश्रमाचे फळ मिळू लागले. बुरसी यांचा मोठा मुलगा बिभीषण याने 2021 मध्ये कोरापुटच्या श्री लक्ष्मण नायक मेडिकल कॉलेज अँड हॉस्पिटलमध्ये प्रवेश घेतला. गेल्या वर्षी मुलगी मोनालिसाही त्याच कॉलेजमध्ये पोहोचली. या वर्षी मुलगा असरिया आणि मुलगी सुनेमी यांनीही अनुक्रमे भवानीपटना आणि बलांगीरच्या सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये एमबीबीएसची जागा मिळवली. त्यांच्या भावाच्या घरातही असेच काहीसे घडले. बुरसी यांच्या लहान भावाची मुलगी मिनखी हिनेही या वर्षी नीट परीक्षा उत्तीर्ण केली आणि पुरीच्या श्री जगन्नाथ मेडिकल कॉलेज अँड हॉस्पिटलमध्ये प्रवेश घेतला. सात मुलांचे वडील असलेल्या बुरसी यांच्यासाठी यापैकी काहीही सहज शक्य झाले नव्हते. बुरसी यांच्यासारख्या पित्यांचे सर्वात मोठे स्वप्न अतिशय साधे-सोपे असते- त्यांच्या मुलांनी तसे आयुष्य जगू नये, जे त्यांनी जगले आहे, अशी त्यांची इच्छा असते. माझ्या मुलांनो, असे होऊ शकते की काही वडिलांकडे तुमच्यासाठी आपले प्रेम व्यक्त करण्यासाठी वेळ मिळाला नसेल. जेव्हा तुम्हाला फॅशनेबल कपडे हवे होते, तेव्हा कदाचित ते हे कपडे खरेदी करण्यासाठी आणखी काही रुपये कसे कमवायचे, याचा विचार करत असतील. जेव्हा तुम्हाला चांगले जेवण हवे होते, तेव्हा कदाचित ते आणखी एक दिवस कसे काम करता येईल, याचा विचार करत असतील. जेव्हा तुम्ही शांत झोप घेत होता, तेव्हा कदाचित ते दुसऱ्या दिवसाच्या खर्चाचा हिशेब लावत असतील. ते तुम्हाला आपला वेळ यासाठी देऊ शकले नाहीत, कारण ते तुम्हाला एक चांगले आयुष्य देण्याच्या प्रयत्नात मग्न होते. म्हणूनच जेव्हा ते तुमच्यासाठी नवीन कपडे घेऊन येतील, तेव्हा त्यांना हेदेखील विचारा की त्यांनी स्वतःसाठी काय खरेदी केले. जेव्हा तुम्ही त्या पिझ्झाचा आनंद घेत असता, ज्यासाठी त्यांनी आपले क्रेडिट कार्ड स्वाइप केले आहे, तेव्हा ते स्वतः काय खात आहेत याकडेही लक्ष द्या. फंडा असा आहे की, बहुतांश घरांमध्ये वडील क्वचितच म्हणतात, ‘मी तुझ्यावर प्रेम करतो.’ आणि कदाचित पितृत्वाची हीच सर्वात सुंदर व्याख्या आहे की, एका व्यक्तीने शांतपणे कठीण जीवनाचा स्वीकार करावा, जेणेकरून त्याच्या मुलांना थोडे सोपे आयुष्य जगता येईल. मी विनंती करेन की अशा पित्यांना सलाम करा.