एन. रघुरामन यांचा कॉलम:माणुसकी जे कमवू शकते, ते कुणालाही आयुष्यात शक्य नाही

सिडनीच्या बाँडी बीचवर डिसेंबर 2025 मध्ये जेव्हा दहशतवादी हल्ला झाला तेव्हा तिथे उपस्थित असलेले हैदराबादचे रहिवासी 37 वर्षीय रहमत पाशा पळून गेले नाहीत, तर त्यांच्याकडे वाहन उपलब्ध होते. या हल्ल्यात 15 लोक मारले गेले, तर 40 जण जखमी झाले होते. पाशा हे पोलिस अधिकारीही नव्हते आणि पॅरामेडिकही नव्हते. पण त्या दिवशी हा कॅब ड्रायव्हर आशेचा किरण बनला. नंतर बातम्यांमध्ये आले की ते केवळ गोळ्यांपासून वाचलेच नाहीत, तर अनेक गंभीर जखमींपर्यंत पोहोचले, त्यांना रुग्णवाहिकांपर्यंत पोहोचवले आणि 18-20 लोकांचे प्राण वाचवले. पाशा यांनी घाबरलेल्या लोकांना सुरक्षित ठिकाणी पोहोचण्यासही मदत केली. हे करत असताना त्यांनी स्वतःच्या भीतीला बाजूला ठेवले आणि धक्क्यात असलेल्या लोकांचे म्हणणेही संयमाने ऐकून घेतले. या बुधवारी बातमी आली की ऑस्ट्रेलियाच्या सरकारने त्यांना कायमस्वरूपी वास्तव्याची परवानगी दिली आहे. त्यांच्यासोबत पत्नी आणि 3 मुलेही आता तिथे राहू शकतील. सरकारने हेही निश्चित केले आहे की त्या दिवशी त्यांनी जी कॅप घातली होती, ती सिडनी म्युझियममध्ये प्रदर्शित केली जाईल. त्यांना अनेक शौर्य पुरस्कारांसाठीही नामांकित केले गेले आहे. माझ्यासाठी ही केवळ एक साहसी कथा नाही. ही एका अशा वेल-परफॉर्मिंग लीडरची कथा आहे, ज्याने ‘CARE’ च्या साध्या धड्यातून बऱ्याच लोकांना मॅनेजमेंटचा पाठ शिकवला. मी म्हणेन की पाशा यांच्यात वेल-परफॉर्मिंग लीडरचे सर्व गुण होते. ही गोष्ट वेगळी आहे की परिस्थितीने त्यांना टॅक्सी ड्रायव्हर बनवले. एका वेल-परफॉर्मिंग लीडरला नेहमी माहीत असते की बहुधा लोक यासाठी अपयशी होत नाहीत की त्यांच्यात क्षमतेची कमतरता असते. लक्षात ठेवा, ते पर्यटक पळून जाण्यात किंवा हल्लेखोरांवर नियंत्रण मिळवण्यात सक्षम होते. पण ते यासाठी संघर्ष करत होते, कारण कदाचित त्यांना स्वतःला आणि स्वतःचा यशस्वीपणे बचाव करण्यामध्ये काही अडथळे दिसत होते. पाशा यांनी तेच अडथळे पाहिले. कोणत्याही अपेक्षा आणि कौतुकाची आस न ठेवता त्यांनी शांतपणे लोकांना वाचवण्यात मदत केली. त्यांचा ‘CARE’ चा धडा 4 गोष्टी शिकवतो. 1. C: कनेक्टिंग युअरसेल्फ विथ द नीड : चांगले लीडर आधी 360 डिग्रीवर परिस्थितीचे विश्लेषण करतात आणि कारवाई करण्यापूर्वी समजून घेतात की त्यांनी कसे काम केले पाहिजे. फुटबॉल खेळाडू मेस्सीशी जोडलेली आकडेवारी आठवा. मॅचमध्ये तो 83% वेळ मैदानावर चालत असतो, तर बाकीचे खेळाडू धावत असतात. असे यासाठी, कारण तो चेंडूला गोलपोस्टमध्ये ढकलण्यापूर्वी प्रतिस्पर्धी खेळाडूंचा 360 डिग्रीवर आढावा घेतो. 2. A: अडॅप्टेशन टू द सिच्युएशन : एखाद्या टॅक्सी ड्रायव्हरने विचार केला असता तर तो एखाद्या प्रवाशाला घरी सोडून अतिरिक्त पैसे कमवू शकला असता. पण पाशा यांना माहीत होते की त्यांना लोकांचे प्राण वाचवायचे आहेत. म्हणून ते वारंवार परत येत राहिले आणि अनेक लोकांना सुरक्षित स्थळी पोहोचवले. चांगल्या लीडरला नेहमी समजते की वेगवेगळ्या लोकांना भिन्न परिस्थितीत वेगवेगळ्या प्रकारच्या मदतीची गरज असते. म्हणूनच लीडरला प्रत्येक स्थितीसाठी वेगळा दृष्टिकोन हवा असतो. 3. R: रिमूव्ह बॅरियर्स : पाशा यांनी तत्काळ हल्लेखोरांचे अडथळे पार केले आणि जखमींना सुरक्षित ठिकाणी पोहोचवले. चांगले लीडर कर्मचारी आणि उद्दिष्टांच्या मध्ये असलेल्या अडथळ्यांना ओळखतात आणि ते दूर करण्याचा प्रयत्न करतात. 4. E: एनेबल सक्सेस : त्या कठीण काळात पाशा यांनी लोकांचे मनोधैर्य वाढवण्यासाठी अनेक प्रकारे मदत केली. चांगले लीडर प्रत्येक समस्या स्वतः सोडवत नाहीत. ते अडथळे दूर करतात, जेणेकरून लोक स्वतःची समस्या स्वतः सोडवू शकतील. बाँडी बीचसारख्या प्रत्येक हिंसक हल्ल्याला त्यात जीव गमावलेल्या निष्पाप लोकांसाठी आठवणीत ठेवले जाईल. पण हे हल्ले असाधारण काम करणाऱ्या साधारण लोकांसाठीही तितकेच आठवणीत ठेवले जातात- गोळीबाराच्या दिशेने धावणारे पोलिस अधिकारी, आपल्या सर्फबोर्डला स्ट्रेचरमध्ये बदलणारे लाइफसेव्हर्स, दहशतवाद्याला नि:शस्त्र करणारा एखादा दुकानदार आणि तो भारतीय कॅब ड्रायव्हर, ज्याने टॅक्सीचा वापर पैसे कमवण्यासाठी नाही, तर लोकांचे प्राण वाचवण्यासाठी केला. फंडा हा आहे की, द्वेष मथळे बनवू शकतो, पण चांगले लीडर माणुसकीच्या माध्यमातून अशा कथा लिहितात, ज्या दीर्घकाळ आठवणीत राहतात. ते आपल्या कर्मचाऱ्यांची काळजी घेऊन त्यांना वर्कप्लेसवर अधिक चांगली कामगिरी करण्यासही मदत करतात.