किल्ले विसापूरचे रहस्य उलगडले! गुप्त भुयारानंतर आता प्राचीन अपरिचित लेणीचा शोध; दोन पाण्याच्या टाक्या आणि विश्रांती कक्षही आढळला

पुणे/मावळ:मावळ तालुक्यातील ऐतिहासिक आणि ट्रेकर्सचा आवडता असलेल्या किल्ले विसापूरवर इतिहासाचा एक नवा आणि थक्क करणारा ठेवा प्रकाशात आला आहे. काही दिवसांपूर्वीच विसापूर गडाच्या उभ्या कातळात ५० फूट लांबीचे एक रहस्यमय प्राचीन भुयार शोधण्यात संशोधकांना यश आले होते. या शोधामुळे मावळच्या दुर्गइतिहासात आधीच मोठी खळबळ उडालेली असताना, आता याच गडावर आणखी एक मोठा शोध लागला आहे. विसापूर गडाच्या दक्षिण बाजूला एका अत्यंत दुर्गम आडवाटेवर अर्धवट कोरलेली प्राचीन अपरिचित लेणी, दोन पाण्याच्या टाक्या आणि एक विश्रांती कक्ष (Rest Chamber) आढळून आला आहे. या नवीन शोधामुळे मावळच्या लपलेल्या ऐतिहासिक वारशावर आता नवा प्रकाश पडणार आहे.

दुर्गसेवकांच्या जागरूकतेमुळे लागला शोध:

मावळ भागातील दुर्ग-संवर्धनाचे काम करणाऱ्या "सफर ३६१ किल्ल्यांची सामाजिक प्रतिष्ठान" या संस्थेचे दुर्गसेवक गडाच्या पायथ्याशी असलेल्या मालेवाडी भागातून एका अत्यंत अवघड आणि आडवाटेने विसापूर किल्ल्यावर जात होते. या मोहिमेदरम्यान त्यांना गडाच्या दक्षिण बाजूच्या कातळात हा प्राचीन आणि आजवर पूर्णपणे अपरिचित असलेला लेणी प्रकार आढळून आला. ही लेणी अर्धवट कोरलेल्या अवस्थेत असून, तिच्या अगदी जवळ खडकात कोरलेल्या दोन पाण्याच्या टाक्या आणि प्रवाशांना किंवा सैनिकांना थांबण्यासाठी एक विश्रांती कक्ष असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

इतिहास संशोधनात नवे प्रश्न आणि पर्वणी:

विसापूर गडाच्या कातळात आधी सापडलेले ५० फुटांचे कोरीव भुयार आणि आता लागलेला या प्राचीन लेणी अन् पाण्याच्या टाक्यांचा शोध, यामुळे इतिहास अभ्यासकांमध्ये चर्चेला उधाण आले आहे. ही रचना नेमकी कशासाठी खोदली गेली असेल? तिचा वापर बौद्ध काळात ध्यानधारणेसाठी होत होता की मध्ययुगीन काळात संरक्षणासाठी आणि पाण्याच्या साठवणुकीसाठी केला जात होता? असे अनेक कुतूहल निर्माण करणारे प्रश्न आता समोर आले आहेत. इतिहास अभ्यासक आणि पुरातत्व प्रेमींसाठी हा शोध एक मोठी पर्वणी ठरणार असून, या संपूर्ण परिसराचे शासकीय पातळीवर सखोल संशोधन होणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे मत दुर्गसेवकांनी व्यक्त केले आहे.