सांगलीच्या संस्कृतीचा बालभारतीत गौरव! कवठेएकंदची विजयादशमी आणि कडेगावचा मोहरम आता विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासात.

सांगली: बालभारतीच्या यंदाच्या बदललेल्या अभ्यासक्रमात सांगली जिल्ह्यातील दोन महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक उत्सवांची दखल घेण्यात आली आहे. तिसरी इयत्तेच्या 'आपल्या सभोवतालचे जग - भाग १' या पाठ्यपुस्तकात तासगाव तालुक्यातील कवठेएकंदचा प्रसिद्ध 'विजयादशमी' सोहळा आणि कडेगावचा 'मोहरम' उत्सव यांचा समावेश करण्यात आला आहे. यामुळे आता राज्यातील विद्यार्थ्यांना सांगलीच्या लोकपरंपरेची ओळख होणार आहे.

 

कवठेएकंदची विजयादशमी:

कवठेएकंद येथील विजयादशमी सोहळा हा आपल्या भव्य आतषबाजीसाठी राज्यभर प्रसिद्ध आहे. या सोहळ्याला शेकडो वर्षांची परंपरा आहे. दसऱ्याच्या दिवशी ग्रामदैवत सिद्धनाथाची पालखी ग्रामप्रदक्षिणेला निघते. या पालखीसमोर गावकरी रात्रभर अखंड आतषबाजी करतात. या आतषबाजीच्या माध्यमातून त्या-त्या वर्षातील महत्त्वाच्या घडामोडी, युद्धे आणि विज्ञानातील प्रगती (उदा. उपग्रहांचे प्रक्षेपण) यांच्या प्रतिकृती सादर केल्या जातात. ही लोककला आता पुस्तकातून अभ्यासली जाणार आहे.

कडेगावचा मोहरम:

कडेगाव येथील मोहरम उत्सव हा हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे एक मोठे प्रतीक आहे. या उत्सवातील 'गगनचुंबी ताबुतांच्या भेटी' हा सोहळा अत्यंत अविस्मरणीय असतो. तो पाहण्यासाठी हजारो नागरिक गर्दी करतात. या उत्सवात दोन्ही धर्मीयांचा एकत्रित सहभाग असतो, जो सामाजिक सलोख्याचा संदेश देतो.

अभ्यासक्रमात समावेशाचे महत्त्व:

या दोन्ही उत्सवांचा समावेश बालभारतीत व्हावा यासाठी सिद्धेवाडी (ता. तासगाव) येथील प्राथमिक शिक्षक आणि बालभारतीच्या भूगोल विषय समितीचे सदस्य अजय काळे यांनी विशेष पाठपुरावा केला होता. स्थानिक संस्कृती, भूगोल, परंपरा आणि सामाजिक जीवनाची ओळख शालेय स्तरावरच व्हावी, हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. स्थानिक वारशाला मिळालेली ही एक प्रकारची शैक्षणिक मान्यता असल्याचे जाणकार मानत आहेत.