ईएमआय एक-दोन दिवस उशिरा भरल्यास सीबीआयएल स्कोअर खराब होतो का; जाणून घ्या नियम आणि परिणाम

आपल्यापैकी अनेक जण गृहकर्ज, वाहन कर्ज किंवा पर्सनल लोनचे ईएमआय (EMI) भरत असतात. बऱ्याचदा काही अपरिहार्य कारणांमुळे किंवा विसरभोळेपणामुळे ईएमआयची तारीख एक किंवा दोन दिवसांनी चुकता, म्हणजेच हप्ता भरायला १-२ दिवस उशीर होतो. अशा वेळी "आपला सिबिल (Cibil) स्कोर खराब होईल का?" किंवा "त्यामुळे भविष्यात कर्ज मिळण्यात अडचण येईल का?" अशी चिंता अनेक कर्जदारांना सतावत असते. याविषयीचे नियम आणि त्याचे नेमके परिणाम काय होतात, हे समजून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.

सर्वसाधारण नियमांनुसार, जर तुम्ही तुमचा ईएमआय एक किंवा दोन दिवस उशिरा भरला, तर त्यामुळे तुमच्या CIBIL किंवा इतर क्रेडिट स्कोअरवर तात्काळ कोणताही मोठा किंवा थेट नकारात्मक परिणाम होत नाही. क्रेडिट ब्युरो आणि बँकांच्या नियमांनुसार, कोणतीही बँक किंवा वित्तीय संस्था ३० दिवसांपेक्षा कमी कालावधीच्या उशिरा झालेल्या पेमेंटची नोंद 'डिफॉल्ट' किंवा गंभीर स्वरूपाची थकबाकी म्हणून क्रेडिट ब्युरोला अहवालात पाठवत नाही. जोपर्यंत तुमचा हप्ता ३० दिवसांच्या आत भरला जातो, तोपर्यंत सिबिल स्कोर सुरक्षित राहण्याची शक्यता असते.

परंतु, सिबिल स्कोर सुरक्षित राहिला तरी बँकांच्या अंतर्गत प्रणालीनुसार (Internal Systems) त्याचे काही तात्काळ आर्थिक आणि इतर दुष्परिणाम होऊ शकतात. यामध्ये प्रामुख्याने खालील बाबींचा समावेश होतो:

लेट पेमेंट फी (Late Payment Fees): तुमची तारीख जाताच संबंधित बँक किंवा फायनान्स कंपनी तातडीने लेट फी किंवा पेनल्टी आकारते. ही फी तुमच्या कर्जाच्या रक्कमेवर आणि बँकेच्या नियमांनुसार ठरवली जाते.

बँकेच्या रेकॉर्डवर नोंद: जरी सिबिलला लगेच रिपोर्ट गेला नाही, तरी बँकेच्या स्वतःच्या सॉफ्टवेअरमध्ये तुम्ही पेमेंट उशिरा केल्याची नोंद तात्काळ होते. जर असे वारंवार होत असेल, तर बँक तुम्हाला शिस्तप्रिय ग्राहक मानत नाही.

सिस्टममधील शिथिलता: जर हा उशीर नियमित सवय बनली किंवा ३० दिवसांपेक्षा जास्त काळ लोटला, तर मात्र CIBIL स्कोरमध्ये मोठी घसरण होऊ शकते, ज्यामुळे भविष्यात नवीन कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड मिळण्यात अडथळे येऊ शकतात.

या समस्येपासून वाचण्यासाठी आर्थिक तज्ज्ञांचा सल्ला असा आहे की, कर्जदारांनी नेहमी ऑटो-डेबिट (Auto-Debit) पर्याय चालू ठेवावा किंवा देय तारखेच्या आधीच खात्यात पुुरी रक्कम शिल्लक ठेवावी, जेणेकरून तांत्रिक कारणास्तव किंवा वेळेअभावी ईएमआय चुकला जाणार नाही.