Pune : पुण्यात धक्कादायक वास्तव! खराडी अग्निशामक केंद्रात सुरक्षा साधनांचा अभाव; जवान धोक्यात

Pune : पुणे महानगरपालिकेच्या खराडी येथील अग्निशामक केंद्रातील गंभीर त्रुटी पुन्हा एकदा समोर आल्या आहेत. केंद्राचे उद्घाटन होऊन जवळपास एक वर्ष पूर्ण झाले असले तरी, येथे अद्यापही मूलभूत सुविधांचा अभाव असल्याचे धक्कादायक वास्तव उघड झाले आहे. नगरसेवक शैलेश बनसोडे यांनी नुकतीच केंद्राला भेट देऊन पाहणी केली असता अनेक गंभीर बाबी निदर्शनास आल्या.

मुख्य समस्या काय?

सुरक्षा साधनांची मोठी कमतरता
अग्निशामक जवान प्रत्यक्ष आगीमध्ये उतरून जीव धोक्यात घालून काम करतात. मात्र, त्यांच्याकडे आवश्यक फायर सूट आणि सुरक्षा साहित्यच उपलब्ध नसल्याची गंभीर बाब समोर आली आहे.
यामुळे आग विझवताना जवानांच्या जीविताला मोठा धोका निर्माण होत आहे.

ओळखपत्रांचा पूर्ण अभाव
येथील एकाही कर्मचाऱ्याकडे अधिकृत ओळखपत्र (ID Card) उपलब्ध नसल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे.

 एक वर्षानंतरही सुविधा नाहीत
खराडी उप केंद्राचे लोकार्पण होऊन एक वर्ष उलटूनही आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात प्रशासन अपयशी ठरले आहे.

 नवीन भरती, पण सुरक्षा साधने नाहीत

पुणे अग्निशमन दलात नुकतीच सुमारे २०० नवीन फायरमनची भरती करण्यात आली आहे. मात्र, या जवानांनाही अद्यापपर्यंत आवश्यक फायर सूट आणि सुरक्षा साहित्य देण्यात आलेले नाही, ही गंभीर बाब समोर आली आहे.

 उंद्रीतील घटना पुन्हा आठवण करून देते धोका

यापूर्वी उंद्री परिसरात घडलेल्या एका दुर्घटनेत, योग्य सेफ्टी साहित्य नसल्यामुळे पुणे अग्निशमन दलाचे तीन जवान जखमी झाले होते.
ही घटना ताजी असतानाही प्रशासनाने धडा घेतला नसल्याची टीका होत आहे.

नगरसेवक शैलेश बनसोडे आक्रमक

परिस्थितीची पाहणी केल्यानंतर नगरसेवक शैलेश बनसोडे यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली.

 “जवान प्रत्यक्ष आगीमध्ये काम करत असताना त्यांच्याकडे आवश्यक फायर सूट नसणे ही अत्यंत धोकादायक बाब आहे. प्रशासनाने तात्काळ आवश्यक साधनसामग्री उपलब्ध करून द्यावी.” यासोबतच त्यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधून: सर्व जवानांना फायर सूट, ओळखपत्र, इतर आवश्यक सुरक्षा साधने तातडीने देण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.

काय सांगतो कायदा?

महाराष्ट्र अग्निशमन सेवा व जीवन सुरक्षा उपाययोजना अधिनियम, २००६ नुसार:

प्रत्येक अग्निशामक जवानाला वैयक्तिक सुरक्षा उपकरणे (PPE) देणे बंधनकारक आहे

यामध्ये: फायर प्रॉक्सिमिटी सूट हेल्मेट व गमबूट ,श्वसनासाठी SCBA सेट

कलम २५ आणि २६ नुसार:

स्थानिक स्वराज्य संस्थांवर आवश्यक साधनसामग्री उपलब्ध करून देण्याची जबाबदारी आहे

जवानांच्या सुरक्षिततेची हमी देणे बंधनकारक आहे

नियमांचे उल्लंघन?

फायर सूट नसल्यास आपत्कालीन प्रतिसादावर परिणाम होतो

बचावकार्य धोक्यात येते

जवानांच्या जीविताला गंभीर धोका निर्माण होतो

हे कायद्याचे स्पष्ट उल्लंघन मानले जाऊ शकते.

ओळखपत्र का महत्त्वाचे?

अग्निशामक कर्मचारी हे ‘लोकसेवक’ असल्याने:

आपत्कालीन ठिकाणी प्रवेश मिळवण्यासाठी

अधिकार वापरण्यासाठी

समन्वय साधण्यासाठी

ओळखपत्र अत्यंत आवश्यक आहे.

नागरिकांचा सवाल

“जर मोठी आग लागली आणि जवानांकडे योग्य साधनेच नसतील, तर जबाबदार कोण?”
असा प्रश्न आता स्थानिक नागरिक उपस्थित करत आहेत.

संपूर्ण पुण्यातच अशीच परिस्थिती?

पुणे अग्निशमन दलांतर्गत एकूण २३ उप-अग्निशमन केंद्रे कार्यरत आहेत.
मात्र, केवळ खराडीच नव्हे तर अनेक ठिकाणी अशीच परिस्थिती असल्याचा आरोप केला जात आहे.

संपूर्ण पुणे शहराची सुरक्षा या जवानांवर अवलंबून असताना, त्यांनाच मूलभूत सुरक्षा साधनांचा अभाव भेडसावत असल्याचे चित्र चिंताजनक आहे.

अग्निशामक दल हे शहराच्या सुरक्षेचा कणा मानले जाते. मात्र, अशा प्रकारच्या गंभीर त्रुटींमुळे केवळ जवानांच्याच नव्हे तर नागरिकांच्या सुरक्षिततेचाही प्रश्न निर्माण होत आहे.
प्रशासनाने तातडीने याकडे लक्ष देणे अत्यावश्यक आहे.