पुणे: माळशेज-भोरांडे जलविद्युत प्रकल्पाच्या जनसुनावणीला स्थगिती; खासदार डॉ. अमोल कोल्हेंच्या आक्षेपांमुळे प्रशासनाला नमते घ्यावे लागले

पुणे: जुन्नर तालुक्यातील आडोशी-अंजनावळे आणि ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील भोरांडे परिसरात प्रस्तावित असलेल्या १,५०० मेगावॅट क्षमतेच्या 'माळशेज घाट-भोरांडे उदंचन जलविद्युत प्रकल्पा'च्या (Pumped Storage Hydroelectric Project) पर्यावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (EIA) अहवालातील गंभीर त्रुटींवर शिरूर लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार डॉ. अमोल कोल्हे यांनी जोरदार आक्षेप नोंदवले आहेत. त्यांच्या आक्रमक भूमिकेनंतर, येत्या २१ ऑगस्ट २०२६ रोजी धसई येथे आयोजित करण्यात आलेली जनसुनावणी प्रशासनाने स्थगित केली आहे.

खासदार डॉ. अमोल कोल्हेंचे प्रमुख आक्षेप: १. ईआयए (EIA) अहवालातील त्रुटी: डॉ. कोल्हे यांनी निदर्शनास आणून दिले की, २१ ऑगस्ट रोजी होणाऱ्या जनसुनावणीपूर्वीच, मे २०२६ मध्ये तयार झालेल्या अहवालात "जनसुनावणीनंतर प्रकल्पात सुधारणा करण्यात आल्या आहेत" असा उल्लेख आहे. जनसुनावणी होण्यापूर्वीच सुधारणा कशा झाल्या, यावर त्यांनी प्रश्न उपस्थित करत या अहवालाच्या उच्चस्तरीय चौकशीची मागणी केली आहे. २. पेसा (PESA) कायद्याचे उल्लंघन: प्रकल्पाच्या क्षेत्रात अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या मोठी आहे. पेसा कायद्यानुसार अशा प्रकल्पांसाठी ग्रामसभेची पूर्वसंमती अनिवार्य असते, मात्र ती घेण्यात आलेली नाही. अंजनावळे ग्रामपंचायतीने २०२३ मध्येच प्रकल्पाच्या विरोधात ठराव केला होता, जो प्रशासनाने दडपल्याचा आरोप त्यांनी केला. ३. स्थानिक जनसुनावणीची मागणी: प्रकल्पाच्या वरच्या जलाशयामुळे आडोशी वस्ती, अंजनावळे आणि घाटघर परिसरातील सुमारे ६५.४७ हेक्टर जमीन पाण्याखाली जाणार आहे. बाधित शेतकरी आणि स्थानिकांना हरकती नोंदवण्यासाठी माळशेज घाट ओलांडून ठाणे जिल्ह्यातील धसई येथे जाणे गैरसोयीचे आहे. त्यामुळे जुन्नर तालुक्यातच स्वतंत्र जनसुनावणी घ्यावी, अशी मागणी कोल्हे यांनी केली. ४. पर्यावरणीय आणि भूगर्भीय धोके: हा प्रकल्प वन्यजीव क्षेत्रासाठी, भूस्खलनाच्या दृष्टीने आणि जलस्रोत व्यवस्थापनासाठी घातक ठरू शकतो. माळशेज-काळू खोऱ्यातील विविध प्रकल्पांचा एकत्रित पर्यावरणीय परिणाम (Cumulative Impact) तपासला नसल्याचे कोल्हे यांनी म्हटले आहे.

पुढील स्थिती: खासदार कोल्हेंनी केलेल्या या तांत्रिक आणि कायदेशीर मुद्द्यांनंतर प्रशासनाला आपली जनसुनावणी स्थगित करावी लागली आहे. हा प्रकल्प स्थानिक नागरिकांच्या, पर्यावरणाच्या आणि जुन्नरच्या भौगोलिक परिस्थितीच्या विरोधात असल्याचा दावा करत खासदार कोल्हे यांनी या प्रकल्पाच्या विरोधात भूमिका कायम ठेवली आहे.