पिंपरी-चिंचवडमध्ये निसर्गाचा खजिना! कोळ्यांच्या ४ नवीन प्रजातींचा शोध; 'मोगरा' कोळ्यासह दुर्मीळ प्रजातींनी शास्त्रज्ञ भारावले

पिंपरी-चिंचवड: पर्यावरणाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची आणि आनंदाची बातमी पिंपरी-चिंचवड शहरातून समोर आली आहे. शहरातील एका उद्यानात निसर्गप्रेमी आणि संशोधकांना कोळ्यांच्या (Spiders) चक्क चार नवीन प्रजाती आढळल्या आहेत. यामध्ये अत्यंत दुर्मीळ समजल्या जाणाऱ्या 'मोगरा' (Mogras) प्रजातीच्या कोळ्याचाही समावेश असून, या शोधामुळे पुण्याच्या जैवविविधतेत मानाचा तुरा रोवला गेला आहे.

नेमका शोध कसा लागला?
पिंपरी-चिंचवडमधील एका स्थानिक उद्यानात जैवविविधतेचा अभ्यास करत असताना अभ्यासकांना या वेगळ्या प्रकारच्या कोळ्यांच्या हालचाली दिसल्या. सखोल निरीक्षण आणि शास्त्रीय विश्लेषण केल्यानंतर या प्रजाती यापूर्वी या भागात नोंदवल्या गेल्या नसल्याचे स्पष्ट झाले. या संशोधनात स्थानिक पर्यावरण तज्ज्ञ आणि अभ्यासकांचा मोठा वाटा आहे.

प्रजातींची वैशिष्ट्ये:
संशोधकांना आढळलेल्या चार प्रजातींपैकी 'मोगरा' हा कोळी त्याच्या विशिष्ट शरीररचना आणि रंगासाठी ओळखला जातो. याशिवाय इतर तीन प्रजाती देखील परिसंस्थेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. हे कोळी कीड नियंत्रणात महत्त्वाची भूमिका बजावतात आणि पर्यावरणाचे संतुलन राखण्यास मदत करतात.

पर्यावरणाचे महत्त्व:
सिमेंटचे जंगल वाढत असताना पिंपरी-चिंचवडसारख्या औद्योगिक शहरात अशा दुर्मीळ प्रजातींचे अस्तित्व असणे, ही पर्यावरणासाठी जमेची बाजू मानली जात आहे. शहरात असलेल्या बागा आणि संरक्षित हरित पट्टे या जीवांचे आश्रयस्थान बनले आहेत. या प्रजातींच्या संवर्धनासाठी आता पावले उचलणे गरजेचे असल्याचे मत पर्यावरणवाद्यांनी व्यक्त केले आहे. हा शोध जागतिक स्तरावरील कोळी अभ्यासकांच्या (Arachnologists) दृष्टीनेही महत्त्वाचा ठरणार आहे.