सामान्य सुतारकामाची लेक आणि सरकारी शाळेची विद्यार्थिनी! जगातील पहिल्या 'मिशन शक्तीसॅट' सर्व-मुलींच्या चांद्र मोहिमेसाठी निवड होऊन १४ वर्षीय कందుला जेसीने उंचावले देशाचे नाव

आंध्र प्रदेशातील तूर्र्प गोदाవరి जिल्ह्यातील राजमहेंद्रवरजवळील धवलश्वरम येथील जिल्हा परिषद बालिका उच्च शाळेत (ZPGHS) शिक्षण घेणारी १४ वर्षीय कందుला जेसी (Kandula Jessie) हिने आपल्या अफाट जिद्दीच्या व कर्तृत्वाच्या बळावर संपूर्ण देशात आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठी मजल मारली आहे. जगातील पहिल्या 'मिशन शक्तीसॅट' (Mission ShakthiSAT) या केवळ मुलींचा सहभाग असलेल्या आंतरराष्ट्रीय चांद्र क्युबस्याट मोहिमेसाठी (All-Girls Lunar CubeSat Mission) तिची निवड झाली आहे. जगभरातील १०८ देशांमधून आलेल्या तब्बल १२,००० हून अधिक अर्जदारांमधून भारतासाठी निवडलेल्या अवघ्या २० विद्यार्थिनींमध्ये जेसी ही आंध्र प्रदेशातून एकमेव आणि सर्वोच्च प्रतिनिधी ठरली आहे.

कुटुंबाची संघर्षमय पार्श्वभूमी आणि जिद्द:

• सामान्य कुटुंबातून ऐतिहासिक झेप: जेसीचे वडील एक सामान्य सुतार (Carpenter) म्हणून काम करतात. आर्थिक परिस्थिती बेताची असल्यामुळे तिचे पालकत्व आणि शिक्षण सांभाळताना त्यांना मोठा संघर्ष करावा लागला. गरिबीमुळे सुरुवातीला तिला खाजगी शाळेतून काढून सरकारी शाळेत दाखल करावे लागले होते. परंतु, कठीण परिस्थितीला न जुमानता जेसीने आपल्या अभ्यासात आणि विज्ञानाप्रती असलेल्या प्रेमात कधीही खंड पडू दिला नाही.

• अटल टँकरिंग लॅब आणि शिक्षकांचे मार्गदर्शन: तिच्या शाळेतील विज्ञान शिक्षिका आणि अटल टँकरिंग लॅबच्या प्रभारी म यांनी जेसीमधील उपजत वैज्ञानिक कुतूहल हेरले आणि तिला या जागतिक प्रकल्पासाठी अर्ज करण्यास प्रोत्साहित केले. शिक्षकांच्या मार्गदर्शनाखाली तिने या अत्यंत कठीण अशा वैज्ञानिक प्रवासाची पायाभरणी केली.

कठोर प्रशिक्षण आणि ऑनलाइन अभ्यासक्रम:

• अडकलेली दारे आणि ५५० सत्रांचा प्रवास: हा अभ्यासक्रम १० वीच्या साध्या शालेय अभ्यासक्रमापेक्षा कैक पटीने कठीण होता. यात उपग्रह प्रणाली (Satellite Systems), अंतराळ तंत्रज्ञान (Space Technology), थर्मोडायनामिक्स आणि प्रोपल्शन यांसारख्या अत्यंत किचकट विषयांवर तब्बल २१ मॉड्यूल्स आणि ५५० हून अधिक ऑनलाइन सत्रे पार पाडावी लागली.

• शाळा सुटल्यानंतर संध्याकाळी व रात्रीच्या वेळेत नियमितपणे ऑनलाइन वर्गांना उपस्थित राहून तिने हा कठीण अभ्यासक्रम यशस्वीरीत्या पूर्ण केला. आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिकांसोबत इंग्रजीत घेतलेली मुलाखत आणि १ मिनिटाचा व्हिडिओ सादरीकरण या निकषांवर तिची अंतिम निवड झाली.

आगामी टप्पा आणि इस्रोग्रचे स्वप्न:

• या यशामुळे आंध्र प्रदेशसह संपूर्ण देशभरातून जेसीवर अभिनंदनाचा वर्षाव होत आहे. आंध्र प्रदेशचे शिक्षण व माहिती तंत्रज्ञान मंत्री नारा लोकेश यांनी स्वतः तिची भेट घेऊन तिचा गौरव केला व सरकारकडून संपूर्ण पाठबळाचे आश्वासन दिले.

• आगामी २३ ऑगस्टपासून ती नवी दिल्ली येथे विशेष प्रशिक्षणासाठी दाखल होणार असून, तिथे ती उपग्रह रचना (Satellite Design) आणि पेलोड विकासावर वैज्ञानिकांसोबत काम करेल. श्रीहरीकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून लॉन्च होणाऱ्या या मोहिमेत सहभागी होत भविष्यात इस्रोमध्ये (ISRO) वैज्ञानिक बनण्याचे तिचे मोठे स्वप्न आहे.