इस्रायलमध्ये उभारणार छत्रपती शिवाजी महाराजांचा भव्य पुतळा; भारत-इस्रायल मैत्रीची नवी गाथा

मुंबई: अखंड भारताचे दैवत छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे कार्य आता केवळ भारतापुरते मर्यादित राहिलेले नसून ते जागतिक स्तरावर पोहोचले आहे. भारत आणि इस्रायल यांच्यातील मैत्रीपूर्ण संबंध अधिक दृढ करण्यासाठी, इस्रायल सरकारने तिथे छत्रपती शिवाजी महाराजांचा भव्य पुतळा आणि स्मारक उभारण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. ही घोषणा ६ जून २०२६ रोजी 'शिवराज्याभिषेक दिना'चे औचित्य साधून मुंबईतील इस्रायलचे महावाणिज्य दूत (Consul General) यानिव रेवाच यांनी केली.

ऐतिहासिक कनेक्शन आणि मुख्यमंत्र्यांचे सहकार्य
या प्रकल्पाच्या संदर्भात यानिव रेवाच यांनी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेतली. या स्मारकाच्या निर्मितीसाठी त्यांनी महाराष्ट्र सरकारकडे मार्गदर्शन आणि सहकार्याची विनंती केली होती, जी मुख्यमंत्र्यांनी तात्काळ मान्य केली. रेवाच यांनी आपल्या पत्रात नमूद केले की, "छत्रपती शिवाजी महाराज हे केवळ मराठा साम्राज्याचे संस्थापक नाहीत, तर ते सुशासन, साहस, धार्मिक सहिष्णुता आणि रयतेच्या रक्षणाचे एक प्रेरणास्थान आहेत."

भारत-इस्रायल ऐतिहासिक नाते
या पुतळ्याच्या उभारणीमागे एक सखोल ऐतिहासिक संदर्भ आहे. महाराष्ट्रातील कोकण किनारपट्टीवर राहणारा 'बेने इस्रायली' (Bene Israel) ज्यू समाज आणि छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्यातील नाते खूप जुने आहे. ऐतिहासिक संदर्भांनुसार, छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याची स्थापना करताना या समाजातील शूर सैनिकांची क्षमता ओळखून त्यांना आपल्या सैन्यात आणि नौदलात स्थान दिले होते. 'अॅरॉन चुर्रीकर' सारख्या अनेक ज्यू अधिकाऱ्यांनी मराठा नौदलात महत्त्वाची पदे भूषवली होती. आजही इस्रायलमध्ये राहणारा मोठा ज्यू समुदाय आपली मराठी मुळे, भाषा आणि संस्कृती जपून आहे, जे या दोन्ही देशांमधील मैत्रीचा भक्कम दुवा मानले जातात.

प्रकल्पाचे महत्त्व

सांस्कृतिक मैत्री: हा पुतळा भारत आणि इस्रायलमधील वाढत्या सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक संबंधांचे प्रतीक ठरेल.

जागतिक ओळख: महाराजांचे शौर्य आणि नेतृत्व जगभरातील लोकांना कळावे, हा या उपक्रमामागील मुख्य उद्देश आहे.

जनतेचा सहभाग: इस्रायलमध्ये या प्रकल्पाकडे केवळ एक सरकारी उपक्रम म्हणून न पाहता, याला भविष्यात 'पीपल्स प्रोजेक्ट' (लोकांचा प्रकल्प) म्हणून विकसित करण्याचा मानस इस्रायलच्या वाणिज्य दूतावासाचा आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ऐतिहासिक इस्रायल भेटीनंतर दोन्ही देशांमधील संबंध अधिक घनिष्ठ झाले असून, हा पुतळा दोन्ही राष्ट्रांच्या सामायिक मूल्यांचा – म्हणजेच साहस, नेतृत्व आणि परस्पर आदराचा – सन्मान करणारा असेल.