"अंदमानच्या काळकोठडीत प्राणाची आहुती देणारे सर्वच 'स्वातंत्र्यवीर'!" सात्यकी सावरकर यांनी न्यायालयात व्यक्त केला आदर.

पुणे/मुंबई: "अंदमानच्या सेल्युलर जेलमध्ये स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांच्यासोबत काळ्या पाण्याची शिक्षा भोगणारे आणि तेथेच वीरमरण आलेले सर्व क्रांतिकारक माझ्यासाठी समान आहेत. त्या सर्वांना मी 'स्वातंत्र्यवीर' मानतो," असे महत्त्वपूर्ण विधान सात्यकी
सावरकर यांनी न्यायालयात केले आहे. राहुल गांधी यांच्याविरोधात सुरू असलेल्या मानहानीच्या खटल्यादरम्यान बचाव पक्षाने विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना त्यांनी ही भूमिका मांडली.

नेमके प्रकरण काय?
सावरकर यांच्याबद्दल केलेल्या कथित अवमानकारक वक्तव्याप्रकरणी सात्यकी सावरकर यांनी काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्याविरुद्ध न्यायालयात दाद मागितली आहे. या खटल्याच्या सुनावणीदरम्यान बचाव पक्षाच्या वकिलांनी विचारले की, सावरकरांप्रमाणेच अंदमानमध्ये अनेक क्रांतिकारकांनी हालअपेष्टा सहन केल्या आणि काहींचा तिथेच मृत्यू झाला, मग त्यांनाही 'स्वातंत्र्यवीर' म्हणता येईल का?

सात्यकी सावरकरांचे न्यायालयात उत्तर:
या प्रश्नावर सात्यकी सावरकर यांनी अत्यंत संयत आणि स्पष्ट उत्तर दिले. ते म्हणाले:

सर्व क्रांतिकारक समान: अंदमानमध्ये विनायक सावरकरांसह सुमारे ५६८ क्रांतिकारकांनी अमानुष छळ सहन केला. माझ्या दृष्टीने देशासाठी बलिदान देणारा प्रत्येक क्रांतिकारक तितकाच श्रेष्ठ आणि आदरास पात्र आहे.

सर्वांविषयी आदर: ज्यांनी अंदमानच्या काळकोठडीत मृत्यू स्वीकारला, त्या सर्वांना 'स्वातंत्र्यवीर' संबोधण्यास माझी कोणतीही हरकत नाही. मला त्या सर्व ज्ञात-अज्ञात क्रांतिकारकांविषयी मनापासून आदर आहे.

इतिहासाचा संदर्भ
सात्यकी सावरकर यांनी पुढे स्पष्ट केले की, स्वातंत्र्यवीर सावरकरांना त्यांच्या कार्यामुळे जनतेने ही पदवी दिली. मात्र, याचा अर्थ असा नाही की इतरांचे बलिदान कमी आहे. अंदमानमध्ये सावरकरांसोबत शिक्षा भोगणाऱ्या प्रत्येक क्रांतिकारकाने देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी मोठे योगदान दिले आहे, हे नाकारता येणार नाही.

निष्कर्ष
सात्यकी सावरकर यांच्या या भूमिकेमुळे न्यायालयात सावरकर आणि इतर क्रांतिकारकांच्या बलिदानाबद्दल असलेला आदर अधोरेखित झाला आहे. राहुल गांधींविरुद्धच्या या मानहानीच्या खटल्याकडे आता संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले असून, पुढील सुनावणीत काय घडते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.