आपली दोन घर असतात – एक लहान आणि एक मोठे. लहान घर म्हणजे चार भिंतींचे आपले निवासस्थान. त्यातसोफा असतो. जेवणाचे टेबल, बिछाना असतो. या घराचीआपण विशेष काळजी घेतो. ते स्वच्छ ठेवतो, जपतो;कारण ते आपल्याला सुरक्षितता देते. धूळ, उष्णता, थंडी,वारा व पावसापासून संरक्षण करते. याचप्रमाणे आपले आणखी एक मोठे घर आहे – पृथ्वीचेपर्यावरण. हेही आपले संरक्षण करते. हे मोठे घर नसते तरसूर्याची किरणे इतकी तीव्र असती की ती सहन करणेअशक्य झाले असते. किंवा पृथ्वीचे तापमान इतके कमीझाले असते की येथे जीवनच शक्य राहिले नसते. मगअसे असतानाही आपण या मोठ्या घराची काळजी काघेत नाही? पर्यावरणात अतिउष्णता, अतिथंडी किंवाअतिवृष्टी झाली, तर त्याचा परिणाम थेट आपल्यावरहोतो. एकूणच पर्यावरणात घडणाऱ्या प्रत्येक गोष्टीचापरिणाम आपल्या जीवनावर होतो. पण आपण काहीकरतो, त्याचाही परिणाम पर्यावरणावर होतो. प्रत्यक्षात आधुनिक जीवनात पर्यावरणावर परिणाम होत नाही असेमाणसाचे फार कमी काम असेल. दुर्दैवाने आपल्याबहुतांश कृती पर्यावरणाला सकारात्मक नव्हे, तरनकारात्मक पद्धतीने प्रभावित करतात. हे पर्यावरण,म्हणजेच आपले हे मोठे घर, आपल्याला जीवन देते. तेचआपल्याला हवा, पाणी, अन्न वजगण्यालायक परिस्थितीउपलब्ध करून देते. पण त्याच्या बदल्यात आपण त्यालाकाय देतो? आपण ते प्रदूषित करतो. त्यात कार्बनडायऑक्साइड आणि इतर प्रदूषक सोडतो. आपणस्वयंपाक करतो, प्रवास करतो, वीज वापरतो किंवाएखादी वस्तू खरेदी करतो, तेव्हा प्रत्येक वेळी कार्बनडायऑक्साइडच्या रूपातील अदृश्य कचरा वातावरणातसोडतो. हाच कचरा पृथ्वीचे तापमान वाढवण्याचे कामकरतो. आपल्याला वाटते की हवामान बदल किंवा प्रदूषणकेवळ कारखान्यांमुळे होते. तसे नाही. आपल्या दैनंदिनजीवनातील आणि कारखान्यांत तयार होणाऱ्या वस्तूंच्याअनियंत्रित वापरामुळेही ते मोठ्या प्रमाणात वाढते. आपणसर्वजण दररोज, किंबहुना प्रत्येक मिनिटाला, हा अदृश्यकचरा फेकून आपल्या वातावरणरूपी मोठ्या घराचेनुकसान करत आहोत. एकदा माझ्या व्याख्यानात मीश्रोत्यांना म्हणालो, //"मी तुम्हा प्रत्येकाला थोडासा कचरादेतो. तो तुम्ही घरी नेऊन स्वतःच्या घरात टाकाल का? ‘सर्वांनी तात्काळ नकार दिला. कुणी म्हणाले, //"बायकोरागावेल.//" कुणी म्हणाले, //"आई ओरडेल.’ तेव्हा मीविचारले, //" आपण आपल्या छोट्या घरातही कचराटाकत नाही, तेव्हा आपल्याला जीवन देणाऱ्या या मोठ्याघरात कचरा कसा टाकतो?//" आज देश-विदेशात अवेळीपाऊस पडत आहे. थंड युरोपात जीवघेणी उष्णतेची लाटआली आहे. जंगलांना आग लागत आहे. हवामानातील हाअसमतोल म्हणजे निसर्गाची प्रतिक्रिया आहे. काहीतरीगंभीर बिघडत असल्याचा तो निसर्गाचा इशारा आहे. कधीकधी मला वाटते, आपणच निसर्ग असतो, तर कदाचितअशीच शिक्षा दिली असती. कारण आपण त्याच्या घरातकचरा पसरवत आहोत. त्याचे संतुलन बिघडवत आहोतआणि तरीही सर्व काही पूर्ववत राहावे, अशी अपेक्षा करतआहोत. आज आपण पृथ्वीवर कचरा टाकत आहोत,त्याची शिक्षा पुढील पिढ्यांना भोगावी लागणार आहे. हेकटू सत्य आपल्याला जागे करण्यासाठी पुरेसे आहे.कदाचित याच जाणिवेतून पर्यावरण संवर्धनाची खरीसुरुवात होईल आणि मर्यादित संसाधने असलेल्या यापृथ्वीवर आपल्या गरजाही मर्यादित ठेवण्याचा आपणप्रयत्न करू. हवामान सुधारणा केवळ तंत्रज्ञानाने किंवा कायद्यांनी सुरूहोत नाही. ती जागरूकतेतून सुरू होते. ती संयमातून सुरूहोते. आणि आपल्यापैकी प्रत्येकाने आपल्या या मोठ्याघराशी तितक्याच आदराने वागण्यापासून सुरू होते,जितक्या आदराने आपण आपल्या शयनकक्षाची काळजीघेतो. (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे. )
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- नाशिक: १८ वर्षीय विद्यार्थ्याची मित्रांनीच दगड आणि धारदार शस्त्राने वार करून केली निर्घृण हत्या; चौघे संशयित ताब्यात
- नाशिक: २४ ते २७ नोव्हेंबरदरम्यान नाशिक-त्र्यंबक मार्गावरील वाहतूक बंद! पुलाच्या गर्डर कामामुळे पर्यायी मार्ग आणि वेळापत्रक जाहीर
- नाशिक: महापालिकेत स्वीकृत नगरसेवकांवरून भाजपमध्ये मोठा भूकंप! शहराध्यक्षांचा राजीनामा घेतला, ठाकरे गटाचे दोन उमेदवार नियुक्त
- पुणे: चार वर्षांच्या मुलीच्या वाढदिवशीच शिक्षिकेची निर्घृण हत्या! पुरंदर तालुक्यातील घटनेने हळहळ, आरोपी दीर ७ तासांत जेरबंद
महाराष्ट्र
- कोल्हापूर: टेम्पोतून उतरताना बैल उधळला, पकडायला गेले अन् जीवाला मुकले! आजरा तालुक्यात तारेच्या कुंपणाचा शॉक लागून शेतकऱ्याचा मृत्यू; मायलेकरांवर गुन्हा दाखल
- नाशिक: १८ वर्षीय विद्यार्थ्याची मित्रांनीच दगड आणि धारदार शस्त्राने वार करून केली निर्घृण हत्या; चौघे संशयित ताब्यात
- नाशिक: २४ ते २७ नोव्हेंबरदरम्यान नाशिक-त्र्यंबक मार्गावरील वाहतूक बंद! पुलाच्या गर्डर कामामुळे पर्यायी मार्ग आणि वेळापत्रक जाहीर
- नाशिक: महापालिकेत स्वीकृत नगरसेवकांवरून भाजपमध्ये मोठा भूकंप! शहराध्यक्षांचा राजीनामा घेतला, ठाकरे गटाचे दोन उमेदवार नियुक्त
गुन्हा
- अमरावती: बाळ विक्री प्रकरणाचे धागेदोरे अकोल्यापर्यंत! चौथे बालक सुखरूप ताब्यात, दाम्पत्याला अटक; तपासातून धक्कादायक खुलासे
- पुणे: चार वर्षांच्या मुलीच्या वाढदिवशीच शिक्षिकेची निर्घृण हत्या! पुरंदर तालुक्यातील घटनेने हळहळ, आरोपी दीर ७ तासांत जेरबंद
- ठाणे: शहापुरात संतापजनक घटना: ओळखीच्या तरुणाचे ७ वर्षांच्या मुलीवर अत्याचार; पोटदुखीतून धक्कादायक प्रकार उघड
- नाशिक: निवृत्त आरटीओ अधिकारी हेमंत हेमाडे यांची राहत्या घरात गोळी झाडून आत्महत्या
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १७ नोव्हेंबर २०२६: सूर्य आणि मंगळ करणार राजयोग निर्माण, या राशींचे नशीब फळफळणार!
- आजचे राशिभविष्य १४ नोव्हेंबर २०२६: बुधादित्य योग आणि शनिकृपेमुळे या राशींचे नशीब उजळणार, जाणून घ्या काय सांगते तुमचे भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- गोवा: विधानसभेचे १६ डिसेंबरला एकदिवसीय अधिवेशन; विरोधकांचा 'लोकशाहीचा अपमान' म्हणत हल्लाबोल
- नवी दिल्ली: युधिष्ठिर सेतूवर भरधाव एसयूव्हीची ऑटोला धडक; पळण्याच्या नादात सहा जणांना चिरडले, दोघांचा मृत्यू
- नवी दिल्ली: ५० वर्षांहून जुनी इमारत कोसळल्याने चिमुकल्यासह दोघांचा मृत्यू; मी १० वर्षांपूर्वीच घर सोडण्याचा सल्ला दिला होता, म्हणत मामाला अनावर झाले अश्रू!
- गोवा: लोकशाहीच्या रक्षणासाठी भाजपने पणजीत काढली 'लोकशाही बचाव' पदयात्रा!
























Subscribe to my channel




