धक्कादायक रिपोर्ट! कुटुंबासोबत राहूनही एकटेपणा का? जागतिक सर्वेक्षणात भारत दुसऱ्या क्रमांकावर.

नुकत्याच समोर आलेल्या एका जागतिक सर्वेक्षणाने भारताच्या सामाजिक आणि मानसिक आरोग्याबाबत चिंताजनक वास्तव मांडले आहे. या अहवालानुसार, एकटेपणाच्या बाबतीत (Loneliness) भारत जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. विशेष म्हणजे, भारत हा एक असा देश आहे जिथे आजही संयुक्त कुटुंब पद्धतीचे प्रमाण जास्त आहे, तरीही येथील नागरिकांमध्ये एकटेपणाची भावना मोठ्या प्रमाणावर दिसून येत आहे, हे या अहवालाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य मानले जात आहे.

 

एकटेपणाची प्रमुख कारणे:
सर्वेक्षणातील निष्कर्षांनुसार, केवळ एकटे राहणे म्हणजे एकटेपणा नव्हे, तर आपल्या प्रियजनांसोबत राहूनही भावनिक दुरावा असणे ही खरी समस्या आहे. याची काही प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

१. डिजिटल क्रांती आणि आभासी जग: सोशल मीडियाच्या अतिवापरामुळे आपण ऑनलाइन जगाशी जोडले गेलो आहोत, पण प्रत्यक्ष मानवी संवाद (Real Human Connection) कमी झाला आहे.

२. धावपळीची जीवनशैली आणि कामाचा ताण: कॉर्पोरेट संस्कृती आणि वाढत्या स्पर्धात्मक जीवनामुळे कुटुंबाला वेळ देणे कठीण होत आहे. यामुळे घरातील सदस्यांमध्ये संवादाचा अभाव निर्माण झाला आहे.

३. कौटुंबिक बदलांचे वारे: वाढते शहरीकरण आणि विभक्त कुटुंब पद्धतीमुळे ज्येष्ठ नागरिकांना एकटेपणाचा सामना करावा लागत आहे. तरुण पिढी करिअरच्या मागे धावताना आपल्या मुळांपासून आणि जवळच्या नात्यांपासून लांब जात आहे.

४. मानसिक स्वास्थ्याकडे दुर्लक्ष: भारतात आजही मानसिक आरोग्याविषयी चर्चा करणे एक टॅबू (Taboo) मानले जाते. मनातल्या भावना व्यक्त करण्यास संकोच वाटणे, हेही एकटेपणा वाढण्याचे मोठे कारण आहे.

५. अपेक्षा आणि वास्तव: अनेकदा अपेक्षाप्रमाणे नातेसंबंधातून आपुलकी मिळत नाही, तेव्हा व्यक्तीला मानसिकरीत्या एकाकी वाटते.

तज्ज्ञांचे मत:
मानसिक आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, हा केवळ एक भावनिक प्रश्न नसून तो एक सार्वजनिक आरोग्याचा (Public Health) विषय बनला आहे. वेळीच संवाद वाढवणे, छंदांमध्ये रमणे आणि मानसिक आरोग्यासाठी मदत घेण्यास संकोच न करणे, हे यावरचे उपाय ठरू शकतात. "घरातील माणसांशी केवळ एकत्र राहणे पुरेसे नाही, तर एकमेकांचे म्हणणे ऐकून घेणे आणि एकमेकांना भावनिक आधार देणे गरजेचे आहे," असे तज्ज्ञ सांगतात.

 

सविस्तर वाचा, लिंक कमेंट मध्ये  https://punenews24.in/