मुंबईत महिला सुरक्षेसाठी पोलिसांचे नवे पाऊल; आता निर्जन आणि धोकादायक ठिकाणी ‘क्यूआर कोड’द्वारे होणार कडक गस्त!

आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबई शहरात महिलांच्या सुरक्षेला अधिक बळकट करण्यासाठी आणि गुन्हेगारी कृत्यांना आळा घालण्यासाठी मुंबई पोलिसांनी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि पावले उचलत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर सुरू केला आहे. शहरातील महिलांविरुद्ध घडणाऱ्या गुन्ह्यांवर प्रभावी नियंत्रण मिळवण्यासाठी आता पोलीस प्रशासनाकडून ‘क्यूआर कोड’ (QR Code) प्रणालीद्वारे गस्त घालण्याची अभिनव मोहीम हाती घेण्यात आली आहे. या नव्या यंत्रणेमुळे विशेषतः निर्जन, अंधाऱ्या, वर्दळ नसलेल्या आणि संवेदनशील (धोकादायक) मानल्या जाणाऱ्या परिसरांवर पोलिसांचे थेट आणि काटेकोर लक्ष असणार आहे.

वाढत्या गुन्ह्यांच्या पार्श्वभूमीवर पोलिसांचे कडक पाऊल:

मिळालेल्या सविस्तर आकडेवारीनुसार, गेल्या नऊ महिन्यांच्या कालावधीत मुंबई शहर परिसरात महिलांवतिरिक्त व महिलांच्या सुरक्षिततेशी संबंधित ५,००० हून अधिक गुन्ह्यांची नोंद झाली आहे. या गंभीर बाबीची दखल घेत पोलीस आयुक्त आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी गस्ती पथकांना अधिक जबाबदार बनवण्याचे ठरवले आहे. पूर्वीच्या पारंपरिक गस्ती पद्धतीमध्ये अनेकदा पोलीस कर्मचारी विशिष्ट संवेदनशील ठिकाणी जाण्याचे टाळत असल्याच्या तक्रारी होत्या. मात्र, आता प्रत्येक पोलीस ठाण्याच्या हद्दीतील अशा सर्व धोकादायक व असुरक्षित हॉटस्पॉट्सवर क्यूआर कोड चिकटवण्यात आले आहेत.

कशी काम करते ही नवीन क्यूआर कोड गस्त प्रणाली?:

• लाईव्ह लोकेशन व रिअल-टाइम ट्रॅकिंग: निर्भया पथक (Nirbhaya Squad) किंवा गस्तीवर असणारे बिट मार्शल जेव्हा निर्धारित संवेदनशील ठिकाणी गस्त घालण्यासाठी जातील, तेव्हा त्यांना तेथील लावला गेलेला क्यूआर कोड अनिवार्यपणे स्कॅन करावा लागेल.

• ऑटोमॅटिक अपडेट: हा कोड स्कॅन करताच नियंत्रण कक्षाला (Police Control Room) संबंधित पोलिसांच्या उपस्थितीचा आणि वेळेचा रिअल-टाइम डेटा मिळतो, ज्यामुळे कोणतीही गस्त टाळता येत नाही.

• साध्या वेशात विशेष पथकांची नेमणूक: केवळ गणवेशधारी गस्तच नव्हे, तर छेडछाड किंवा अनुचित प्रकार रोखण्यासाठी साध्या वेशभूषेत (Plainclothes Teams) महिला व पुरुष पोलिसांची पथके देखील अशा परिसरांवर करडी नजर ठेवून असणार आहेत.

'निर्भया' आणि 'पुलिस दीदी' उपक्रमातून जनजागृती:

या तंत्रज्ञानाधारित गस्तीसोबतच मुंबई पोलिसांच्या प्रसिद्ध 'निर्भया पथक' आणि 'पुलिस दीदी' पथकांद्वारे शाळा, महाविद्यालये, हॉस्टेल आणि वर्दळीच्या परिसrातील महिला व तरुणींशी थेट संवाद साधला जात आहे. महिलांना आपत्कालीन परिस्थितीत कोणती मदत घ्यावी, हेल्पलाइन नंबर कसे वापरावेत आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जनजागृती कशी करावी याचे प्रशिक्षण दिले जात आहे. या सर्व उपाययोजनांमुळे मुंबईतील महिलांचा प्रवास आणि वावर अधिक सुरक्षित होईल, असा विश्वास पोलीस प्रशासनाकडून व्यक्त केला जात आहे.