एसआरए कार्यालयात आता हेलपाटे मारण्याची गरज नाही; 'भाडे न्यायनिवाडा व वसुली कक्षा'मुळे मुंबईतील हजारो नागरिकांना मोठा दिलासा!

मुंबई : झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरणाशी (SRA) संबंधित विविध कामांसाठी आणि विशेषतः रखडलेल्या घरभाड्याच्या प्रश्नांसाठी कार्यालयात चकरा मारणाऱ्या हजारो मुंबईकरांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरणाने (एसआरए) लागू केलेल्या नवीन धोरणात्मक बदलांमुळे आणि विशेषतः स्थापन करण्यात आलेल्या 'भाडे न्यायनिवाडा आणि वसुली कक्षा' मुळे नागरिकांची एसआरएच्या कार्यालयातील पायपीट मोठ्या प्रमाणावर थांबली असून त्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

मुंबईत अनेक ठिकाणी एसआरए अंतर्गत झोपडपट्टी पुनर्वसन प्रकल्प राबवले जातात. मात्र, अनेक विकासकांकडून (बिल्डरांकडून) पात्र झोपडीधारकांना वेळेवर नियमित घरभाडे दिले जात नाही किंवा प्रकल्प अर्धवट स्थितीत राहिल्यामुळे घरभाडे अचानक बंद केले जाते. या गंभीर समस्येमुळे अनेक गरीब रहिवाशांना आर्थिक आणि मानसिक त्रासाला सामोरे जावे लागत असे. या सर्व प्रकारांना आळा घालण्यासाठी आणि थकबाकीची रक्कम वेळेत वसूल करण्यासाठी प्राधिकरणाने अनेक महत्त्वाचे धोरणात्मक बदल केले आहेत. यामध्ये विशेष मोहीम राबवून विकासकांसाठी आगाऊ घरभाडे (Advance Rent) देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.

याशिवाय, पूर्वीपासून प्रलंबित असलेल्या आणि थкиत घरभाड्याच्या समस्यांचे तात्काळ निवारण करण्यासाठी प्राधिकरणाने एकात्मिक स्वरूपात 'विशेष न्यायनिवाडा आणि वसुली कक्ष' स्थापन केला आहे. या कक्षाने घरभाड्याच्या थकबाकीशी संबंधित प्रकरणे आणि तक्रारी जलद गतीने मार्गी लावण्यास मोठी सुरुवात केली असून, मोठ्या संख्येने प्रकरणे यशस्वीरीत्या निकाली काढण्यात आली आहेत.

न्यायनिवाडा कक्षाची उल्लेखनीय कामगिरी व वसुली:

• न्यायनिवाडा कक्ष १: या कक्षाकडे प्राप्त झालेल्या एकूण २,०५७ प्रकरणांपैकी तब्बल १,८६२ तक्रारी यशस्वीरीत्या निकाली काढण्यात आल्या आहेत. याअंतर्गत कारवाई करत तब्बल ३७ कोटी रुपयांचे थकीत घरभाडे प्रत्यक्षात वसूल करण्यात आले असून, याशिवाय ६१ कोटी रुपयांच्या थकीत रकमेच्या वसुलीचे अधिकृत आदेश पारित करण्यात आले आहेत.

• न्यायनिवाडा कक्ष २: या कक्षाकडे दाखल झालेल्या १,६८७ प्रकरणांपैकी १,५४८ प्रकरणे पूर्णपणे मार्गी लावण्यात आली आहेत. या प्रकरणांमधील कायदेशीर कारवाईच्या माध्यमातून १५ कोटी रुपयांचे थकीत घरभाडे वसूल करण्यात आले असून, त्यासोबतच ५६ कोटी रुपयांच्या थकीत रकमेची वसुली करण्याचे सक्त आदेश देण्यात आले आहेत.

प्राधिकरणाने घेतलेल्या या धोरणात्मक निर्णयामुळे आणि विशेष कक्षांच्या प्रभावी वादानिवारण प्रणालीमुळे विकासकांकडून थकीत घरभाड्याची वसुली वेगाने होत आहे. परिणामी, वर्षानुवर्षे घरभाड्यासाठी आणि हक्काच्या घरासाठी एसआरएच्या पायऱ्या झिजवणाऱ्या सामान्य नागरिकांना आता मोठा दिलासा मिळाला असून, अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार येत्या काळात ही यंत्रणा आणखी प्रभावीपणे राबवली जाणार आहे.