काश्मीर: जोजिला बोगद्याचा ऐतिहासिक टप्पा गाठला! काश्मीर ते लडाख आता वर्षभर राहणार जोडलेले; 'ब्रेकथ्रू' पूर्ण.

काश्मीर: भारत आणि हिमालयातील पायाभूत सुविधांच्या इतिहासात ९ जून २०२६ हा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा ठरला आहे. देशातील सर्वात महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प असलेल्या 'जोजिला बोगद्याच्या' (Zojila Tunnel) खोदकामाचा शेवटचा टप्पा पूर्ण झाला असून, याला तांत्रिक भाषेत 'ब्रेकथ्रू' असे म्हटले जाते.

काय आहे हा ऐतिहासिक क्षण? केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी ९ जून २०२६ रोजी लडाखमधील मीनामार्ग येथे रिमोटचे बटण दाबून बोगद्याच्या शेवटच्या भिंतीचा स्फोट घडवून आणला आणि हा ऐतिहासिक 'ब्रेकथ्रू' साधला. यावेळी जम्मू-काश्मीरचे नायब राज्यपाल मनोज सिन्हा आणि मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला उपस्थित होते. हा बोगदा १३.१५ किमी लांब असून, तो आशियातील सर्वात लांब द्वि-दिशात्मक (Bi-directional) रस्ता बोगदा ठरणार आहे.

वर्षभर कनेक्टिव्हिटी: हा बोगदा श्रीनगर-लेह राष्ट्रीय महामार्गावर बांधला जात आहे. यामुळे काश्मीर आणि लडाख दरम्यान वर्षभर, कोणत्याही हवामानाची पर्वा न करता प्रवास करणे शक्य होणार आहे.

वेळेची बचत: सध्या जोजिला पास पार करण्यासाठी १ ते १.५ तास लागतात, मात्र बोगद्यामुळे हे अंतर केवळ १५ मिनिटांत पार करता येईल.

सामरिक महत्त्व: हा बोगदा भारतीय लष्करासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. लडाख, कारगिल आणि सियाचीन भागातील लष्करी हालचालींसाठी आणि रसद पुरवठ्यासाठी हा मार्ग वर्षभर खुला राहणार आहे.

प्रगती: या प्रकल्पाचे सुमारे ८५% काम पूर्ण झाले आहे. पुढील अडीच वर्षांत उर्वरित अंतर्गत कामे (उदा. कंक्रीट लायनिंग, व्हेंटिलेशन, इलेक्ट्रिकल सिस्टम) पूर्ण करून फेब्रुवारी २०२८ पर्यंत हा बोगदा पूर्णपणे कार्यान्वित करण्याचे उद्दिष्ट आहे. हा प्रकल्प मेघा इंजिनिअरिंग अँड इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड (MEIL) द्वारे 'न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड' (NATM) वापरून बांधला जात आहे.

हिमालयातील कठीण भौगोलिक परिस्थिती असूनही हा प्रकल्प भारताच्या सामर्थ्याचे आणि अभियांत्रिकी कौशल्याचे एक उत्तम उदाहरण ठरत आहे.