एआयचे 'पाणी' संकट: तुम्ही वापरत असलेले एआय १.३ अब्ज लोकांचे पाणी पिणार? डेटा सेंटर्सविरोधात जगभरात संतापाची लाट!

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) तंत्रज्ञान जगात क्रांती घडवत असले तरी, त्याच्या वाढत्या वापरामुळे पर्यावरणासमोर एक मोठे संकट उभे राहिले आहे. एआय डेटा सेंटर्सच्या प्रचंड पाणी वापरामुळे भविष्यात पाणीटंचाईचा धोका निर्माण झाला आहे.

पाण्याचा प्रचंड वापर: एआय मॉडेल्सना प्रशिक्षित करण्यासाठी आणि चालवण्यासाठी लागणाऱ्या सर्व्हरना थंड ठेवण्यासाठी डेटा सेंटर्सला मोठ्या प्रमाणात पाण्याची आवश्यकता असते. एका मोठ्या डेटा सेंटरचा दैनंदिन पाणी वापर हा १०,००० ते ५०,००० लोकांच्या शहराच्या दैनंदिन गरजांइतका असू शकतो.

भयावह आकडेवारी: संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) एका अहवालानुसार, एआयच्या जलद गतीने होणाऱ्या विस्तारामुळे २०३० पर्यंत एआय डेटा सेंटर्सद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या पाण्याचा साठा हा तब्बल १.३ अब्ज (१३० कोटी) लोकांच्या मूलभूत वार्षिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी पुरेसा असू शकतो.

 

जागतिक निदर्शने: डेटा सेंटर्सच्या या वाढत्या पाणी वापरामुळे स्थानिक संसाधनांवर पडणारा दबाव पाहता, जगभरात आता डेटा सेंटर्सविरोधात निदर्शने सुरू झाली आहेत. केवळ पाण्याचा प्रश्नच नाही, तर या डेटा सेंटर्समुळे त्यांच्या आसपासच्या परिसरातील तापमानातही कमालीची वाढ होत असल्याचे
संशोधनातून समोर आले आहे.

पर्यावरणीय परिणाम: एआय केवळ वीजच नाही, तर जमीन आणि पाण्याचाही मोठ्या प्रमाणात वापर करते. हे तंत्रज्ञान अधिक शाश्वत (Sustainable) बनवण्यासाठी कंपन्यांनी पारदर्शकता राखणे आणि पाणी बचतीचे धोरण अवलंबणे गरजेचे असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.