पुणे: पुना नाईट हायस्कूलमध्ये सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्र संपन्न; विद्यार्थ्यांनी घेतले डिजिटल सुरक्षेचे धडे!

पुणे: डिजिटल व्यवहारांचा वाढता वापर आणि त्यासोबतच वाढणाऱ्या सायबर गुन्ह्यांच्या घटना लक्षात घेता, शालेय विद्यार्थी आणि नागरिकांमध्ये सायबर सुरक्षेबाबत जनजागृती निर्माण करणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे. याच उद्देशाची पूर्तता करण्यासाठी पुण्यातील प्रसिद्ध पुना नाईट हायस्कूलमध्ये नुकतेच एक विशेष 'सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्र' पार पडले.

Quick Heal Foundation आणि महार्षी कर्वे संस्थेचा उपक्रम: क्विक हील फाऊंडेशनच्या (Quick Heal Foundation) ‘सायबर शिक्षा फॉर सायबर सुरक्षा’ या महत्त्वाकांक्षी मोहिमेअंतर्गत या सत्राचे आयोजन करण्यात आले होते. महार्षी कर्वे स्त्री शिक्षण संस्थेची के. बी. जोशी इन्स्टिट्यूट ऑफ इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी येथील होतकरू विद्यार्थिनी मयुरी पोस्ते आणि वैदेही शर्मा यांनी हा उपक्रम यशस्वीपणे राबविला. क्विक हील फाऊंडेशन आणि महार्षी कर्वे स्त्री शिक्षण संस्था यांच्यातील सहकार्यातून समाजातील विविध घटकांपर्यंत सायबर सुरक्षिततेचे ज्ञान पोहोचवण्याचा हा एक स्तुत्य प्रयत्न आहे. सायबर शिक्षणाच्या माध्यमातून समाजातील प्रत्येक घटकाला सुरक्षित डिजिटल व्यवहारांसाठी सक्षम बनवणे हा या संपूर्ण उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश आहे.

सत्रात देण्यात आलेले महत्त्वाचे मार्गदर्शन: या जनजागृती सत्रामध्ये विद्यार्थ्यांना आणि उपस्थितांना आजच्या डिजिटल युगात सुरक्षित ऑनलाइन व्यवहार कसे करावेत, याबद्दल सविस्तर माहिती देण्यात आली. यामध्ये प्रामुख्याने खालील मुद्द्यांवर भर देण्यात आला:

• फिशिंग आणि बनावट लिंक्स: अनोळखी व्यक्तींकडून किंवा मेलद्वारे येणाऱ्या संशयास्पद लिंक्स किंवा वेबसाइट्स कशा ओळखायच्या आणि त्यापासून कसा बचाव करायचा, याचे प्रात्यक्षिक व मार्गदर्शन देण्यात आले.

• OTP आणि UPI फसवणूक: बँक व्यवहारांमधील अत्यंत संवेदनशील माहिती जसे की OTP, UPI पिन, पासवर्ड, किंवा डेबिट/क्रेडिट कार्डची माहिती कोणाशीही कधीही शेअर न करण्याबाबत सक्त सूचना देण्यात आल्या.

• सोशल मीडिया सुरक्षितता: सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा वापर करताना वैयक्तिक माहिती सुरक्षित कशी ठेवावी आणि सायबर भामट्यांच्या जाळ्यात फसवणूक कशी टाळावी, याची उदाहरणे दिली गेली.

• आपत्कालीन उपाययोजना: समजा जर कोणाची सायबर फसवणूक झालीच, तर अशा प्रसंगी घाबरून न जाता तातडीने योग्य ती पावले कशी उचलावीत आणि संबंधित सायबर सेल किंवा हेल्पलाईनकडे तक्रार कशी नोंदवावी, याचे मार्गदर्शन करण्यात आले.

दैनंदिन जीवनात घडणाऱ्या ऑनलाइन फसवणुकीच्या वेगवेगळ्या खऱ्याखुऱ्या घटनांची उदाहरणे देऊन उपस्थितांना सतर्क राहण्याचे आवाहन यावेळी करण्यात आले.

मान्यवरांचे मार्गदर्शन व सहकार्य: हा उपक्रम यशस्वी करण्यासाठी महार्षी कर्वे स्त्री शिक्षण संस्थेच्या प्राचार्या डॉ. अनघा वैद्य, शिक्षक समन्वयक प्रा. मनाली सपकाळ आणि विभागप्रमुख रुपाली सराफ यांचे अमूल्य मार्गदर्शन व सहकार्य लाभले. तसेच पुना नाईट हायस्कूलचे प्राचार्य सतीश वाघमारे आणि हायस्कूलच्या संपूर्ण प्रशासनाने या कार्यक्रमाच्या आयोजनासाठी मोलाची मदत केली. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना डिजिटल जगातील धोके ओळखण्यास आणि स्वतःला सुरक्षित ठेवण्यास मोठी मदत होणार आहे.