जुन्या वाहनांसाठी 'ई-१०' चा पर्याय पुन्हा सुरू करा; मुख्य आर्थिक सल्लागारांची केंद्र सरकारला महत्त्वाची सूचना

देशात सध्या पेट्रोलमध्ये इथेनॉलचे प्रमाण वाढवण्याबाबत आणि 'ई-२०' (E20) इंधनाच्या वापराबाबत मोठी चर्चा सुरू असतानाच, आता एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. देशाचे मुख्य आर्थिक सल्लागार (Chief Economic Adviser) व्ही. अनंत नागेश्वरन आणि आर्थिक कामकाज विभागाचे सल्लागार आकाश पुजारी यांनी एका लेखामध्ये केंद्र सरकारला महत्त्वपूर्ण सूचना केली आहे. पेट्रोल पंपांवर 'ई-२०' (२० टक्के इथेनॉल मिश्रण) बरोबरच 'ई-१०' (E10 - १० टक्के इथेनॉल मिश्रण) इंधनाचा पर्याय पुन्हा उपलब्ध करून द्यावा, अशी शिफारस त्यांनी केली आहे. यामुळे जुन्या वाहनांचे रक्षण होण्यास मदत होईल आणि वाहनधारकांची चिंता दूर होईल, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

जुन्या वाहनांसमोरील तांत्रिक अडचणी आणि चिंता: भारतात सध्या अंदाजे ७.५ कोटी ते ८ कोटी जुनी दोन-चाकी वाहने (टू-व्हिलर्स) रस्त्यावर धावत आहेत, ज्यामध्ये जुन्या पद्धतीची 'कार्ब्युलेटर' प्रणाली वापरली जाते. ही जुनी वाहने पेट्रोलमधील २० टक्के इथेनॉलच्या प्रमाणाशी जुळवून घेण्यास सक्षम नाहीत. CARBURETOR-based इंजिन हे E20 पेट्रोलमधील अतिरिक्त ऑक्सिजन शोधू शकत नाही आणि त्यानुसार एअर-फ्यूल मिश्रणात बदल करू शकत नाही. परिणामी, इंजिनमध्ये हवेच्या तुलनेत इंधन कमी पोहोचल्याने इंजिन जास्त तापते (Heat होते) आणि इंजिनच्या कार्यक्षमतेवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.

याशिवाय, जुन्या वाहनांमधील रबर सील्स (Rubber Seals) इथेनॉलसाठी डिझाइन केलेली नसल्यामुळे, इथेनॉलच्या संपर्कात आल्यावर त्यांची जलदगत्या झिज होते किंवा ती खराब होतात. जरी ही रबर सील्स बदलता येत असली, तरी भारतातील कोटींच्या संख्येत असलेल्या जुन्या वाहनांमध्ये बदल करणे एका रात्रीत शक्य नाही आणि यासाठी बराच काळ लागू शकतो.

ई-१० पर्याय पुन्हा सुरू करण्याचे फायदे: मुख्य आर्थिक सल्लागारांनी सुचवले आहे की, जर पेट्रोल पंपांवर 'ई-२०' सोबतच 'ई-१०' चा पर्यायही उपलब्ध करून दिला, तर वाहनधारकांचे टेन्शन कमी होईल. यामुळे एकूणच इथेनॉलचा वापर गरजेपेक्षा जास्त वाढण्याऐवजी नियंत्रणात राहील आणि रेट्रोफिट कार्यक्रम पूर्ण होईपर्यंत जुन्या ताफ्याचे संरक्षण करता येईल.

तसेच, त्यांनी सोशल मीडियावर पसरत असलेल्या काही अफवांचे खंडन करताना स्पष्ट केले की, इथेनॉलमुळे होणारी ऊर्जा हानी (Energy Penalty) फार मोठी नसून ती केवळ ६ ते ७ टक्के आहे, ३० टक्के नाही. याशिवाय, भविष्यात इथेनॉलचे प्रमाण २० टक्क्यांच्या पुढे (उदा. E27 किंवा E30) वाढवण्यापूर्वी देशातील शेतजमीन, अन्नधान्य उपलब्धता (उदा. मका आणि ऊस) आणि पाण्याचा वापर या सर्व गोष्टींचा सखोल विचार करणे गरजेचे असल्याचेही त्यांनी या लेखामध्ये नमूद केले आहे.