2024 च्या लोकसभा निवडणुकीदरम्यान मी अवधक्षेत्रात संशोधन करत होतो. हा लखनऊच्याआसपासचा परिसर आहे. माझी टीम आणि मी एकामध्यमवयीन, अल्प उत्पन्न असलेल्या दांपत्याला भेटलो.त्यांनी मोफत धान्य योजनेबद्दल पंतप्रधान नरेंद्र मोदीयांचे आभार मानले आणि ते भाजपलाच मतदानकरणार असल्याचे म्हणाले. सर्वांनाच माहीत आहे की,भारतातील 80 कोटी जनता ‘गरीब कल्याण अन्न योजने''च्या कक्षेत येते. ही देशाच्या एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे 60 टक्के आहे. या दांपत्याने असेही सांगितले की, रेशन दुकानदार त्यांना दरमहा पूर्ण धान्य देत नसे. 5 किलोऐवजी केवळ 4 किलोच धान्य मिळे. तरीही त्यांच्यासाठी हे आधीपेक्षा चांगले होते. कारण पूर्वी रेशन दुकानदार याहून अधिक धान्य चोरायचा. अर्थात त्यांची अशी इच्छा होती की आम्ही त्यांच्या मुलाशीही बोलावे.तो बाजारात एका दुकानावर बसला होता. या तरुणाने जवळच्या रायबरेली शहरातील एका कॉलेजमधून इंजिनिअरिंगची पदवी घेतली होती. पालकांचे विचारचुकीचे आहेत, असे त्याचे म्हणणे होते. सरकारीनोकरीच्या परीक्षांचे पेपर दोन वेळा फुटले होते आणिपरीक्षा रद्द झाल्या होत्या. त्याने खूप मेहनत केली होतीतरीही या कारणामुळे त्याच्याकडे नोकरी नव्हती.स्वतःकडे नोकरी असती तर सरकारी रेशनची अजिबातगरज भासली नसती, यावर त्याने भर दिला. मग तो स्वतःआपल्या पालकांसाठी आवश्यक ते अन्नधान्य विकतघेऊ शकला असता. ही गोष्ट पेपरफुटीमुळे सुरूझालेल्या नुकत्याच झालेल्या विद्यार्थी आंदोलनांवरमोठा प्रकाश टाकते. भारतातील तरुण सरकारी रेशनवरजगण्यापेक्षा सन्मानाने नोकरी करणे अधिक पसंतकरतील. सत्तेत टिकून राहण्यासाठी सरकारनेअनुदानावर जास्त भर दिला. पण पुरेशा रोजगारांचीनिर्मिती केली नाही. या आंदोलनांमुळे आता ही राजकीयरणनीती निष्प्रभ ठरताना दिसत आहे. कल्याणकारीयोजना हे कधीही रोजगाराचा पर्याय होऊ शकत नाही.या दृष्टीने पाहता या आंदोलनांचा एक पैलू राजकीयअर्थव्यवस्थेशी जोडलेला होता. त्यावर पुरेशी चर्चाझालेली नाही. गेल्या उन्हाळ्यात माझ्या भारत दौऱ्यात मीपाच आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ दिल्ली, चेन्नई, श्रीसिटी, बेंगळुरू, मुंबई आणि पुणे येथे राहिलो.जंतर-मंतरवरून संसदेवर मोर्चा निघण्याच्या सुमारे दोनआठवडे आधी मी दिल्लीत पोहोचलो होतो. परंतु त्यामोर्च्यानंतर झालेला मोठा बदल स्पष्टपणे जाणवतो.सार्वजनिक ठिकाणी लोक आता अधिक मोकळेपणानेबोलत आहेत. मला वाटले होते की तरुणांच्या याआंदोलनांवर जोरदार टीका होईल. त्यांची टिंगलउडवली जाईल आणि त्यांना भारतीय संस्कृतीच्याविरोधी ठरवले जाईल. काही लोकांनी तसे केलेही. परंतुसर्वोच्च नेतृत्वाने पूर्णपणे वेगळा मार्ग निवडला. त्यांनीटीका करणे किंवा उपदेश देणे टाळून समंजसपणाचीभूमिका घेतली आहे. तरुणांच्या चिंता अधिक चांगल्याप्रकारे समजून घेण्याची इच्छा त्यांनी दाखवली आहे. भाजपने ही रणनीती का स्वीकारली, हे समजणे सोपेआहे. मतदानाच्या आकडेवारीत याचे उत्तर दडलेलेआहे. ‘लोकनीती''च्या डेटाबेसनुसार, सर्व वयोगटांच्यातुलनेत 18 ते 25 वयोगटातील तरुणांनी 2019 व 2024मध्ये भाजपला सर्वाधिक मते दिली होती. गेल्या दोनलोकसभा निवडणुकांत भाजपची राष्ट्रीय सरासरीमतांची टक्केवारी सुमारे 37 टक्के होती. तर यात 18 ते25 वयोगटातील तरुणांची सरासरी सुमारे 40 टक्केहोती. 26 ते 35 या वयोगटातील लोक येतात. भारताचीसुमारे दोन-तृतीयांश लोकसंख्या 35 वर्षांपेक्षा कमीवयाची आहे. त्यामुळे ही आकडेवारी भारतातीलमतदारांचा मोठा भाग दर्शवते. स्पष्टच आहे की, भाजपया तरुण घटकाला आपल्यापासून दूर जाऊ देऊ शकतनाही. (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे) भारतातील तरुण आता ठामपणेसांगतात की, आमच्याकडे नोकरीअसती, तर त्यांना सरकारच्या मोफतरेशनची अजिबात गरज नव्हती. मग तेस्वतःचे कुटुंब व पालकांसाठी आवश्यकअसणारे सर्व अन्नधान्य स्वतःच्याकमाईतून विकत घेऊ शकले असते.
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- मुंबई: गोरेगावमधील संतापजनक घटना: घरखर्चावरून झालेल्या वादातून दारूच्या नशेत असलेल्या मुलाकडून वृद्ध आईची हत्या; बांगुरनगर पोलिसांनी आवळल्या मुसक्या
- पुणे: आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या डीबीटी प्रक्रियेत मोठे सुधारणा निर्णय; आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना अर्ज करताना आता अनावश्यक कागदपत्रांपासून सुटका
- पुणे: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचा दोन दिवसांचा पुणे दौरा; विविध प्रकल्पांचे उद्घाटन, सहकार क्षेत्राचे भूमिपूजन आणि दिवंगत अजित पवार यांच्या पुतळ्याचे होणार अनावरण
- नागपुर: सडक्या सुपारीचा महाघोटाळा! शहराच्या सीमेवर उभारली हजारो क्विंटलची गोदामं अन् भट्ट्या; रासायनिक प्रक्रियेद्वारे घातक सुपारीची होतेय तस्करी
महाराष्ट्र
- सांगली: राष्ट्रवादीच्या विलीनीकरणावर सांगलीच्या आमदाराचा मोठा गौप्यस्फोट; अजितदादांनी स्वतः माझ्याशी चर्चा केली होती, दाव्यामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ!
- मुंबई: गोरेगावमधील संतापजनक घटना: घरखर्चावरून झालेल्या वादातून दारूच्या नशेत असलेल्या मुलाकडून वृद्ध आईची हत्या; बांगुरनगर पोलिसांनी आवळल्या मुसक्या
- पुणे: आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या डीबीटी प्रक्रियेत मोठे सुधारणा निर्णय; आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना अर्ज करताना आता अनावश्यक कागदपत्रांपासून सुटका
- पुणे: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचा दोन दिवसांचा पुणे दौरा; विविध प्रकल्पांचे उद्घाटन, सहकार क्षेत्राचे भूमिपूजन आणि दिवंगत अजित पवार यांच्या पुतळ्याचे होणार अनावरण
गुन्हा
- धाराशिव: मोबाईलसाठी पैसे दिले नाही म्हणून जन्मदात्या वडिलांची झोपेतच हत्या; पोटच्या मुलाच्या कृत्याने धाराशिव हादरले!
- पुणे: भाऊबीजेच्या दिवशीच नात्याला काळीमा! दिवाळीचा फराळ घेऊन आलेल्या बहिणींना भावाची बेदम मारहाण; बेसबॉल स्टिकने डोक्यावर केले वार
- मुंबई: पोलिसांची धडक कारवाई! कांदिवलीतील कुख्यात 'टिपू टोळी'वर मोक्का अंतर्गत कठोर कारवाई, १७ गुन्हे दाखल असलेले मुख्य म्होरक्यासह तिघे जण जेरबंद
- नांदेड: फॉर्च्युनर कारला झालेल्या किरकोळ खमकीवरून टोकाचे पाऊल; दुचाकीची चावी काढून मारहाण व भरपाईचा तगादा लावल्याने हदगावच्या तरुणाने संपवले जीवन!
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
- आजचे राशिभविष्य ३१ ऑक्टोबर २०२६ : त्रिग्रह योगाचा तिप्पट लाभ, जाणून घ्या कशी असेल तुमची रास!
- लक्ष्मी-नारायण योगाचे भविष्य: २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मेष, सिंह आणि वृश्चिक राशीच्या लोकांची कामात प्रगती, जाणून घ्या तुमचे राशीभविष्य
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- गोवा: महिलांना स्वावलंबी व आत्मनिर्भर बनविण्यावर सरकारचा विशेष भर; आरोग्यमंत्री विश्वजीत राणे यांचे महत्त्वपूर्ण प्रतिपादन
- नवी दिल्ली: सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्रावर काँग्रेस नेत्या प्रियंका गांधींची पहिलीच प्रतिक्रिया; म्हणाल्या, हे पुस्तक म्हणजे अत्यंत मनापासून आणि प्रामाणिकपणे...
- नवी दिल्ली: अरविंद केजरीवाल आणि त्यांच्या मुलीला जीवे मारण्याची धमकी; लॉरेंस बिश्नोई गँगच्या नावाने मागितले ७ कोटी रुपये!
- भोपाल: दारू पिण्यावरून झालेल्या वादानंतर तरुण चढला पाण्याच्या टाकीवर, भावांसमोरच खाली उडी मारत संपवले जीवन


























Subscribe to my channel




