महाराष्ट्रातील हवामानात पुन्हा मोठा उलटफेर! पुढील चार आठवडे पावसाचं असमान वितरण आणि तूट राहण्याचा अंदाज, शेतकऱ्यांची चिंता वाढली!

मुंबई : पावसाळ्याच्या उत्तरार्धात महाराष्ट्रातील हवामानात पुन्हा एकदा मोठे उलटफेर पाहायला मिळत आहे. राज्यात मॉन्सूनचा जोर पुन्हा एकदा ओसरत असून, हवामानात असमान वितरणाची स्थिती निर्माण झाली आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) आगामी चार आठवड्यांचे नवीन हवामान अंदाज (पूर्वानुमान) जाहीर केले आहेत. या अंदाजानुसार, आगामी काळात राज्यात सरासरीपेक्षा पाऊसमान कमी राहण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली असून, यामुळे बळीराजाच्या आणि कृषी क्षेत्राच्या चिंता वाढल्या आहेत.

पुढील चार आठवड्यांत पावसाची स्थिती कशी असेल?
हवामान विभागाच्या सुधारित अंदाजानुसार, २० ऑगस्ट ते २७ ऑगस्ट आणि त्यानंतर २७ ऑगस्ट ते ३ सप्टेंबर या कालावधीत राज्यभरात सरासरीपेक्षा पाऊस कमी पडण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. विशेषतः विदर्भ आणि मराठवाड्यात आधीच पावसाची मोठी तूट निर्माण झाली आहे. या दोन आठवड्यांच्या अंदाजासोबतच, त्यानंतरच्या पुढील दोन आठवड्यांमध्येही सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याचा अंदाज हवामान विभागाने कायम ठेवला आहे. समुद्रसपाटीवरील वाऱ्यांच्या क्षेत्रातील बदलांमुळे मॉन्सूनच्या हालचाली मंदावल्याचे दिसून येत आहे.

पिकांवर पाण्याचा ताण आणि कृषी क्षेत्रावर परिणाम:
भारतीय हवामान विभागाच्या हवामान संशोधन आणि सेवा विभागाचे माजी प्रमुख कृष्णानंद होसाळीकर यांनी या परिस्थितीवर चिंता व्यक्त केली आहे. सध्या खरीप हंगाम अंतिम पक्व अवस्थेत असतानाच पावसाने दडी मारल्यामुळे किंवा पावसाचा खंड वाढल्यामुळे पिकांवर पाण्याचा ताण (Water Stress) निर्माण होण्याची दाट शक्यता आहे.

विशेषतः सोयाबीन, कापूस, तूर आणि मका यांसारख्या महत्त्वाच्या पिकांसाठी पुढील काही हफ्ते अत्यंत संवेदनशील असणार आहेत.

ज्या भागांमध्ये यापूर्वी चांगला पाऊस झाला आहे आणि जमिनीत ओलावा टिकून आहे, तिथे या स्थितीचा प्रभाव काहीसा कमी जाणवू शकतो. मात्र, पावसाचा खंड दीर्घकाळ कायम राहिल्यास जमिनीतील ओलावा झपाट्याने आटून जाईल.

तापमानात वाढ आणि बाष्पीभवन:
पावसाच्या या ओढीमुळे आणि खंड पडल्यामुळे तापमानाचा पारा देखील वधारण्याची शक्यता आहे. २८ ऑगस्ट ते ३ सप्टेंबर दरम्यान उत्तर कोकण आणि दक्षिण मध्य महाराष्ट्रात कमाल तापमान सरासरीपेक्षा जास्त नोंदवले जाऊ शकते. कमी पाऊस आणि वाढलेले तापमान यामुळे जमिनीतील आर्द्रता वेगाने कमी होऊन बाष्पीभवन वाढेल, ज्यामुळे पिकांचे नुकसान होण्याचा धोका बळावला आहे.

दरम्यान, हवामान विभागाच्या या ताज्या अंदाजामुळे शेतकरी वर्गात चिंतेचे वातावरण असून, पिकांच्या संरक्षणासाठी योग्य त्या उपाययोजना करण्याचे आवाहन कृषी तज्ज्ञांकडून केले जात आहे.