जुनी गाडी असणाऱ्यांना मोठा दिलासा! पेट्रोल पंपावर शुद्ध किंवा 'E10' पेट्रोलचा पर्याय का उपलब्ध नाही? पेट्रोलियम मंत्रालयाने दिले सर्वात मोठे कारण

नवी दिल्ली: भारतामध्ये पेट्रोलमध्ये इथेनॉलचे मिश्रण (Ethanol Blending) २० टक्क्यांपर्यंत (E20 Petrol) नेण्याचे उद्दिष्ट वेगाने पूर्ण केले जात असतानाच, जुन्या वाहनांच्या मालकांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले होते. E20 पेट्रोलमुळे जुन्या कार आणि बाईकच्या इंजिनचे नुकसान होत असल्याच्या तक्रारी समोर येत होत्या. या पार्श्वभूमीवर, "पेट्रोल पंपांवर १००% शुद्ध पेट्रोल (Pure Petrol) किंवा किमान १०% इथेनॉल मिश्रित (E10) पेट्रोलचा स्वतंत्र पर्याय का दिला जात नाही?" असा प्रश्न उपस्थित केला जात होता. यावर केंद्रीय पेट्रोलियम मंत्रालयाने (Petroleum Ministry) अधिकृत स्पष्टीकरण देत जुन्या वाहनांच्या मालकांना मोठा दिलासा दिला आहे.

स्वतंत्र पर्याय का दिला जात नाही? मंत्रालयाने सांगितले तांत्रिक कारण

पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पेट्रोल पंपांवर E20 सोबत शुद्ध पेट्रोल किंवा E10 चा स्वतंत्र पर्याय देणे सध्या लॉजिस्टिक आणि पायाभूत सुविधांच्या (Infrastructure Constraints) दृष्टीने शक्य नाही. यासाठी तेल कंपन्यांना आणि पेट्रोल पंपांना स्वतंत्र अंडरग्राउंड टँक, अतिरिक्त पाइपलाइन आणि नवीन डिस्पेंसिंग युनिट्स (पेट्रोल भरण्याचे मशीन) बसवावे लागतील. हा खर्च प्रचंड मोठा असून, यामुळे इंधनाचा किरकोळ खर्च आणखी वाढू शकतो. म्हणूनच संपूर्ण देशात टप्प्याटप्प्याने केवळ मिश्रित इंधनाचाच पुरवठा केला जात आहे.

जुन्या कार मालकांना घाबरण्याची गरज नाही; मंत्रालयाचे मोठे आश्वासन

इंजिन खराब होण्याच्या भीतीने धास्तावलेल्या जुन्या वाहनधारकांना दिलासा देताना मंत्रालयाने स्पष्ट केले की, सध्या बाजारात मिळणारे पेट्रोल हे इंजिनसाठी पूर्णपणे सुरक्षित आहे. जरी भारताने E20 चा टप्पा गाठला असला, तरी सध्या सर्वच ठिकाणी थेट २०% मिश्रण नसते, तर ते सरासरी १५ टक्क्यांच्या आसपास (E15) असते. भारतीय वाहन उत्पादक कंपन्यांनी (SIAM) दिलेल्या अहवालानुसार, २००८ नंतर भारतात बनलेली बहुतांश वाहने १५ टक्क्यांपर्यंतच्या इथेनॉल मिश्रित पेट्रोलवर कोणत्याही बिघाडाशिवाय सुरळीत चालू शकतात.

भविष्यातील वाटचाल आणि पर्यावरणपूरक इंधन

देशाचे कच्च्या तेलावरील आयातीचे अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी सरकार इथेनॉल ब्लेंडिंगवर भर देत आहे. जुन्या गाड्यांच्या कार्बोरेटर किंवा रबर पार्टवर इथेनॉलचा किरकोळ परिणाम होऊ शकतो, परंतु त्यामुळे इंजिन अचानक निकामी होण्याचा कोणताही धोका नाही, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. या स्पष्टीकरणामुळे देशातील कोट्यवधी जुन्या दुचाकी आणि चारचाकी वाहनधारकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.