पुणे आणि मुंबईतील धरणांची स्थिती ठीकठाक, पण राज्यातील एकूण जलसाठ्यात मोठी घट; पाहा महाराष्ट्रातील धरणांची चिंताजनक आकडेवारी"

महाराष्ट्रातून मान्सून अधिकृतपणे माघारी परतला असला तरी, ऑक्टोबर महिन्यात उन्हाचा चटका जाणवण्यासोबतच राज्यातील अनेक भागांत परतीचा पाऊस पडत आहे. असे असतानाच, चालू वर्षातील अपुऱ्या व लहरी पावसामुळे महाराष्ट्रातील धरणांमधील पाणीसाठ्याची परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक आणि गंभीर बनल्याचे समोर आले आहे. जलसंपदा विभागाकडून मिळालेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा राज्यातील धरणांमधील एकूण उपयुक्त जलसाठ्यात तब्बल १९ टक्क्यांची मोठी घट नोंदवण्यात आली आहे.

मिळालेल्या अधिकृत माहितीनुसार, मुंबई आणि ठाणे महानगरपालिका क्षेत्राला पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा करणाऱ्या मुख्य ६ प्रमुख धरणांमध्ये सध्या ९५ टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. दुसरीकडे, पुणे विभागातील धरणांमध्ये ८३ टक्के पाणीसाठा शिल्लक असून, गेल्या वर्षी याच काळात तो ९४ टक्के इतका होता; म्हणजेच पुणे विभागात ११ टक्क्यांची घट झाली आहे. संपूर्ण राज्याचा विचार केल्यास, महाराष्ट्रातील सर्व लघू, मध्यम आणि मोठ्या प्रकल्पांमध्ये सध्या केवळ ७२ टक्के उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक आहे. गेल्या वर्षी आजच्याच दिवशी हा साठा ९१ टक्के इतका मुबलक होता.

विविध प्रकल्पांमधील पाणीसाठ्याची आकडेवारी:

• मोठे प्रकल्प: सध्या ८० टक्के पाणीसाठा शिल्लक आहे (गेल्या वर्षी ९८ टक्के होता).

• मध्यम प्रकल्प: सध्या ६३ टक्के पाणीसाठा शिल्लक आहे (गेल्या वर्षी ८२ टक्के होता).

• लघु प्रकल्प: सध्या केवळ ४२ टक्के पाणीसाठा शिल्लक आहे (गेल्या वर्षी ६४ टक्के होता).

मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या प्रमुख धरणांचा विचार केला तर, भातसा धरणात ९६ टक्के, तानसा धरणात ९२ टक्के, बारवी धरणात ९९ टक्के, अप्पर वैतरणा धरणात ९७ टक्के, मध्य वैतरणा धरणात १०० टक्के, तर मोडकसागर धरणात ६१ टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. या ६ धरणांची एकूण उपयुक्त साठवण क्षमता ७४.४१ टीएमसी इतकी असून सध्या तेथे ७०.३८ टीएमसी पाणी जमा आहे.

महसूल विभागनिहाय पाणीसाठ्याची स्थिती:

राज्यातील विविध महसूल विभागांमध्ये पाणीसाठ्याची आकडेवारी पुढीलप्रमाणे आहे:

• छत्रपती संभाजीनगर विभाग: सर्वाधिक चिंताजनक स्थिती - केवळ ४३%

• अमरावती विभाग: ६१%

• नागपूर विभाग: ६९%

• नाशिक विभाग: ८०%

• पुणे विभाग: ८३%

• कोकण विभाग: ८९%

गेल्या वर्षीच्या तुलनेत राज्यातील सर्वच महसूल विभागांमध्ये पाणीसाठा कमालीचा घटला असून, विशेषतः छत्रपती संभाजीनगर आणि मराठवाडा विभागात पाण्याची स्थिती अत्यंत बिकट बनली आहे. या घटत्या पाणीसाठ्यामुळे आगामी उन्हाळ्यात राज्याला तीव्र पाणीटंचाई आणि दुष्काळाच्या झळा सोसाव्या लागण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.