सातारा: १७७ वर्षांपूर्वीच्या स्कॉटिश कवितेला मराठीचा साज! पाटणच्या शिक्षण अधिकाऱ्यांनी उलगडला अहिल्याबाई होळकरांचा गौरवशाली इतिहास

सातारा: पाटण येथील एका शिक्षण अधिकाऱ्यांनी तब्बल १७७ वर्षांपूर्वी स्कॉटलंडमधील कवयित्री जोआना बेली (Joanna Baillie) यांनी लोकमाता अहिल्याबाई होळकर यांच्यावर लिहिलेल्या ऐतिहासिक इंग्रजी कवितेचा मराठीत अनुवाद करून इतिहासप्रेमी आणि साहित्यप्रेमींसाठी एक महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक ठेवा उपलब्ध करून दिला आहे. ही कविता सन १८४९ मध्ये प्रकाशित झाली होती आणि त्यात अहिल्याबाईंच्या न्यायप्रिय, लोककल्याणकारी आणि आदर्श राज्यकारभाराचे प्रभावी वर्णन करण्यात आले आहे.

या अनुवादामागील उद्देश म्हणजे महाराष्ट्राच्या महान वारशाची नव्या पिढीला ओळख करून देणे आणि परदेशी साहित्यिकांनीही अहिल्याबाई होळकरांच्या कार्याची घेतलेली दखल समाजासमोर आणणे हा आहे. मराठी वाचकांना ही ऐतिहासिक कविता सहज समजावी आणि तिचा आशय अधिक व्यापक पातळीवर पोहोचावा, यासाठी हा अनुवाद करण्यात आला आहे.

जोआना बेली यांनी आपल्या कवितेत अहिल्याबाई होळकर यांच्या शांततापूर्ण, न्यायनिष्ठ आणि जनतेच्या कल्याणासाठी समर्पित राज्यकारभाराचे कौतुक केले आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली राज्यात समृद्धी, सामाजिक स्थैर्य आणि धार्मिक-सांस्कृतिक पुनरुत्थान घडल्याचा उल्लेख कवितेत आढळतो. विशेष म्हणजे, भारताबाहेरील एका साहित्यिकाने १९व्या शतकातच अहिल्याबाईंच्या कार्याचा गौरव केल्यामुळे या कवितेला ऐतिहासिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

इतिहास अभ्यासकांच्या मते, अहिल्याबाई होळकर यांनी काशी विश्वनाथ मंदिरासह अनेक मंदिरांचे पुनरुज्जीवन, धर्मशाळा, घाट आणि सार्वजनिक सुविधांच्या उभारणीत मोठे योगदान दिले. त्यांच्या सुशासन, लोककल्याण आणि सांस्कृतिक जतनाच्या कार्यामुळे त्यांना भारतीय इतिहासातील सर्वश्रेष्ठ महिला शासकांपैकी एक मानले जाते.

या मराठी अनुवादामुळे विद्यार्थ्यांना, संशोधकांना आणि इतिहासप्रेमींना अहिल्याबाई होळकर यांच्या कार्याचा जागतिक स्तरावर झालेला गौरव समजून घेण्याची संधी मिळणार असून, महाराष्ट्राच्या समृद्ध इतिहासाला नवे व्यासपीठ मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.