नाशिक: सार्वजनिक वाहतुकीचा बोजवारा उडाल्यास पुढील २० वर्षांत ६६ टक्क्यांवर पोहोचणार खासगी वाहनांचा वापर; शहराला हव्यात तब्बल ८०० बस

नाशिक: सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था तातडीने मजबूत न केल्यास, आगामी दोन दशकांमध्ये शहरातील नागरिकांची खासगी वाहनांवरील मदार वेगाने वाढणार असून ती तब्बल ६६.३ टक्क्यांवर पोहोचू शकते, असा धक्कादायक आणि महत्त्वाचा खुलासा महामेट्रोच्या सर्वसमावेशक गतिशीलता आराखड्यात (Comprehensive Mobility Plan - CMP) समोर आला आहे. योग्य गुंतवणूक आणि सार्वजनिक वाहतुकीच्या बळकटीकरणाचा अभाव राहिल्यास शहरातील नागरिकांचा कल सातत्याने खासगी वाहनांच्या प्रवासाकडे झुकणार असल्याचे या सर्वेक्षणातून स्पष्ट झाले आहे.

मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, नाशिक शहराची वाहनसंख्या झपाट्याने वाढून जवळपास १९ लाखांच्या घरात पोहोचली असून, शहरामध्ये दरवर्षी सुमारे ९० हजार नवीन वाहनांची भर पडत आहे. वाहनांच्या या प्रचंड वाढीमुळे भविष्यात गंभीर वाहतूक कोंडी, रस्ते सुरक्षेचा प्रश्न आणि पर्यावरण प्रदूषणाचा मोठा धोका निर्माण होण्याची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे. महामेट्रोचे व्यवस्थापकीय संचालक श्रावण हार्डिकर यांनी या विषयावर बोलताना सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेला प्राधान्य देण्याची नितांत गरज असल्याचे अधोरेखित केले आहे. सार्वजनिक वाहतूक बळकट न केल्यास खासगी वाहनांच्या संख्येत मोठी वाढ होईल आणि ती रोखण्यासाठी विविध मार्गांवर मास रॅपिड ट्रान्जिट सिस्टम (MRTS) ची प्रभावी अंमलबजावणी करणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

सद्यस्थितीतील निरीक्षणांनुसार, नाशिकमध्ये सध्या दुचाकी वाहनांचा दैनंदिन प्रवासातील वाटा सर्वाधिक म्हणजे ४५.५ टक्के इतका आहे, तर खासगी कारचा वापर ८.३ टक्के होताना दिसतो. याशिवाय, रोजच्या प्रवासासाठी रिक्षाचा वापर २६.८ टक्के नागरिक करतात, तर सार्वजनिक बस वाहतूक सेवेचा लाभ केवळ १९.४ टक्के प्रवासी घेत आहेत. परंतु, आगामी वीस वर्षांच्या कालावधीत सार्वजनिक वाहतुकीचा हा वापर १९.४ टक्क्यांवरून घसरून थेट १०.१ टक्क्यांवर येऊ शकतो, असा इशारा सर्वेक्षणातील अहवालाने दिला आहे. याउलट, खासगी कारचा वापर दुपटीने वाढून १५.९ टक्क्यांपर्यंत पोहोचू शकतो आणि दुचाकींचा वापर वाढून ५०.४ टक्क्यांवर जाईल, अशी भीती वर्तविण्यात आली आहे.

या नकारात्मक आणि चिंताजनक प्रवाहाला आळा घालण्यासाठी आणि सार्वजनिक वाहतुकीला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी ‘सीएमपी’ (CMP) अहवालात अनेक महत्त्वपूर्ण शिफारसी करण्यात आल्या आहेत. यामध्ये तीन प्रस्तावित कॉरिडोअरवर मास रॅपिड ट्रान्जिट सिस्टम विकसित करणे आणि शहर बस नेटवर्कचा मोठ्या प्रमाणावर विस्तार करणे यांचा समावेश आहे. सध्या नाशिक शहरात जेमतेम २५० बसचा ताफा उपलब्ध असून, याद्वारे दररोज सुमारे १ लाख ४ हजार प्रवासी प्रवास करतात. शहराच्या वाढत्या विस्तारानुसार आणि लोकसंख्येच्या गरजेनुसार हा वर्तमान ताफा अत्यंत अपुरा पडत असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

भविष्यातील प्रवाशांच्या प्रचंड गरजेला पूर्ण करण्यासाठी आणि सार्वजनिक वाहतुकीचा टक्का वाढवण्यासाठी नाशिक शहराला तब्बल ८०० बसची आवश्यकता भासणार आहे. बसच्या ताफ्यात आणि सेवेत मोठी वाढ केल्यास शहरातील बसची दैनंदिन प्रवासी संख्या तिप्पट होऊन सुमारे ३ लाख १२ हजार प्रवाशांपर्यंत पोहोचू शकते, असा अंदाज वर्तविला गेला आहे. नाशिक शहर जसजसे जलद गतीने शहरीकरणाकडे वाटचाल करत आहे, तसतसे या धोरणात्मक शिफारसी शहराच्या भविष्यातील वाहतूक आणि दळणवळण व्यवस्थेला दिशा देण्यासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरणार आहेत.