फॅटी लिव्हरचा धोका! शरीरात दिसणारे 'हे' सुरुवातीचे संकेत ओळखा; लिव्हर डिटॉक्स करण्यासाठी खा हे अन्न!

मुंबई: बदलती जीवनशैली, खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवयी आणि व्यायामाचा अभाव यामुळे सध्या 'फॅटी लिव्हर' (Fatty Liver Disease) हा आजार वेगाने पसरत आहे. सुरुवातीच्या काळात या आजाराची लक्षणे सहज दिसून येत नाहीत, त्यामुळे याला अनेकदा 'सायलेंट किलर' असेही म्हटले जाते. जेव्हा लिव्हरच्या पेशींमध्ये आवश्यकतेपेक्षा जास्त चरबी (Fat) जमा होते, तेव्हा फॅटी लिव्हरची समस्या निर्माण होते. हा आजार नैसर्गिकरीत्या कसा बरा करावा, त्याची लक्षणे आणि उपाय याविषयीची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.

फॅटी लिव्हरची सुरुवातीची लक्षणे (Early Signs & Symptoms):
लिव्हरमध्ये बिघाड झाल्यास शरीर काही संकेत देते, ज्याकडे दुर्लक्ष करणे महागात पडू शकते:
१. सतत थकवा जाणवणे: पुरेशी झोप आणि विश्रांती घेऊनही शरीरात ऊर्जेची कमतरता भासणे.
२. पोटाच्या उजव्या बाजूला वेदना: पोटाच्या वरच्या भागात, जिथे लिव्हर असते, तिथे जडपणा किंवा हलक्या वेदना होणे.
३. भूक न लागणे आणि वजन कमी होणे: अचानक भूक मंदावणे आणि न कशामुळे तरी वजन वेगाने घटणे.
४. त्वचा आणि डोळे पिवळे पडणे: काविळीसारखी (Jaundice) लक्षणे दिसणे, त्वचा खाजणे.
५. पोट फुगणे किंवा सूज येणे: पचनक्रिया बिघडल्यामुळे सतत गॅस होणे आणि पोट फुगल्यासारखे वाटणे.

फॅटी लिव्हरची मुख्य कारणे (Causes):
हा आजार प्रामुख्याने दोन प्रकारचा असतो - अल्कोहोलिक (अति मद्यपानामुळे होणारा) आणि नॉन-अल्कोहोलिक (मद्यपान न करताही होणारा). याची मुख्य कारणे म्हणजे अति प्रमाणात तळलेले, गोड आणि जंक फूड खाणे, लठ्ठपणा, टाईप-२ मधुमेह, उच्च कोलेस्ट्रॉल आणि व्यायामाचा पूर्ण अभाव.

लिव्हर नैसर्गिकरीत्या निरोगी ठेवण्यासाठी उपाय आणि आहार (Remedies & Diet):
हवामान बदल किंवा इतर आजारांप्रमाणेच फॅटी लिव्हरवर सुरुवातीच्या टप्प्यात केवळ योग्य आहार आणि जीवनशैलीत बदल करून पूर्णपणे मात करता येऊ शकते (Naturally Reverse).

हिरव्या पालेभाज्या: ब्रोकोली, पालक आणि इतर पालेभाज्या लिव्हरमध्ये चरबी जमा होण्यापासून रोखतात.

ग्रीन टी: यामध्ये असलेले अँटी-ऑक्सिडंट्स लिव्हरचे कार्य सुधारतात आणि फॅट कमी करतात.

लसूण आणि हळद: लसणामुळे शरीरातील फॅटचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होते, तर हळदीमध्ये असणारे 'कर्क्युमिन' लिव्हरच्या पेशींचे नुकसान होण्यापासून रक्षण करते.

ओट्स आणि अक्रोड: ओट्समधील फायबर पचनक्रिया मजबूत करतात, तर अक्रोडमध्ये असलेले ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड फॅटी लिव्हर कमी करण्यास अत्यंत फायदेशीर ठरते.

अक्वा किंवा पुरेसे पाणी पिणे: शरीरातील विषारी घटक (Toxins) बाहेर टाकण्यासाठी दिवसातून किमान ३ ते ४ लीटर पाणी पिणे आवश्यक आहे.

यासोबतच दररोज किमान ३० मिनिटे चालणे किंवा व्यायाम करणे आणि अल्कोहोल, साखर व तेलकट पदार्थांचे सेवन पूर्णपणे बंद केल्यास लिव्हर आयुष्यभर निरोगी राहू शकते.