३०० किमी अंतरावर अचूक वेध! पुण्याच्या कंपनीने बनवलेल्या 'सूर्यास्त्र' रॉकेटची यशस्वी चाचणी!

पुणे: भारतीय संरक्षण क्षेत्रासाठी आणि आत्मनिर्भर भारताच्या दृष्टीने एक अत्यंत अभिमानास्पद आणि मोठी बातमी समोर आली आहे. पुणे जिल्ह्यातील 'निबे लिमिटेड' (Nibe Limited) या खाजगी शस्त्र उत्पादक कंपनीने अत्यंत अचूक मारा करणाऱ्या 'सूर्यास्त्र' (Suryastra) या स्वदेशी रॉकेट प्रणालीची यशस्वी चाचणी घेतली आहे. ओडिशातील चांदीपूर येथील 'इंटिग्रेटेड टेस्ट रेंज' (ITR) वर १९ मे २०२६ रोजी ही यशस्वी चाचणी पार पडली.

भारतीय लष्कराच्या (Indian Army) गरजेनुसार तयार करण्यात आलेल्या या रॉकेटची मारक क्षमता १५० किलोमीटर आणि ३०० किलोमीटर इतकी आहे. सीमेवर तणावाची परिस्थिती निर्माण झाल्यास, शत्रू राष्ट्राच्या हद्दीत तब्बल ३०० किमी आत घुसून त्यांचे तळ उद्ध्वस्त करण्याची ताकद या रॉकेटमध्ये आहे.

जगातील सर्वोत्तम रॉकेट सिस्टीम; अचूकतेने वेधले लक्ष्य
निबे लिमिटेडने दिलेल्या माहितीनुसार, चाचणीदरम्यान या रॉकेट्सनी त्यांचे लक्ष्य अत्यंत अचूकतेने वेधले. १५० किमी रेंजच्या रॉकेटने १.५ मीटर आणि ३०० किमी रेंजच्या रॉकेटने २ मीटरचे 'सर्कुलर एरर प्रॉबेबल' (CEP) अचूकता मूल्य गाठले. याचा सोप्या भाषेत अर्थ असा की, हे रॉकेट आपल्या मुख्य लक्ष्यापासून जास्तीत जास्त फक्त दीड ते दोन मीटरच्या अंतरात पडते. युद्धजन्य परिस्थितीत इतका अचूक निशाणा साधणारी ही जगातील सर्वोत्तम रॉकेट सिस्टीम मानली जाते.

लष्कराकडून २९३ कोटींचे कंत्राट आणि वैशिष्ट्ये
भारतीय लष्कराच्या आधुनिकीकरण मोहिमेचा भाग म्हणून 'निबे लिमिटेड'सोबत सुमारे २९३ कोटी रुपयांचा आपत्कालीन खरेदी करार करण्यात आला होता. या सिस्टीमची काही खास वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
१. यूनिव्हर्सल लॉन्च आर्किटेक्चर: या एकाच लॉन्चिंग प्लॅटफॉर्मवरून कोणत्याही हार्डवेअर बदलांशिवाय विविध प्रकारची रॉकेट्स आणि क्षेपणास्त्रे डागली जाऊ शकतात.
२. कामीकाझे ड्रोन क्षमता: हा लॉन्चर १०० किमी अंतरापर्यंत आत्मघातकी ड्रोन (Loitering Munitions) तैनात करू शकतो, ज्यामुळे शत्रूवर पाळत ठेवणे आणि हल्ला करणे सोपे होईल.
३. शूट-अँड-स्कूट तंत्रज्ञान: हे सिस्टीम हाय-मोबिलिटी ऑल-टेरेन वाहनावर बसवण्यात आली आहे. शत्रूवर रॉकेट डागल्यानंतर काउंटर-अटॅक टाळण्यासाठी हे वाहन त्वरित आपले स्थान बदलू शकते.

या 'सूर्यास्त्र' रॉकेटच्या यशस्वी चाचणीमुळे भारतीय सैन्याची मारक क्षमता प्रचंड वाढली असून, संरक्षण क्षेत्रात पुण्याच्या कंपनीने एक नवा मैलाचा दगड रोवला आहे.