एन. रघुरामन यांचा कॉलम:2030 च्या वर्कफोर्सचा हिस्सा बनण्यासाठी तुम्हाला आज काय करावे लागेल?

तुम्ही विचार करू शकता की यात नवीन काय आहे? एखादी विश्लेषक व्यक्ती असा तर्क देऊ शकते की मॅन्युफॅक्चरिंग, विशेषतः कमी मार्जिन असलेल्या कंझ्युमर-गुड्स बिझनेसकडे हाय-स्पीड प्रोडक्शनशिवाय दुसरा कोणताही खास पर्याय नाही. दर 15 सेकंदाला एक युनिट बनवणे कदाचित गरजेचे आहे. आणि मग या एआय-डॉमिनेटेड वातावरणात माणसासाठी काम करणे किती रंजक असू शकते? पण हे तितकेही कंटाळवाणे नाही, जितका तुम्ही विचार करत आहात. 8 तासांच्या शिफ्टमध्ये एखाद्या व्यक्तीला गतिमान आणि केंद्रित राहावे लागते, पण त्याचे काम वारंवार त्याच शारीरिक हालचालींची पुनरावृत्ती करणे असेलच असे नाही. वर सांगितलेल्या फॅक्टरीचेच उदाहरण घ्या. कॅमेऱ्याने कोणतीही गडबड पकडली, जसे गॅस्केट योग्य जागी लागले नसेल तर एआय-ड्रिव्हन इन्स्पेक्शन सिस्टिम तात्काळ असेंब्ली लाइन थांबवू शकते आणि रॉक म्युझिक वाजवून मानवी सुपरवायझर्सना अलर्ट करू शकते. यामुळे कामाचे स्वरूप पूर्णपणे बदलून जाते. कर्मचारी आता कन्व्हेयर बेल्टकडे विचार न करता पाहत राहणारे लोक राहिलेले नाहीत. ते एका डायनॅमिक सिस्टिमचे ॲक्टिव्ह फर्स्ट रिस्पाँडर बनले आहेत. ते वेगाने ‘रोबोट रँगलर्स’ बनत आहेत- ते लोक जे रोबोटिक सेल्सवर देखरेख करतात, सिस्टिमवर नजर ठेवतात, तांत्रिक अडचणी दूर करतात आणि मशीन्सच्या परफॉर्मन्सला ऑप्टिमाइज करतात. बदल हा आहे की, आता रिपिटेटिव्ह काम करण्याऐवजी हे काम करणाऱ्या टेक्नॉलॉजीला मॅनेज करायचे आहे. ते दिवस गेले, जेव्हा कर्मचाऱ्यांना तासन््तास जड मेटल चेसिस उचलावी लागायची किंवा थकवणाऱ्या विचित्र रिस्ट-मूव्हमेंट्स कराव्या लागायच्या. जेव्हा मशीन्स फिजिकल स्ट्रेनचा मोठा हिस्सा सांभाळून घेतात तेव्हा माणूस मानसिकरीत्या जास्त सतर्क राहू शकतो आणि समस्यांचे विश्लेषण करून निर्णय घेण्यावर लक्ष केंद्रित करू शकतो. आधुनिक प्लँट्समध्ये फ्लेक्सिबिलिटीचीही जास्त गरज असेल. कर्मचाऱ्यांना वेगवेगळ्या स्टेशन्स आणि जबाबदाऱ्यांमध्ये रोटेट केले जाऊ शकते. सकाळी ऑटोमेटेड ग्लास-कुकटॉप असेंब्ली सेल सांभाळणारा वर्कर दुपारी ऑटोनॉमस मटेरियल-हँडलिंग व्हेइकल्सवर देखरेख करू शकतो. इथेच 2030 चा जॉब सिनेरिओ रंजक होऊन जातो. भविष्यातील फॅक्टरीला टेक्नॉलॉजी प्रॉब्लेम सॉल्व्हरची गरज असेल तर तुम्ही आज काय केले पाहिजे- जर तुम्हाला 2030 मध्ये अशा फॅक्टरीजचा हिस्सा बनायचे असेल तर. 1. एआय आणि ऑटोमेशनचे बेसिक्स शिका. तुम्हाला एआय सायंटिस्ट बनण्याची गरज नाही, पण सेन्सर, मशीन व्हिजन, रोबोटिक्स, ऑटोमेशन सिस्टिम आणि एआय-बेस्ड डिसिजन-मेकिंग कसे काम करतात हे समजायला हवे. 2. डेटा लिटरसी विकसित करा. कोणत्याही फ्यूचर वर्करला डॅशबोर्ड वाचणे, बेसिक स्टॅटिस्टिक्स समजणे, असामान्य पॅटर्न ओळखणे आणि निर्णय घेण्यासाठी डेटाचा वापर करणे यात सहज असावे लागेल. एखाद्या मशीनने सांगितले की काहीतरी गडबड झाली आहे तर इंजिनिअरची वाट पाहण्याऐवजी त्या माहितीचा अर्थ काय आहे हे वर्करला समजले पाहिजे. 3. पायथन, पीएलसी प्रोग्रामिंग, रोबोटिक्स सॉफ्टवेअर किंवा इंडस्ट्रियल कंट्रोल सिस्टिम्सचे प्राथमिक ज्ञानदेखील एखाद्या वर्करला ऑटोमेटेड फॅक्टरीमध्ये अधिक मौल्यवान बनवू शकते. 4. ट्रबलशूटिंग आणि प्रॉब्लेम-सॉल्व्हिंग स्किल्स मजबूत करा. मशीन एखाद्या गडबडीला ओळखू शकते, पण तरीही माणसांची गरज भासेलच- असे का झाले, पुढे काय करायचे आणि असे पुन्हा होऊ नये हे समजून घेण्यासाठी. फंडा असा आहे की, 2030 पर्यंत सर्वात जास्त एम्प्लॉयबल फॅक्टरी वर्कर कदाचित ती व्यक्ती नसेल, जी हातांनी वेगाने काम करू शकेल. ती अशी व्यक्ती असू शकते, जी मशीनला समजू शकेल, तिच्या डेटावर प्रश्न उपस्थित करू शकेल, तिच्यातील बिघाड दुरुस्त करू शकेल आणि तिला अधिक चांगले काम करायला शिकवू शकेल. फॅक्टरीने फ्यूचर स्मार्ट वर्करला बदलण्याआधीच त्याला स्वतःला बदलावे लागेल. अमेरिकेतील जीई अप्लायन्सेसच्या 1.1 दशलक्ष चौरस फूट कुकिंग-अप्लायन्स प्लँटच्या असेंब्ली लाइनवर तुमचा सहकारी फिजिकल एआयचे एक रूप असू शकतो. याला दोन पायांच्या माणसासारखा रोबोट समजण्याची चूक करू नका. मी इंडस्ट्रियल ऑटोमेशन आणि फिजिकल एआयबद्दल बोलत आहे, जिथे मशीन्स आता जाणवण्यास, प्रतिक्रिया देण्यास आणि गुंतागुंतीचे फिजिकल टास्क पूर्ण करण्यास सक्षम होत आहेत. 6-ॲक्सिस असलेले रोबोटिक आर्म्स मोठा स्टोव्ह पलटतात, ग्लास कुकटॉपला मेटल फ्रेमवर चिकटवतात आणि कंट्रोल बोर्डला प्रोग्राम करतात. माणूस आणि मशीन्स एकत्र काम करत दर 15 सेकंदाला एक युनिट बनवण्याच्या शर्यतीत लागलेले आहेत. संपूर्ण ऑपरेशन मॉनिटर केले जाते आणि डेटा सातत्याने सिस्टिममधून मॅनेजर्सपर्यंत पोहोचत राहतो, जेणेकरून प्रोडक्टिव्हिटीच्या प्रत्येक शक्यतेचा पुरेपूर वापर केला जाऊ शकेल.