एन. रघुरामन यांचा कॉलम:किशोरवयीन मुले काय पाहतात यापेक्षा ते काय लिहीत आहेत हे जाणून घेणे जास्त महत्त्वाचे आहे!

त्याने त्याच्या फोन स्क्रीनच्या मंद प्रकाशात टाइप केले, “मलाही जगण्याचा कंटाळा आला आहे. तू मला तुझ्यासोबत घेऊन जाशील का? मला भीती वाटते.’ तो काही सेकंदांपूर्वी त्याला आलेल्या एका मेसेजला उत्तर देत होता. ज्यामध्ये लिहिले होते, “मी आधी जात आहे.’ त्याला सोबत घेऊन जाण्याची विनंती करत असताना, तो त्याला वारंवार त्याचे स्थान निश्चित करण्यासाठी एक फोटो पाठवण्यास सांगत होता, जेणेकरून तो वेळेत त्याच्यापर्यंत पोहोचू शकेल. आपल्यापैकी बहुतेकांना, हे आत्महत्या करण्याच्या तयारीत असलेल्या दोन किशोरांमधील संभाषणासारखे वाटेल. फार कमी लोकांना हे समजेल की या संभाषणात एक बाप आहे. ज्याने आपल्या मुलाला अशाच मूर्खपणाने गमावले आहे. आता तो त्याच्या मृत मुलाचा फोन वापरून इतर मुलांशी बोलून त्यांना आत्महत्या करण्यापासून रोखत आहे. लोकेशन पाठवताच, त्याने मित्रांना पोलिसांना कळवण्याची सूचना दिली. पोलिस अधिकारी घटनास्थळी येईपर्यंत, वडील मुलाशी गप्पा मारत राहिले, जणू काही ते मार्ग शोधण्याचा प्रयत्न करत होते. हा एक ग्रुप चॅट आहे (एक जबाबदार वृत्तपत्र म्हणून, आम्ही या साइटचे नाव उघड करत नाही). मे 2020 मध्ये चीनमधील हेनान प्रांतातील 45 वर्षीय रहिवासी शू यांचा 17 वर्षांच्या मुलाने त्याच्या राहत्या घराच्या इमारतीतून उडी मारून आत्महत्या केली. आता शू यांनी शक्य तितक्या जास्त मुलांचे जीव वाचवण्याचा निर्धार केला आहे. त्यांच्या मुलाच्या मृत्यूनंतर, शू यांनी त्यांच्या मुलाचा मोबाइल फोन पाहिला आणि किशोरवयीन मुलाच्या जीवनातील अनेक पैलू उघड केले. त्याने आवेगाने आत्महत्या केली नव्हती. शू यांना आढळले की, त्यांचा मुलगा बराच काळ नैराश्य आणि आत्मत्यागाच्या दुष्टचक्रात अडकला होता. त्याची मैत्रीण एक चांगली विद्यार्थिनी होती आणि तिने त्याच्यापेक्षा चांगले गुण मिळवले होते. मुलगा अनेक ऑनलाइन चॅट ग्रुप्सचा भाग होता, त्यापैकी एक “XXXX’ होता. जेथे किशोरवयीन मुले शिक्षक, पालक, शाळा आणि ग्रेड यावर चर्चा करत असत. हळूहळू, हे ग्रुप्स लहान गटांमध्ये विभागले गेले. एकमेकांबद्दल नकारात्मक भावना वाढत गेल्याने सकारात्मकता कमी झाली आणि तक्रारींनी त्याची जागा घेतली. अखेर, “आत्महत्या करार चॅट’ नावाचा एक अंतिम ग्रुप तयार झाला. किशोरवयीन मुलांसाठी आत्महत्या करणे किती सोपे झाले आहे हे पाहून शू थक्क झाले. शू हे घर नूतनीकरण करणारा कामगार आहेत आणि कधीकधी झेंगझोऊ रेड क्रॉस वॉटर रेस्क्यू टीममध्ये स्वयंसेवक म्हणून काम करतात. पाण्यात बुडणाऱ्यांना वाचवण्यात अनुभवी असलेल्या शू यांनी आपल्या मुलाच्या मृत्यूनंतर मोबाइल चॅट ग्रुप्सच्या खोलवर जाण्याचा निर्णय घेतला. या गटांमधील भाषा कोडसारखी होती. ‘कोळसा जाळणे’ याला “बार्बेक्यू’, नदीत उडी मारणे याला “डायव्हिंग’ आणि इमारतीवरून उडी मारणे याला कोडवर्डमध्ये ‘क्लबिंग’ असे ते म्हणत होते. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की ज्या रात्री शू या लेखाच्या सुरुवातीला उल्लेख केलेला संदेश टाइप करत होते त्या रात्री पोलिसांनी 13 ते 14 वयोगटातील पाच मुलांचा जीव वाचवला. 10 ते 14 वयोगटातील मुलांमध्ये आत्महत्या हे मृत्यूचे तिसरे प्रमुख कारण आहे. या वर्षांमध्ये शरीरात, विचारांमध्ये आणि भावनांमध्ये बदलांसह लक्षणीय बदल होतात. तणाव, गोंधळ, भीती आणि शंका या भावना किशोरांच्या समस्या सोडवण्याच्या आणि निर्णय घेण्याच्या क्षमतेवर परिणाम करू शकतात. त्यांना यशस्वी होण्यासाठी दबावदेखील येतो. शू आपले सर्वोत्तम प्रयत्न करत असताना, आपण घरी असताना मुलांसाठी सुरक्षित वातावरण निर्माण केले पाहिजे, त्यांच्यात संबंधांची भावना निर्माण केली पाहिजे. मुलांना समस्यांना तोंड देण्याची आणि सोडवण्याची क्षमता विकसित करण्यास मदत करा, ज्यामुळे भविष्यातील धोके टाळता येतील. फंडा हा आहे की, हे इतके सोपे आहे की, जर आपण आपल्या किशोरवयीन मुलांशी ऑनलाइनऐवजी ऑफलाइन संवाद साधला तर जीवन सोपे आणि आनंदी होईल. जर ते ऑनलाइन बराच वेळ घालवतात. तर ते काय पाहत आहेत यावर लक्ष ठेवण्याऐवजी, ते कुणाला मेसेज करत आहेत आणि ते काय लिहीत आहेत यावर लक्ष ठेवा.