मुंबई उच्च न्यायालयाचा मोठासा दिलासा; ६ फुटांपेक्षा अधिक उंच पीओपी गणेशमूर्तींच्या नैसर्गिक जलस्रोतातील विसर्जनाचा मार्ग मोकळा.

पीओपी मूर्तींबाबत हायकोर्टाचा मोठा निर्णय; सहा फुटांवरील गणेशमूर्तींच्या नैसर्गिक जलस्रोतांत विसर्जनास परवानगी गणेशोत्सवाच्या तोंडावर प्लॅस्टर ऑफ पॅरिसच्या (पीओपी) गणेशमूर्तींच्या विसर्जनाबाबत निर्माण झालेला पेच आणि संभ्रम दूर झाला आहे. उच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे की, पीओपी मूर्तींच्या संदर्भात राज्य सरकारचे गेल्या वर्षीचे धोरण यंदाही लागू राहणार आहे. त्यानुसार, सहा फुटांपेक्षा अधिक उंचीच्या पीओपीपासून तयार केलेल्या गणेशमूर्तींचे विसर्जन यंदाही नैसर्गिक जलस्रोतांमध्ये (नद्या, तलाव आणि समुद्र) करण्यास परवानगी देण्यात आली आहे.

काय आहेत नेमके नियम? पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या (CPCB) मार्गदर्शक तत्त्वांची अंमलबजावणी करण्याबाबत विविध याचिका उच्च न्यायालयात दाखल करण्यात आल्या होत्या. यावर सुनावणी करताना न्यायालयाने स्पष्ट केले की, जरी पर्यावरण संरक्षणाचा मुद्दा महत्त्वाचा असला, तरी यंदाच्या उत्सवासाठी गतवर्षीच्या धोरणालाच कायम ठेवण्यात आले आहे.

• ६ फुटांपेक्षा मोठ्या मूर्ती: ६ फुटांपेक्षा जास्त उंच असलेल्या मोठ्या पीओपी मूर्तींचे विसर्जन नैसर्गिक जलस्रोतांमध्ये करता येणार आहे.

• ६ फुटांपर्यंतच्या मूर्ती: मात्र, ६ फुटांपेक्षा कमी उंचीच्या किंवा लहान मूर्तींचे विसर्जन केवळ महापालिका किंवा स्थानिक प्रशासनाने तयार केलेल्या कृत्रिम तलावांमध्ये (Artificial Ponds) करणे बंधनकारक असणार आहे.

राज्य सरकारच्या वतीने महाधिवक्त्यांनी बाजू मांडताना सांगितले की, शासनाला पर्यावरणपूरक शाडूच्या मातीच्या मूर्तींचा वापर वाढवायचा आहे, मात्र यंदाच्या उत्सवासाठी आधीच मोठ्या प्रमाणावर पीओपी मूर्ती तयार झाल्यामुळे एकदम संपूर्ण बंदी घालणे शक्य नव्हते. त्यामुळे न्यायालयाने मागील वर्षाच्या निर्णयानुसार हा अंतरिम दिलासा दिला असून, लाखो गणेश भक्त आणि सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे.