छत्रपती संभाजीनगर: एफडीएचा दणका; अस्वच्छता अन् धोकादायक पुनर्वापर केलेल्या तेलामुळे प्रसिद्ध 'उत्तम उपहारगृह'चा परवाना तडकाफडकी निलंबित

छत्रपती संभाजीनगर: शहरातील खवय्यांसाठी अत्यंत आवडते आणि विशेषतः चवदार इमरती, जिलेबी व समोशांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या गुलमंडी परिसरातील मछलीखडक येथील ऐतिहासिक 'उत्तम उपहारगृह'वर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) धडक कारवाई केली आहे. या उपहारगृहात अत्यंत अस्वच्छ वातावरणात उघड्यावर अन्नपदार्थ बनवणे आणि आरोग्याला घातक अशा पुनर्वापर केलेल्या तेलाचा सर्रास वापर होत असल्याचे उघडकीस आले आहे. या गंभीर प्रकरणाची दखल घेत एफडीएच्या पथकाने या प्रसिद्ध उपहारगृहाचा परवाना तडकाफडकी निलंबित करून दुकान तात्काळ सील केले आहे.

टीपीसी मीटरने उघड केली पोलखोल; २५ ऐवजी तब्बल ५८ आले तेलाचे रीडिंग
उहारगृहातील विविध अनियमिततेबाबत गोपनीय माहिती मिळाल्यानंतर एफडीएचे सहआयुक्त श्रीकांत करकळे आणि सहायक आयुक्त दयानंद पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली अन्नसुरक्षा अधिकारी कि. ल. झाडे व त्यांच्या पथकाने बुधवारी या उपहारगृहावर अचानक छापा टाकला. या तपासणीदरम्यान तेथे अन्नपदार्थांच्या उत्पादकाऐवजी थेट उपहारगृहाच्या नावाखाली चुकीचा परवाना काढल्याचे निष्पन्न झाले. समोसे आणि भज्यांसाठी वारंवार उकळलेल्या सरकी तेलाचा पुन्हा पुन्हा वापर केला जात होता. एफडीएने 'टीपीसी' (Total Polar Compounds) मीटरने या तेलाची कसून तपासणी केली असता, जे रीडिंग नियमांनुसार २५ च्या आत असणे बंधनकारक असते, ते थेट ५८ एवढे अत्यंत भयानक आणि आरोग्यासाठी घातक असल्याचे आढळले. तसेच इमरती आणि जिलेबीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या वनस्पती तेलाचे रीडिंग देखील ३६ इतके उच्च पातळीवर आढळले.

सांडपाण्याजवळ इडलीचे पीठ अन् भिंतींवर तंबाखूच्या थुंक्या
एफडीएच्या पथकाने जेव्हा प्रत्यक्ष स्वयंपाकघराची पाहणी केली, तेव्हा तेथील दृश्य अत्यंत संतापजनक होते. अन्नपदार्थ तयार करण्याच्या ठिकाणी सर्रास झुरळांचा मोठा वावर होता. विशेष म्हणजे, इडलीसाठी आंबवून ठेवलेले पीठ सांडपाण्याच्या अत्यंत जवळ आणि पूर्णपणे उघड्यावर ठेवलेले आढळले. अन्नपदार्थ झाकण्यासाठी असलेल्या कचराकुंड्यांना योग्य झाकणे नव्हती आणि स्वयंपाकघरातील खिडक्यांना जाळ्याही बसवलेल्या नव्हत्या. इतकेच नव्हे तर समोसे आणि भजे बनवण्याच्या अगदी जवळच्या भागात कामगारांच्या तंबाखू व चुन्याच्या डब्या ठेवलेल्या स्पष्ट दिसून आल्या, तर स्वयंपाकघरातील भिंतींवर तंबाखू खाऊन थुंकलेले डाग स्पष्ट दिसत होते.

घातक खाद्यरंगांचा अमर्याद वापर आणि वैद्यकीय चाचण्यांचा अभाव
तपासात असेही पुढे आले की, ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी तयार होणाऱ्या इमरती व मिठाईमध्ये आरोग्याला अत्यंत धोकादायक असणाऱ्या रासायनिक खाद्यरंगांचा अमर्याद व नियमबाह्य वापर केला जात होता. हे रासायनिक रंग नेमक्या किती प्रमाणात वापरावेत, याचे साधे तांत्रिक ज्ञानही तेथील कामगारांना नव्हते. तसेच, तिथे काम करणाऱ्या कोणत्याही कामगाराची अनिवार्य अशी कोणतीही वैद्यकीय आरोग्य तपासणी (Medical Test) केलेली नव्हती. एफडीएच्या पथकाने निकृष्ट दर्जाचे व पुनर्वापर होत असलेल्या खाद्यतेलाचे व इतर साहित्याचे नमुने जप्त करून तात्काळ प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवले आहेत. नागरिकांच्या जीवाशी खेळणाऱ्या या प्रसिद्ध हॉटेलवर प्रशासनाने कठोर पावले उचलल्यामुळे शहरातील इतर खाद्य व्यवसायिकांचे धाबे दणाणले आहेत.