राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाची मोठी अंमलबजावणी! ४ वर्षांच्या पदवी अभ्यासक्रमासाठी राज्यातील ३५,००० प्राध्यापकांना मिळणार ८ तासांचे विशेष प्रशिक्षण

महाराष्ट्र राज्यात राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाची (NEP 2020) प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाने कंबर कसली आहे. नवीन शैक्षणिक धोरणानुसार आता पारंपरिक ३ वर्षांऐवजी ४ वर्षांचा पदवी अभ्यासक्रम (Four-Year Undergraduate Programme - FYUP) सुरू करण्यात येत आहे. या नवीन रचनेची आणि अभ्यासक्रमाची माहिती महाविद्यालयांमधील शिक्षकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी राज्यातील तब्बल ३५,००० प्राध्यापकांना ८ तासांचे विशेष आणि सक्तीचे प्रशिक्षण देण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला आहे. शैक्षणिक धोरणाच्या अंमलबजावणीतील हे दुसरे सर्वात मोठे आणि महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.

प्रशिक्षणाची गरज आणि उद्दिष्टे:
नवीन शैक्षणिक धोरणामध्ये बहुविद्याशाखीय शिक्षण (Multidisciplinary Education), श्रेण्यांकन पद्धती (Credit System), आणि विद्यार्थ्यांना विविध टप्प्यांवर अभ्यासक्रम सोडण्याची किंवा पुन्हा प्रवेश घेण्याची सुविधा (Multiple Entry and Exit Options) दिली जाणार आहे. ४ वर्षांच्या या नवीन पदवी संरचनेमध्ये प्राध्यापकांनी विद्यार्थ्यांना कसे मार्गदर्शन करावे, नवीन अभ्यासक्रम कसा शिकवावा आणि मूल्यमापन कसे करावे, यासाठी या प्रशिक्षणाचे आयोजन करण्यात आले आहे.

कसे असेल प्रशिक्षणाचे स्वरूप?
१. ८ तासांचे सक्तीचे प्रशिक्षण: राज्यातील सर्व मान्यताप्राप्त महाविद्यालयांमधील कला, वाणिज्य आणि विज्ञान (Arts, Commerce, Science) शाखांच्या सुमारे ३५ हजार प्राध्यापकांना हे ८ तासांचे प्रशिक्षण पूर्ण करावे लागणार आहे.
२. प्रशिक्षण मॉड्यूल्स: हे प्रशिक्षण ऑनलाईन आणि ऑफलाईन अशा दोन्ही माध्यमांचा समतोल साधून दिले जाण्याची शक्यता आहे. यामध्ये नवीन धोरणातील तांत्रिक आणि व्यावहारिक बाबींचा समावेश असेल.
३. तज्ज्ञ मार्गदर्शक: उच्च शिक्षण संचालक कार्यालय आणि विद्यापीठांच्या सहकार्याने विशेष तज्ज्ञांची (Master Trainers) नियुक्ती करण्यात आली आहे, जे प्राध्यापकांच्या शंकांचे निरसन करतील.

अंमलबजावणीतील 'हे' दुसरे पाऊल:
उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाच्या वतीने सांगण्यात आले की, यापूर्वी पहिल्या टप्प्यात विद्यापीठांच्या कुलगुरूंना आणि प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना या धोरणाबाबत मार्गदर्शक सूचना देण्यात आल्या होत्या. आता प्रत्यक्ष वर्गात शिकवणाऱ्या प्राध्यापकांचे सक्षमीकरण करणे हा या मोहिमेचा दुसरा मुख्य टप्पा आहे. या प्रशिक्षणामुळे नवीन शैक्षणिक वर्ष सुरू होण्यापूर्वी सर्व प्राध्यापक नवीन अभ्यासक्रम रचना समजून घेण्यास सक्षम होतील. यामुळे विद्यार्थ्यांचे कोणतेही शैक्षणिक नुकसान होणार नाही आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे शिक्षण महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांना मिळण्यास मदत होईल.